Quellen der Menschheit

Pañcaviṃśa-Brāhmaṇa (Tāṇḍya-Mahābrāhmaṇa) · Prapāṭhaka 11

Adhyāya 1 Der Stoma und die Pratnavatī- und Upavatī-Strophen der Sattra-Tage

Rechtfertigung der Reihenfolge der Strophengruppen (Brahman vor Kṣatra, Geist vor Rede, Bṛhat vor Rathantara) und der Trivṛt-Stoma am ersten Tag des Ṣaḍaha/Navāha. Die Kaṇḍikās sind kurz und formelhaft; „yuktyā“ und „śamyā avadadhyāt“ (1227) sind in Bild und Bezug etwas dunkel.

stomo yujyate sattriyebhyo ' harbhyaḥ pratnavatībhiś copavatībhiś ca

Der Stoma wird angeschirrt für die Sattra-Tage mit den Pratnavatī-Strophen [Strophen mit dem Wort pratna] und den Upavatī-Strophen [Strophen mit dem Wort upa].

yat pratnavatyo upavatībhyaḥ pūrvā yujyante brahma tat pūrvaṃ kṣatrād yujyate brahma hi pūrvaṃ kṣatram

Dass die Pratnavatī-Strophen vor den Upavatī-Strophen angeschirrt werden, das ist: das Brahman wird vor dem Kṣatra angeschirrt, denn das Brahman [steht] vor dem Kṣatra.

manas tat pūrvaṃ vāco yujyate mano hi yad dhi manasābhigacchati tad vācā vadati

Der Geist (manas) wird vor der Rede angeschirrt, denn was man mit dem Geist erreicht, das spricht man mit der Rede.

bṛhat tat pūrvaṃ rathantarād yujyate bṛhad dhi pūrvaṃ rathantarād vijityā tu vai rathantaraṃ pūrvaṃ yogam ānaśe

Das Bṛhat wird vor dem Rathantara angeschirrt, denn das Bṛhat [steht] vor dem Rathantara; nach dem Sieg aber erlangte das Rathantara die frühere Anschirrung [?].

sambhāryās tṛcā bhavanti yathāśiṣṭhān vahiṣṭhān sambhared evam evaitān sambharanti gatyai

Sie sind aus Dreiergruppen (tṛca) zusammenzubringen (sambhārya); wie man die am besten Ziehenden (vahiṣṭha) zusammenbringen würde, so bringen sie diese zusammen, um zu gelangen (gatyai).

nava bhavanti navāhasya yuktyā ṛcarcaivāhar yunakti yathāprārthasya śamyā avadadhyād evam evaitan navāhasya śamyā avadadhāti gatyai

Neun sind es, wegen des Anschirrens des Navāha; mit Strophe um Strophe schirrt er den Tag an; wie man nach Wunsch [?] den Pflock (śamyā) einsetzen würde, so setzt er diesen Pflock des Navāha ein, um zu gelangen [Anm.: Bild vom Joch und Nagel; Deutung unsicher] [?].

trivṛd eva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya

Der Stoma ist Trivṛt, für Glanz (tejas) und Brahman-Glanz (brahmavarcasa).

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks