''indrāyendo marutvata'' iti marutvatyo gāyatryo bhavanti
„Indrāyendo marutvate“ [Anm.: pratīka] – so sind es Marutvatī-Gāyatrīs.
Pañcaviṃśa-Brāhmaṇa (Tāṇḍya-Mahābrāhmaṇa) · Prapāṭhaka 13
Behandelt die Marutvatī-Strophen und die Sāmans des Mittagspressens am sechsten Tag (Iṣovṛdhīya, Krauñca, Vājadāvarī, Revatī-Sāmans, Aukṣṇorandhra, Vājajit, Varuṇasāma, Aṅgirasāṃ Goṣṭha, Vāmadevya). Die Herleitungen (Krauñca, Vājadāvarī, Methī) sind knapp und teils unsicher; ‚brahmavarñcasāya‘ in Nr. 28 ist Druckfehler.
''indrāyendo marutvata'' iti marutvatyo gāyatryo bhavanti
„Indrāyendo marutvate“ [Anm.: pratīka] – so sind es Marutvatī-Gāyatrīs.
marutvad dhi mādhyandinaṃ savanam
Denn das Mittagspressen ist mit den Maruts verbunden.
''mṛjyamānaḥ suhastya-'' iti simānāṃ rūpam
„Mṛjyamānaḥ suhastya“ [Anm.: pratīka] – das ist die Form der Simās.
samānaṃ vai simānāṃ rūpaṃ revatīnāṃ ca simābhyo hy adhirevatyaḥ prajāyante
Gleich ist die Form der Simās und Revatīs; denn aus den Simās werden die Revatīs [adhirevatyaḥ [?]] geboren.
''etam u tyaṃ daśa kṣipa'' ity ādityā ādityā vā imāḥ prajās tāsām eva madhyataḥ pratitiṣṭhati
„Etam u tyaṃ daśa kṣipaḥ“ [Anm.: pratīka] – ‚Ādityā‘: denn Ādityas sind diese Geschöpfe; in deren Mitte gewinnt er Stand.
gāyatryaḥ satyas triṣṭubho rūpeṇa tasmāt triṣṭubhāṃ loke kriyante
Obwohl sie Gāyatrīs sind, [stehen sie] in der Form der Triṣṭubh; darum werden sie in die Welt der Triṣṭubhs gemacht.
gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam
Es gibt das Gāyatra; das Brāhmaṇa des Gāyatra ist eben dieses.
iṣovṛdhīyaṃ bhavati
Es gibt das Iṣovṛdhīya.
paśavo vā iṣovṛdhīyaṃ paśūnām avarudhyā iṣe vai pañcamam ahar vṛdhe ṣaṣṭham avardhanta hy etarhi yajamānam evaitena vardhayanti
Vieh ist das Iṣovṛdhīya, zur Gewinnung von Vieh; der fünfte Tag ist Iṣ (Trank), der sechste Vṛdh (Wachstum) [Anm.: iṣe … vṛdhe]; denn sie ließen ihn jetzt wachsen; den Opferherrn lassen sie damit wachsen.
krauñcaṃ bhavati
Es gibt das Krauñca.
kruṅṅ eṣyam ahar avindad eṣyam iva vai ṣaṣṭham ahar evaitena vindanti
Krunc [Wortspiel: kruṅ] fand den ‚zu erstrebenden‘ Tag (eṣya); als ‚zu erstrebender‘ gleichsam der sechste Tag; sie finden damit den Tag.
vājadāvaryo bhavanti
Es gibt Vājadāvarīs.
annaṃ vai vājo 'nnādyasyāvarudhyai yadā hi vā annam atha gaur athāśvo 'tha puruṣo vājī
Speise ist Vāja, zur Gewinnung von Speise; denn wenn es Speise gibt, dann [gibt es] Rind, dann Pferd, dann den Mann als Sieger (vājin).
revatyo bhavanti pratiṣṭhāyai
Es gibt Revatīs, zum Stand.
ṣaṇṇidhanī ṣaḍrātrasya dhṛtyai
Sechs Nidhanas hat es (ṣaṇṇidhanī), zum Halt des Ṣaḍrātra.
āpo vai revatyas tā yat pṛṣṭhaṃ kuryur apaśur yajamānaḥ syāt paśūn asya nirdaheyur yatra vā āpo vivartante tad oṣadhayo jāyante 'tha yatrāvatiṣṭhante nirmṛtukās tatra bhavanti tasmāt pavamāne kurvanti parācā hi pavamānena stuvate
Wasser sind die Revatīs; wenn sie das zum Pṛṣṭha machten, wäre der Opferherr ohne Vieh; sein Vieh würden sie verbrennen. Wo Wasser abfließt, dort wachsen Pflanzen; wo es stehen bleibt, dort entsteht Verödung [nirmṛtuka [?]]. Darum machen sie es beim Pavamāna; denn mit einem abgewandten Pavamāna (parāc) lobsingen sie.
methī vā iṣovṛdhīyaṃ rajjuḥ krauñcaṃ vatso vājadāvaryo revatyo mātaro yad etāny evaṃ sāmāni kriyanta evam eva prattāṃ dugdhe
Ein Pfosten (methī) ist der Iṣovṛdhīya, ein Strick das Krauñca, ein Kalb die Vājadāvarīs, die Mütter die Revatīs; wenn diese Sāmans so gemacht werden, so melkt man das Gegebene [prattā [?]].
aukṣṇorandhre bhavataḥ
Zwei Aukṣṇorandhra-Sāmans gibt es.
ukṣṇorandhro vā etābhyāṃ kāvyo 'ñjasā svargaṃ lokam apaśyat svargasya lokasyānukhyātyai svargāl lokān na cyavate tuṣṭuvānaḥ
Ukṣṇorandhra Kāvya sah damit mühelos die Himmelswelt; zur Anschauung der Himmelswelt; er fällt nicht aus der Himmelswelt herab, wer lobsingt.
vājajid bhavati sarvasyāptyai sarvasya jityai sarvaṃ vā ete vājaṃ jayanti ye ṣaṣṭham ahar āgacchanti
Es gibt das Vājajit, zum Erlangen von allem, zum Gewinn von allem; denn alles Vāja gewinnen die, die zum sechsten Tag gelangen.
annaṃ vai vājo 'nnādyasyāvarudhyai
Speise ist Vāja, zur Gewinnung von Speise.
varuṇasāma bhavati
Es gibt das Varuṇasāma.
etena vai varuṇo rājyam ādhipatyam agacchad yaśo 'bhavad rājyam ādhipatyaṃ gacchati yaśo bhavati varuṇasāmnā tuṣṭuvānaḥ
Mit diesem gelangte Varuṇa zu Königtum und Oberherrschaft; Ruhm wurde ihm; er gelangt zu Königtum und Oberherrschaft, ihm wird Ruhm, wer mit dem Varuṇasāma lobsingt.
aṅgirasāṃ goṣṭho bhavati
Es gibt den Goṣṭha der Aṅgiras.
paśavo vai revatyo gauṣṭham eva tat paśubhyaḥ paryasyanti tam evainān pravartayanty avisraṃsāya
Vieh sind die Revatīs; den Kuhstall legen sie damit um das Vieh; sie lassen es hinausströmen, damit es nicht auseinanderfällt.
ihavad vāmadevyaṃ bhavati
Es gibt das Vāmadevya mit ‚iha‘ [ihavat, ‚mit dem Wort iha‘].
etena vai vāmadevo 'nnasya purodhām agacchad annaṃ vai brahmaṇaḥ purodhā annasyāvarudhyai
Mit diesem gelangte Vāmadeva zum Vorrang (purodhā) der Speise; Speise ist der Vorrang des Brahman, zur Gewinnung von Speise.
gāyatrīṣu stuvanti pratiṣṭhāyai brahmavarñcasāya yenaiva prāṇena prayanti tam abhyudyanti
Bei Gāyatrīs lobsingen sie, zum Stand, zum Brahmaglanz; mit demselben Atem, mit dem sie aufbrechen, steigen sie wieder hinauf.
marutvatyo gāyatryo bhavanti tad u traiṣṭubhād rūpān na yanti stomaḥ
Die Marutvatī-Gāyatrīs sind es; sie gehen damit nicht aus der Form der Triṣṭubh heraus. Stoma.