Quellen der Menschheit

Rāmāyaṇa · Araṇyakāṇḍa

Sarga 40: Rāvaṇasya Bhartsanam Rāvaṇas Drohung

mārīcasya tu tat vākyam kṣamam yuktam ca rāvaṇaḥ | ukto na pratijagrāha martu kāma iva auṣadham || 3-40-1

Doch jenes Wort Mārīcas, angemessen und zuträglich, nahm Rāvaṇa, so angesprochen, nicht an, wie einer, der sterben will, keine Arznei.

Wort für Wort
mārīcasya tu tat vākyam
doch jenes Wort Mārīcas
kṣamam yuktam ca rāvaṇaḥ
angemessen und zuträglich, Rāvaṇa
ukto na pratijagrāha
so angesprochen, nahm nicht an
martu kāma iva auṣadham
wie einer, der sterben will, keine Arznei

tam pathya hita vaktāram mārīcam rākṣasādhipaḥ | abravīt paruṣam vākyam ayuktam kāla coditaḥ || 3-40-2

Zu jenem Mārīca, der Zuträgliches und Heilsames sprach, sagte der Herr der Rākṣasas, vom Schicksal getrieben, ein hartes, unpassendes Wort:

Wort für Wort
tam pathya hita vaktāram
zu dem, der Zuträgliches und Heilsames sprach
mārīcam rākṣasādhipaḥ
zu Mārīca, der Herr der Rākṣasas
abravīt paruṣam vākyam
sagte ein hartes Wort
ayuktam kāla coditaḥ
unpassend, vom Schicksal getrieben

yat kila etat ayuktārtham mārīca mayi kathyate | vākyam niṣphalam atyartham bījam uptam iva ūṣare || 3-40-3

„Dieses unpassende Wort, Mārīca, das du zu mir sprichst, ist völlig fruchtlos, wie Samen, ausgesät auf salzigem Ödland.

Wort für Wort
yat kila etat ayuktārtham
dieses unpassende
mārīca mayi kathyate
Mārīca, das zu mir gesagt wird
vākyam niṣphalam atyartham
das Wort ist völlig fruchtlos
bījam uptam iva ūṣare
wie Samen, ausgesät auf salzigem Ödland

tvat vākyaiḥ na tu mām śakyam bhettum rāmasya saṃyuge | pāpa śīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ || 3-40-4

Durch deine Worte lässt sich in mir keine Furcht vor dem Kampf mit Rāma erwecken – zumal vor einem Menschen von schlechtem Charakter und Torheit.

Wort für Wort
tvat vākyaiḥ na tu mām śakyam
durch deine Worte kann in mir nicht
bhettum rāmasya saṃyuge
Furcht vor dem Kampf mit Rāma erweckt werden
pāpa śīlasya mūrkhasya
vor einem von schlechtem Charakter, törichten
mānuṣasya viśeṣataḥ
Menschen, zumal

yaḥ tyaktvā suhṛdo rājyam mātaram pitaram tathā | strī vākyam prākṛtam śrutvā vanam eka pade gataḥ || 3-40-5

Einem, der Freunde, Königreich, Mutter und ebenso Vater aufgab und, auf ein gewöhnliches Frauenwort hin, augenblicklich in den Wald zog.

Wort für Wort
yaḥ tyaktvā suhṛdo rājyam
der, Freunde, Königreich aufgebend
mātaram pitaram tathā
Mutter und ebenso Vater
strī vākyam prākṛtam śrutvā
ein gewöhnliches Frauenwort hörend
vanam eka pade gataḥ
augenblicklich in den Wald zog

avaśyam tu mayā tasya saṃyuge khara ghātinaḥ | prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava saṃnidhau || 3-40-6

Unweigerlich aber muss ich Sītā, die ihm teurer ist als sein Leben, dem Töter Kharas, in deiner Gegenwart rauben.

Wort für Wort
avaśyam tu mayā tasya
unweigerlich aber von mir, seinem
saṃyuge khara ghātinaḥ
[dem] Töter Kharas im Kampf
prāṇaiḥ priyatarā sītā
Sītā, teurer als sein Leben
hartavyā tava saṃnidhau
muss geraubt werden in deiner Gegenwart

evam me niścitā buddhiḥ hṛdi mārīca vidyate | na vyāvartayitum śakyā sa indraiḥ api sura asuraiḥ || 3-40-7

So fest, Mārīca, steht dieser Entschluss in meinem Herzen; nicht einmal von den Göttern und Asuras samt Indra kann er umgestoßen werden.

Wort für Wort
evam me niścitā buddhiḥ
so mein fester Entschluss
hṛdi mārīca vidyate
besteht im Herzen, Mārīca
na vyāvartayitum śakyā
kann nicht umgestoßen werden
sa indraiḥ api sura asuraiḥ
selbst von Göttern und Asuras samt Indra

doṣam guṇam vā saṃpṛṣṭaḥ tvam evam vaktum arhasi | apāyam vā api upāyam vā kāryasya asya viniścaye || 3-40-8

Nur wenn du nach Fehler oder Vorzug gefragt wirst, solltest du so über Schaden oder Nutzen bei der Entscheidung dieser Sache sprechen.

Wort für Wort
doṣam guṇam vā saṃpṛṣṭaḥ
nach Fehler oder Vorzug gefragt
tvam evam vaktum arhasi
solltest du so sprechen
apāyam vā api upāyam vā
über Schaden oder auch Nutzen
kāryasya asya viniścaye
bei der Entscheidung dieser Sache

saṃpṛṣṭena tu vaktavyam sacivena vipaścitā | udyata aṃjalinā rājñe ya icchet bhūtim ātmanaḥ || 3-40-9

Gefragt sollte ein kluger Minister, mit erhobenen gefalteten Händen, zum König sprechen, wer sein eigenes Wohl [beim König] wünscht.

Wort für Wort
saṃpṛṣṭena tu vaktavyam
gefragt sollte gesprochen werden
sacivena vipaścitā
von einem klugen Minister
udyata aṃjalinā rājñe
mit erhobenen gefalteten Händen, zum König
ya icchet bhūtim ātmanaḥ
der sein eigenes Wohl wünscht

vākyam apratikūlam tu mṛdu pūrvam śubham hitam | upacāreṇa yuktam ca vaktavyo vasudhā adhipaḥ || 3-40-10

Ein nicht widersprüchliches, sanftes, zuvor angenehmes, heilsames, mit Höflichkeit verbundenes Wort sollte man zum Herrn der Erde sprechen.

Wort für Wort
vākyam apratikūlam tu
ein nicht widersprüchliches Wort
mṛdu pūrvam śubham hitam
sanft, zuvor angenehm, heilsam
upacāreṇa yuktam ca
und mit Höflichkeit verbunden
vaktavyo vasudhā adhipaḥ
sollte zum Herrn der Erde gesprochen werden

sa avamardam tu yat vākyam athavā mārīca hitam ucyate | na abhinaṃdati tat rājā mānārthī māna varjitam || 3-40-11

Doch ein Wort, das kränkend ist, oder auch, Mārīca, [selbst wenn es] als heilsam gesagt wird, [aber] der Achtung entbehrt, begrüßt ein nach Achtung strebender König nicht.

Wort für Wort
sa avamardam tu yat vākyam
doch ein Wort, das kränkend ist
athavā mārīca hitam ucyate
oder, Mārīca, als heilsam gesagt wird
na abhinaṃdati tat rājā
das begrüßt der König nicht
mānārthī māna varjitam
der nach Achtung strebt, [wenn es] der Achtung entbehrt

paṃca rūpāṇi rājāno dhārayanti amita ojasaḥ | agneḥ indrasya somasya yamasya varuṇasya ca || 3-40-12

Fünf Gestalten tragen Könige von unermesslicher Kraft: die des Agni, Indra, Soma, Yama und Varuṇa.

Wort für Wort
paṃca rūpāṇi rājāno
fünf Gestalten tragen Könige
dhārayanti amita ojasaḥ
von unermesslicher Kraft
agneḥ indrasya somasya
des Agni, Indra, Soma
yamasya varuṇasya ca
des Yama und Varuṇa

auṣṇyam tathā vikramam ca saumyam daṇḍam prasannatām | dhārayanti mahātāmno rājānaḥ kṣaṇadācara || 3-40-13

Hitze, ebenso Tapferkeit, Milde, Strafgewalt und Wohlwollen tragen die hochseeligen Könige, o Nachtwandler.

Wort für Wort
auṣṇyam tathā vikramam ca
Hitze und ebenso Tapferkeit
saumyam daṇḍam prasannatām
Milde, Strafgewalt, Wohlwollen
dhārayanti mahātāmno
tragen die hochseeligen
rājānaḥ kṣaṇadācara
Könige, o Nachtwandler

tvam tu dharmam avijñāya kevalam moham āśritaḥ | abhyāgatam mām daurātmyāt paruṣam vadasi īdṛśam || 3-40-14

Du aber, den Dharma nicht kennend, nur der Verblendung ergeben, sprichst zu mir, der ich zu dir gekommen bin, aus Bosheit ein solch hartes [Wort].

Wort für Wort
tvam tu dharmam avijñāya
du aber, den Dharma nicht kennend
kevalam moham āśritaḥ
nur der Verblendung ergeben
abhyāgatam mām daurātmyāt
zu mir, der gekommen ist, aus Bosheit
paruṣam vadasi īdṛśam
sprichst du ein solch hartes [Wort]

guṇa doṣau na pṛcchāmi kṣamam ca ātmani rākṣasa | mayā uktam api ca etāvat tvām prati amitavikrama || 3-40-15

Ich frage nicht nach Vorzug und Fehler noch danach, was für mich selbst angemessen wäre, o Rākṣasa; und dennoch habe ich so viel zu dir gesprochen, du von unermesslicher Kraft.

Wort für Wort
guṇa doṣau na pṛcchāmi
ich frage nicht nach Vorzug und Fehler
kṣamam ca ātmani rākṣasa
noch was für mich angemessen wäre, Rākṣasa
mayā uktam api ca etāvat
und dennoch habe ich so viel gesagt
tvām prati amitavikrama
zu dir, du von unermesslicher Kraft

asmin tu sa bhavān kṛtye sāhāyyam kartum arhasi | śruṇu tat karma sāhāyye yat kāryam vacanāt mama || 3-40-16

Doch bei diesem Vorhaben solltest du selbst Hilfe leisten; höre, welches Werk der Hilfe auf mein Wort hin zu tun ist:

Wort für Wort
asmin tu sa bhavān kṛtye
bei diesem Vorhaben, du selbst
sāhāyyam kartum arhasi
solltest Hilfe leisten
śruṇu tat karma sāhāyye
höre jenes Werk der Hilfe
yat kāryam vacanāt mama
das auf mein Wort hin zu tun ist

sauvarṇaḥ tvam mṛgo bhūtvā citro rajata bindubhiḥ | āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara || 3-40-17

Werde du zu einer goldenen Gazelle, bunt gesprenkelt mit silbernen Flecken, und wandle in der Einsiedelei jenes Rāma vor Sītās Augen umher.

Wort für Wort
sauvarṇaḥ tvam mṛgo bhūtvā
zu einer goldenen Gazelle werdend
citro rajata bindubhiḥ
bunt mit silbernen Flecken
āśrame tasya rāmasya
in der Einsiedelei jenes Rāma
sītāyāḥ pramukhe cara
wandle vor Sītās Augen umher

pralobhayitvā vaidehīm yathā iṣṭam gantum arhasi || 3-40-18

Nachdem du die Vaidehī verlockt hast, solltest du nach Belieben [wieder] gehen.

Wort für Wort
pralobhayitvā vaidehīm
die Vaidehī verlockend
yathā iṣṭam gantum arhasi
solltest du nach Belieben gehen

tvām hi māyā mayam dṛṣṭvā kāṃcanam jāta vismayā | ānaya enam iti kṣipram rāmam vakṣyati maithilī || 3-40-19

Denn dich, den zauberhaft goldenen, erblickend, von Staunen ergriffen, wird die Maithilī rasch zu Rāma sagen: ‚Bring mir dieses her!'

Wort für Wort
tvām hi māyā mayam dṛṣṭvā
dich, den zauberhaften, erblickend
kāṃcanam jāta vismayā
den goldenen, von Staunen ergriffen
ānaya enam iti kṣipram
‚bring mir dieses' rasch
rāmam vakṣyati maithilī
wird die Maithilī zu Rāma sagen

apakrānte ca kākutsthe dūram ca yātvā api udāhara | hā sīte lakṣmaṇe iti evam rāma vākya anurūpakam || 3-40-20

Wenn der Kākutstha [Rāma] fortgegangen ist und weit gegangen sein wird, dann rufe: ‚Ha Sītā! Lakṣmaṇa!' – so, mit Rāmas Stimme nachgeahmt.

Wort für Wort
apakrānte ca kākutsthe
wenn der Kākutstha fortgegangen ist
dūram ca yātvā api udāhara
und weit gegangen, dann rufe
hā sīte lakṣmaṇe iti evam
‚ha Sītā, Lakṣmaṇa' so
rāma vākya anurūpakam
mit Rāmas Stimme nachgeahmt

tat śrutvā rāma padavīm sītāyā ca pracoditaḥ | anugacchati saṃbhrāṃtam saumitriḥ api sauhṛdāt || 3-40-21

Wenn er das hört, wird der Saumitri [Lakṣmaṇa], von Sītā gedrängt, aus Zuneigung bestürzt der Fährte Rāmas folgen.

Wort für Wort
tat śrutvā rāma padavīm
das hörend, der Fährte Rāmas
sītāyā ca pracoditaḥ
und von Sītā gedrängt
anugacchati saṃbhrāṃtam
folgt er bestürzt
saumitriḥ api sauhṛdāt
der Saumitri, aus Zuneigung

apakrānte ca kākutsthe lakṣmaṇa ca yathā sukham | āhariṣyāmi vaidehīm sahasrākṣaḥ śacīm iva || 3-40-22

Wenn dann Kākutstha und Lakṣmaṇa fortgegangen sind, werde ich nach Belieben die Vaidehī rauben, wie der Tausendäugige [Indra] die Śacī.

Wort für Wort
apakrānte ca kākutsthe
wenn Kākutstha fortgegangen ist
lakṣmaṇa ca yathā sukham
und Lakṣmaṇa, nach Belieben
āhariṣyāmi vaidehīm
werde ich die Vaidehī rauben
sahasrākṣaḥ śacīm iva
wie der Tausendäugige die Śacī

evam kṛtvā tu idam kāryam yathā iṣṭam gaccha rākṣasa | rājyasya ardham pradāsyāmi mārīca tava suvrata || 3-40-23

Nachdem du dieses Werk so vollbracht hast, kehre nach Belieben zurück, Rākṣasa; die Hälfte meines Königreichs werde ich dir geben, Mārīca, du von guten Gelübden.

Wort für Wort
evam kṛtvā tu idam kāryam
dieses Werk so vollbracht
yathā iṣṭam gaccha rākṣasa
kehre nach Belieben zurück, Rākṣasa
rājyasya ardham pradāsyāmi
die Hälfte des Königreichs werde ich geben
mārīca tava suvrata
Mārīca, dir, von guten Gelübden

gaccha saumya śivam mārgam kāryasya asya vivṛddhaye | aham tu anugamiṣyāmi sa ratho daṇḍakā vanam || 3-40-24

Gehe, Freundlicher, auf glückverheißendem Weg, zur Förderung dieses Vorhabens; ich aber werde dir folgen, mit dem Wagen, in den Daṇḍaka-Wald.

Wort für Wort
gaccha saumya śivam mārgam
gehe, Freundlicher, auf glückverheißendem Weg
kāryasya asya vivṛddhaye
zur Förderung dieses Vorhabens
aham tu anugamiṣyāmi
ich aber werde folgen
sa ratho daṇḍakā vanam
mit dem Wagen, in den Daṇḍaka-Wald

prāpya sītām ayuddhena vaṃcayitvā tu rāghavam | laṃkām prati gamiṣyāmi kṛta kāryaḥ saha tvayā || 3-40-25

Nachdem ich Sītā ohne Kampf erlangt und den Rāghava getäuscht habe, werde ich, mein Werk vollbracht, mit dir nach Laṅkā zurückkehren.

Wort für Wort
prāpya sītām ayuddhena
Sītā ohne Kampf erlangend
vaṃcayitvā tu rāghavam
und den Rāghava täuschend
laṃkām prati gamiṣyāmi
werde ich nach Laṅkā zurückkehren
kṛta kāryaḥ saha tvayā
mein Werk vollbracht, mit dir

no cet karoṣi mārīca hanmi tvām aham adya vai | etat kāryam avaśyam me balād api kariṣyasi | rājño hi pratikūlastho na jātu sukham edhate || 3-40-26

Wenn du es nicht tust, Mārīca, werde ich dich heute noch töten; dieses Werk wirst du für mich unweigerlich tun, notfalls mit Gewalt gezwungen; denn wer dem König widersteht, gedeiht niemals im Glück.

Wort für Wort
no cet karoṣi mārīca
wenn du es nicht tust, Mārīca
hanmi tvām aham adya vai
werde ich dich heute töten
etat kāryam avaśyam me
dieses Werk unweigerlich für mich
balād api kariṣyasi
wirst du auch mit Gewalt tun
rājño hi pratikūlastho
denn wer dem König widersteht
na jātu sukham edhate
gedeiht niemals im Glück

āsādyā tam jīvita saṃśayaḥ te mṛtyur dhruvo hi adya mayā virudhyataḥ | etat yathāvat parigṛhya buddhyā yat atra pathyam kuru tat tathā tvam || 3-40-27

Näherst du dich ihm, ist dein Leben in Gefahr – doch heute, mir widerstehend, ist dein Tod gewiss. Erfasse dies mit Verstand der Wahrheit gemäß, und tue, was hierbei zuträglich ist.“

Wort für Wort
āsādyā tam jīvita saṃśayaḥ te
näherst du dich ihm, ist dein Leben in Gefahr
mṛtyur dhruvo hi adya
doch heute ist der Tod gewiss
mayā virudhyataḥ
für den, der mir widersteht
etat yathāvat parigṛhya buddhyā
dies der Wahrheit gemäß mit Verstand erfassend
yat atra pathyam kuru tat tathā tvam
tue du, was hierbei zuträglich ist

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks