prāṇā vai sam̐sthitayajūm̐ṣi
Die Lebensatem sind die Sam̐sthita-Yajus-Sprüche (Abschlusssprüche).
Kāṭhaka-Saṃhitā · Sthānaka 29
prāṇā vai sam̐sthitayajūm̐ṣi
Die Lebensatem sind die Sam̐sthita-Yajus-Sprüche (Abschlusssprüche).
navaitāni yajūm̐ṣi
Neun sind diese Opfersprüche.
navabhir bahiṣpavamānam̐ stuvanti
Mit neun (Versen) preisen sie das Bahiṣpavamāna.
nava prāṇāḥ
Neun sind die Lebensatem.
prāṇair eva prayanti prāṇair udyanti
Mit den Lebensatem ziehen sie los, mit den Lebensatem kehren sie zurück.
saṃtataṃ juhoti
Ununterbrochen opfert er.
prāṇānām̐ saṃtatyā avicchedāya
Zur Ununterbrochenheit der Lebensatem, damit sie nicht abreißen.
yaṃ kāmayeta pramīyeteti nava kṛtvo gṛhītvāyujuṣkeṇaikaikaṃ juhuyāt
Von wem man wünscht, er solle sterben, für den soll man neunmal schöpfen und mit ungleich (gerade nicht) zugerüstetem (Löffel) je einen (Spruch) opfern. [?]
prāṇā vai sam̐sthitayajūm̐ṣi
Die Lebensatem sind die Sam̐sthita-Yajus-Sprüche.
prāṇebhya evainam antareti tājak pradhanvati
Von den Lebensatem trennt er ihn ab; rasch eilt er (ins Verderben) dahin. [?]
viṣvarūpo vai tvāṣṭro yajñasya vyṛddhaṃ ca samṛddhaṃ cāpaśyat
Viśvarūpa, der Sohn des Tvaṣṭṛ, erblickte das Verfehlte und das Vollendete des Opfers.
ṣaḍ etāny ṛgmyāṇi
Sechs sind diese Vers-Formeln.
yad evāsya vyṛddhaṃ tat tais samardhayati
Was am Opfer verfehlt ist, das bringt er damit zur Vollendung.
trīṇi yajūm̐ṣi
Drei sind die Opfersprüche.
samṛddham eva tat
Das ist eben das Vollendete.
ṣaḍ ṛgmyāṇi
Sechs Vers-Formeln:
ṣaḍ vā ṛtavas
sechs sind die Jahreszeiten.
ṛtuṣv eva pratitiṣṭhati
In den Jahreszeiten also findet er Halt.
trīṇi yajūm̐ṣi
Drei Opfersprüche:
traya ime lokās
drei sind diese Welten.
eṣv eva lokeṣv ṛdhnoti ‖
In diesen Welten also gedeiht er.
yad vai yajñasyātiricyate varuṇas tad gṛhṇāti
Was vom Opfer übrig bleibt, das ergreift Varuṇa.
yajñasyaitad atiricyate yad ṛjīṣam
Das Übrigbleibende des Opfers ist der Ṛjīṣa (ausgepresster Soma-Rückstand).
yad audumbarī yad adhiṣavaṇe tenāpo 'vabhṛtham avayanti
Mit dem, was in der Udumbara-Schale und auf dem Pressbrett ist, gehen sie zu den Wassern zum Avabhṛtha (Abschlussbad).
āpo vai varuṇas
Die Wasser sind Varuṇa.
nirvaruṇatvāya
(Das geschieht) damit er von Varuṇa frei werde.
na vahantīṣv abhyaveyuḥ
Sie sollen nicht zu fließenden (Wassern) hingehen. [?]
paśavo vā ṛjīṣam
Vieh ist der Ṛjīṣa.
paśūn asya nirmṛjyur apaśus syāt
Würden sie dessen Vieh abwischen (wegspülen), würde er viehlos.
nodañco 'bhyaveyur
Nicht nordwärts sollen sie hingehen.
yad udañco 'bhyaveyur abhīpataḥ prajā varuṇo gṛhṇīyāt
Gingen sie nordwärts hin, würde Varuṇa die Nachkommen, die ihnen entgegen(fallen), ergreifen. [?]
na dakṣiṇā
Nicht südwärts,
yad dakṣiṇā pitṛbhyaḥ prajā nidhūveyur
denn wenn südwärts, würden sie die Nachkommen den Vätern hin abschütteln. [?]
udañcaḥ prāñco 'bhyavayanti
Sie gehen (also) nordöstlich (ostwärts aufwärts) hin. [?]
paścād dhi prāṅ yajño varuṇapāśān mucyamāna eti
Denn von hinten her geht das Opfer ostwärts, aus Varuṇas Schlingen gelöst.
sthāvarāsv avayanti
Sie gehen zu stehenden (Wassern).
sthāvarā vai pratyakṣaṃ varuṇas
Die stehenden (Wasser) sind sichtbar Varuṇa.
varuṇa eva varuṇam avayajate
So sühnt er durch Varuṇa Varuṇa ab.
urum̐ hi rājā varuṇaś cakāra
„Denn weiten Raum hat König Varuṇa geschaffen“ –
śataṃ te rājan bhiṣajas sahasram iti
„Hundert Heilkundige hast du, König, tausend“ –
yathāyajur
nach dem jeweiligen Opferspruch.
agner anīkam apa āviveśety āghāram āghārayati
Mit „Agnis Antlitz ist in die Wasser eingegangen“ gießt er die Āghāra-Guss.
samiddhyā evoddīptyai
Zur Entzündung, zum Auflodern.
yatra tṛṇaṃ vā dāru vā paśyet tat pratyāghārayet
Wo er Gras oder Holz sieht, dort soll er den Guss zurückgießen.
agnimaty eva juhoti
Er opfert nur in (Wasser), das Agni hat. [?]
samṛddhyai
Zur Vollendung.
apabarhiṣaḥ prayājān yajati
Er vollzieht die Prayājas ohne Streu.
prajā vai barhiḥ
Die Nachkommen sind die Streu.
prajā eva mṛtyor utsṛjati
So löst er die Nachkommen vom Tod los.
ājyabhāgau yajati
Er opfert die beiden Ājyabhāga-Gaben.
prāṇāpānau vā ājyabhāgau
Einatem und Ausatem sind die Ājyabhāgas.
prāṇāpānā eva prajānāṃ varuṇapāśān muñcati
So löst er Einatem und Ausatem der Nachkommen aus Varuṇas Schlingen.
athaiṣa vāruṇas
Dann diese Gabe für Varuṇa,
nirvaruṇatvāya
damit er von Varuṇa frei werde:
ekakapālo bhavati
sie ist ein Kuchen auf einer einzigen Schale (ekakapāla).
na vai puruṣaṃ kapālair āptum arhati
Den Menschen kann man nicht mit (mehreren) Schalen erreichen.
ekadhaivainam āpnoti
Auf einmal erreicht er ihn.
agnīvaruṇābhyām̐ samavadyati
Für Agni und Varuṇa schneidet er zusammen ab.
ubhayata evainaṃ varuṇapāśān muñcaty agneś ca varuṇāc ca
Beiderseits befreit er ihn aus Varuṇas Schlingen, von Agni und von Varuṇa.
sarvo vā eṣa yajñas
Dies ist das ganze Opfer.
tasya bahu kriyate
Von ihm wird viel getan,
bahu na kriyate
und viel wird nicht getan.
yat sam̐sthāpayed yajñaṃ varuṇena grāhayet
Schlösse er (es) ab, ließe er das Opfer von Varuṇa ergreifen.
yan na sam̐sthāpayati
Dass er es nicht abschließt,
yajñam eva varuṇapāśād utsṛjati
(damit) löst er das Opfer aus Varuṇas Schlinge.
samudre te hṛdayam apsv antar iti
„Im Meer ist dein Herz, in den Wassern drinnen“ –
samudrayonir vai yajñas
Das Opfer hat das Meer zum Schoß.
svam evainaṃ yoniṃ gamayati
So führt er es in seinen eigenen Schoß.
yajñasya tvā yajñapata iti
„Dich für den Opferherrn des Opfers“ –
āhutim eva karoti
Er macht nur ein Opfer(-guss) daraus.
avabhṛtha nicuṅkuṇeti
„Avabhṛtha, Nicuṅkuṇa“ –
ubhayasmād evainam etad devakṛtāc ca manuṣyakṛtāc cainaso muñcati
So löst er ihn von beidem, von der von Göttern gemachten und der von Menschen gemachten Verfehlung.
devīr āpa eṣa vo garbha iti
„Göttliche Wasser, dies ist euer Keim“ –
apāṃ vā eṣa garbhas
Dies ist der Keim der Wasser.
svam evainaṃ yoniṃ gamayati
So führt er ihn in seinen eigenen Schoß.
abhiṣṭhito varuṇasya pāśo 'vahato varuṇasya pāśa iti
„Überwunden ist Varuṇas Schlinge, weggeführt Varuṇas Schlinge“ –
varuṇapāśam evāvahanti
Varuṇas Schlinge führen sie so weg.
apsu dhautasya te deva someti bindum ācāmati
Mit „In den Wassern gewaschen, dein, göttlicher Soma –“ schlürft er einen Tropfen.
ya eva tatra somapīthas tasyāvaruddhyai ‖
Zur Gewinnung eben des dort (befindlichen) Somatrunks.
yad ācāmed varuṇa enaṃ grāhukas syān nīva gṛhṇīta
Schlürfte er (nur), so würde Varuṇa ihn ergreifen, er würde gleichsam gepackt. [?]
ubhayam eva karoti
So tut er beides.
pratyasto varuṇasya pāśo namo varuṇasya pāśāyeti
„Zurückgeworfen ist Varuṇas Schlinge; Verehrung Varuṇas Schlinge!“ –
varuṇapāśam eva pratyasyati
So wirft er Varuṇas Schlinge zurück.
udeta prajām āyur varco dadhānā iti
„Steigt auf und bringt Nachkommenschaft, Lebenskraft, Glanz mit euch“ –
āśiṣam evāśāste ‖
Segenswunsch spricht er so aus.
edho 'sy edhiṣīmahīti
„Brennholz bist du, möchten wir gedeihen“ –
varuṇam eva niravadāyaidhatum upayanti
Varuṇa haben sie beiseitegetan und gehen zum Gedeihen (Aufflammen) hin. [?]
samid asi samedhiṣīmahīti
„Entzündungsholz bist du; möchten wir uns entzünden (erstarken)“ –
āśiṣam evāśāste
Segenswunsch spricht er so aus.
tejo 'si tejo mayi dhehīti
„Glanz bist du, lege Glanz in mich“ –
teja evātman dhatte
So legt er Glanz in sich selbst.
apo adyānvacāriṣaṃ rasena samaganmahīti
„Die Wasser bin ich heute gefolgt; mit Saft haben wir uns vereint“ –
yathāyajuḥ ‖
nach dem jeweiligen Opferspruch.