Quellen der Menschheit

Ṛgveda · Maṇḍala 6

Kapitel 34: ṛgvede 6.34 · saṃ ca tve jagmurgira indra pūrvīrvi ca tvad yanti vibhvomanīṣāḥ Lieder und Soma für den vielgepriesenen Indra

Preislieder der Seher konkurrieren um Indra; er ist vielgerufen und nicht durch Lieder zu schädigen. Vers 4 (mimikṣaḥ, ny ayāmi, arcā iva māsā) ist syntaktisch schwierig. In 6.34.1 ist der Padapāṭha verderbt (Anfang fehlt).

saṃ ca tve jagmurgira indra pūrvīrvi ca tvad yanti vibhvomanīṣāḥ / pūrā nūnaṃ ca stutaya ṛṣīṇāṃ paspṛdhra indre adhyukthārkā

[Zu dir] sind viele Lieder zusammengekommen, Indra, und von dir gehen weithin reichende Gedanken auseinander. Früher und jetzt haben die Lobreden der Seher bei Indra gewetteifert, Lobsprüche und Preislieder. [Anm.: Der Padapāṭha-Anfang ist verderbt (iti); Sanskrit: saṃ ca tve.]

Wort für Wort
iti
[PP verderbt: iti; SA: saṃ ca tve, „und zusammen zu dir“] [?]
jagmuḥ
sind gekommen (3. Pl. Perf.)
giraḥ
Lieder (Nom. Pl.)
indra
Indra (Vok.)
pūrvīḥ
viele (Nom. Pl. f.)
vi
auseinander (Präv.)
ca
und
tvat
von dir (Abl.)
yanti
gehen (3. Pl.)
vi-bhvaḥ
weithin reichende (Nom. Pl.)
manīṣāḥ
Gedanken (Nom. Pl.)
purā
früher
nūnam
jetzt
ca
und
stutayaḥ
Lobreden (Nom. Pl.)
ṛṣīṇām
der Seher (Gen. Pl.)
paspṛdhre
haben gewetteifert (3. Pl. Perf. Med.)
indre
bei Indra (Lok.)
adhi
hin (Präv.)
uktha-arkā
Lobspruch und Preislied (Nom. Pl.)

puruhūto yaḥ purugūrta ṛbhvānekaḥ purupraśasto asti yajñaiḥ / ratho na mahe śavase yujāno 'smābhirindro anumādyo bhūt

Der Vielgerufene, Vielgepriesene, Erhabene, der Einzige, ist mit Weihehandlungen von vielen gepriesen; wie ein Wagen zu großer Kraft angeschirrt, ist Indra von uns zu bejubeln gewesen.

Wort für Wort
puru-hūtaḥ
vielgerufen (Nom.)
yaḥ
der (Nom.)
puru-gūrtaḥ
vielgepriesen (Nom.)
ṛbhvā
erhaben (Nom.)
ekaḥ
der Einzige (Nom.)
puru-praśastaḥ
von vielen gepriesen (Nom.)
asti
ist (3. Sg.)
yajñaiḥ
mit Weihehandlungen (Instr. Pl.)
rathaḥ
Wagen (Nom.)
na
wie
mahe
zu großer (Dat.)
śavase
Kraft (Dat.)
yujānaḥ
angeschirrt (Nom.)
asmābhiḥ
von uns (Instr.)
indraḥ
Indra (Nom.)
anu-mādyaḥ
zu bejubeln (Nom.)
bhūt
ist geworden (3. Sg. Aor.)

na yaṃ hiṃsanti dhītayo na vāṇīrindraṃ nakṣantīdabhi vardhayantīḥ / yadi stotāraḥ śataṃ yat sahasraṃ gṛṇanti girvaṇasaṃ śaṃ tadasmai

Den Gedanken nicht schädigen, [den] auch Stimmen nicht [schädigen]: Zu Indra gelangen sie [vielmehr], [ihn] fördernd. Ob die Sänger hundert oder tausend den Liedliebenden preisen: Heil ist das für ihn. [Anm.: PP vadharyantīḥ ist Schreibfehler für vardhayantīḥ.]

Wort für Wort
na
nicht
yam
den (Akk.)
hiṃsanti
schädigen (3. Pl.)
dhītayaḥ
Andachten (Nom. Pl.)
na
nicht
vāṇīḥ
Stimmen (Nom. Pl.)
indram
Indra (Akk.)
nakṣanti
erreichen (3. Pl.)
it
wahrlich
abhi
hin (Präv.)
vadharyantīḥ
fördernd (Nom. Pl. f.)
yadi
ob
stotāraḥ
Sänger (Nom. Pl.)
śatam
hundert (Akk.)
yat
ob
sahasram
tausend (Akk.)
gṛṇanti
preisen (3. Pl.)
girvaṇasam
den Liedliebenden (Akk.)
śam
Heil (Nom.)
tat
das (Nom.)
asmai
ihm (Dat.)

asmā etad divyarceva māsā mimikṣa indre nyayāmi somaḥ / janaṃ na dhanvannabhi saṃ yadāpaḥ satrā vāvṛdhurhavanāni yajñaiḥ

Ihm [gilt] dies: wie ein Strahl mit dem Mond am Himmel [?] [ist] der mischbereite Soma, [den] ich in Indra hineingegeben habe [?]. Wie [man ein] Volk in der Wüste, wenn die Wasser [zu ihm] zusammenkommen: so sind die Anrufungen durch die Weihehandlungen allesamt gewachsen [?]. [Anm.: Zeilen a-b dunkel, plausible Lesart unter Vorbehalt.]

Wort für Wort
asmai
ihm (Dat.)
etat
dies (Akk.)
divi
im Himmel (Lok.)
arcāiva
wie ein Strahl (Nom.)
māsā
mit dem Mond (Instr.) [?]
mimikṣaḥ
mischbereit (Nom.) [?]
indre
in Indra (Lok.)
ni
hinein (Präv.)
ayāmi
habe gegeben (1. Sg. Aor. Med.) [?]
somaḥ
Soma (Nom.)
janam
Volk (Akk.)
na
wie
dhanvan
in der Wüste (Lok.)
abhi
hin (Präv.)
sam
zusammen (Präv.)
yat
wenn
āpaḥ
Wasser (Nom. Pl.)
satrāḥ
allesamt (Adv.)
vavṛdhuḥ
sind gewachsen (3. Pl. Perf.)
havanāni
Anrufungen (Nom. Pl.)
yajñaiḥ
durch Weihehandlungen (Instr. Pl.)

asmā etan mahyāṅgūṣamasmā indrāya stotraṃ matibhiravāci / asad yathā mahati vṛtratūrya indro viśvāyuravitā vṛdhaśca

Ihm [gehört] dies große Āṅgūṣa-Lied; ihm, dem Indra, wurde das Loblied mit Gedanken gesprochen, damit Indra im großen Vṛtra-Töten allzeit lebendiger Helfer und Förderer sei.

Wort für Wort
asmai
ihm (Dat.)
etat
dies (Nom.)
mahi
groß (Nom.)
āṅgūṣam
Āṅgūṣa-Lied (Nom.)
asmai
diesem (Dat.)
indrāya
Indra (Dat.)
stotram
Loblied (Nom.)
mati-bhiḥ
mit Gedanken (Instr. Pl.)
avāci
wurde gesprochen (3. Sg. Aor. Pass.)
asat
soll sein (3. Sg. Subj.)
yathā
damit
mahati
im großen (Lok.)
vṛtra-tūrye
Vṛtra-Töten (Lok.)
indraḥ
Indra (Nom.)
viśva-āyuḥ
allzeit lebend (Nom.)
avitā
Helfer (Nom.)
vṛdhaḥ
Förderer (Nom.)
ca
und

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks