Quellen der Menschheit

Kāṭhaka-Saṃhitā · Sthānaka 14

Anuvāka 6 Die siebzehn Schöpfbecher (graha), Soma- und Surā-Becher, Läuterung von Übel, Handlungen mit Wagen und Rossen.

saptadaśaite dvayā grahāḥ prājāpatyās

Diese siebzehn zweierlei Schöpfbecher (graha) gehören Prajāpati.

saptadaśo vai puruṣaḥ prājāpatyaś catvāry aṅgāni śirogrīvam ātmā vāk saptathī daśa prāṇās

Siebzehnfach ist der Mensch, Prajāpatis: vier Glieder, Kopf, Hals, Rumpf [oder: Selbst], Rede als siebter [?], zehn Lebenshauche.

aṅge'ṅge vai puruṣasya pāpmopaśliṣṭas

In jedem Glied des Menschen haftet Übel.

yad vyatiṣaṅgaṃ grahān gṛhṇāti

Indem er die Schöpfbecher wechselweise schöpft,

aṅgādaṅgād evainaṃ pāpmano muñcati

befreit er ihn aus jedem Glied vom Übel.

śrīr vai somaḥ pāpmā suropayāmās

Soma ist Glanz (śrī), Surā-Becher mit Untersatz das Übel.

yad āgate kāle prāñcas somair uddravanti pratyañcas suropayāmaiḥ

Wenn zur gekommenen Zeit sie mit den Soma-(Bechern) nach vorn laufen, mit den Surā-Bechern zurück [?],

pāpmanaivainaṃ vipunāti

so läutert er ihn vom Übel.

tasmād āhur vājapeyayājī tvai pūta iti

Darum sagt man: „Der Vājapeya-Opferer ist rein.“

pāpmanā hy enaṃ vipunāti

Denn er läutert ihn vom Übel.

pañcaite grahā gṛhyante

Diese fünf Schöpfbecher werden geschöpft.

pāṅkto yajñas

Fünffach (pāṅkta) ist das Opfer.

ekadhaivāsminn indriyaṃ dadhāti ‖

So legt er in ihn einheitlich die Indra-Kraft (indriya).

paraṃ vā etad devānām annaṃ yat somaḥ

Die höchste Speise der Götter ist der Soma;

paramam etan manuṣyāṇām annādyaṃ yat surā

die höchste Speisekost der Menschen ist die Surā.

yat somagrahāś ca surāgrahāś ca saha gṛhyante

Dass Soma-Becher und Surā-Becher zusammen geschöpft werden,

pareṇaivānnenāvaram annādyam avarunddhe

so gewinnt er durch die höchste Speise die niedrigere Speisekost.

brahmaṇo vā etat tejo yat somas

Des Brahman Glanz (tejas) ist der Soma;

annasya śamalam̐ surā

der Unrat der Speise die Surā.

yat somagrahāś ca surāgrahaś ca saha gṛhyante

Dass Soma-Becher und Surā-Becher zusammen geschöpft werden,

brahmaṇa eva tejasā teja ātman dhatte

so legt er durch des Brahman Glanz Glanz in sich selbst;

annasya śamalena śamalam apahate

durch den Unrat der Speise schlägt er den Unrat ab.

devalokam eva somagrahair abhijayati manuṣyalokam̐ surāgrahais

Mit den Soma-Bechern erobert er die Götterwelt, mit den Surā-Bechern die Menschenwelt;

ātmānam eva somagrahais spṛṇoti patnīm̐ surāgrahias

mit den Soma-Bechern erfreut er sich selbst, mit den Surā-Bechern die Gattin.

tasmād āhur vājapeyayājī tvā amuṣmim̐l loke saṃbhavatīti

Darum sagt man: „Der Vājapeya-Opferer erlangt jenseits das Dasein“ [?].

yajñena hy asyābhijitam

Denn durch das Opfer ist ihm (das Jenseits) erobert.

deva savitaḥ prasuva yajñaṃ prasuva yajñapatiṃ bhagāyeti sāvitryā paruṣiparuṣi juhoti

Mit „Gott Savitṛ, treibe an das Opfer, treibe an den Opferherrn zum Glück“ – mit diesem Savitṛ-Spruch opfert er an jedem Gelenk [?].

utsannayajño vā eṣa

Dies ist ein untergegangenes Opfer.

ko ha tad veda yāvad etasyādhiyanti yāvan na

Wer weiß, wie viel man von ihm (noch) überliefert und wie viel nicht?

sarvatvāyaiva prasavāya

(So geschieht es) eben für die Ganzheit, für den Antrieb.

vājasya nu prasave mātaraṃ mahīm iti ratham upāvaharati

Mit „Im Antrieb der Stärke die große Mutter“ fährt er den Wagen heran [?].

anayā caiva savitrā ca prasūta upāvaharati

Von dieser und von Savitṛ angetrieben fährt er heran,

apsv antar amṛtam apsu bheṣajam ity aśvān palpūlayati

Mit „In den Wassern ist Unsterblichkeit, in den Wassern Heilmittel“ wäscht er die Rosse [palpūlayati: reinigen].

svād evainān yoner janayati

So erzeugt er sie aus ihrem eigenen Schoß.

atho medhyān evainān yajñiyān karoti

Zudem macht er sie opferrein und opferwürdig.

vāyur vā tvā manur vā tveti yunakti

Mit „Vāyu oder Manu dich“ schirrt er (sie) an.

na vā etān manuṣyo yoktum arhati

Ein Mensch kann sie nämlich nicht anschirren;

devatābhir evainān yunakti

durch die Gottheiten schirrt er sie an.

apāṃ napād āśuhemann iti rarāṭāni pratimārṣṭi

Mit „Enkel der Wasser, rasch Antreibender“ streicht er über die Stirnen [rarāṭa].

pūrvam evoditam anuvadati ‖

Er wiederholt das früher Gesagte.