Quellen der Menschheit

Rāmāyaṇa · Araṇyakāṇḍa

Sarga 50: Jaṭāyu Rāvaṇa Saṃvādaḥ Jaṭāyus Rede an Rāvaṇa

tam śabdam avasuptasya jaṭāyuḥ atha śuśruve | niraikṣat rāvaṇam kṣipram vaidehīm ca dadarśa saḥ || 3-50-1

Jaṭāyu, aus dem Schlaf erwachend, hörte da jenen Schrei; rasch erblickte er Rāvaṇa und sah die Vaidehī.

Wort für Wort
tam śabdam avasuptasya
jenen Schrei, aus dem Schlaf erwachend
jaṭāyuḥ atha śuśruve
Jaṭāyu hörte da
niraikṣat rāvaṇam kṣipram
erblickte rasch Rāvaṇa
vaidehīm ca dadarśa saḥ
und sah die Vaidehī

tataḥ parvata śṛṃga ābhaḥ tīkṣṇa tuṇḍaḥ khaga uttamaḥ | vanaspati gataḥ śrīmān vyājahāra śubhām giram || 3-50-2

Da sprach der vorzüglichste Vogel, einem Berggipfel gleich, mit scharfem Schnabel, glanzvoll, auf einem Baum sitzend, ein erhabenes Wort:

Wort für Wort
tataḥ parvata śṛṃga ābhaḥ
da, einem Berggipfel gleich
tīkṣṇa tuṇḍaḥ khaga uttamaḥ
mit scharfem Schnabel, der vorzüglichste Vogel
vanaspati gataḥ śrīmān
auf einem Baum sitzend, glanzvoll
vyājahāra śubhām giram
sprach ein erhabenes Wort

daśagrīva sthito dharme purāṇe satya saṃśrayaḥ | bhrātaḥ saḥ tvam ninditam karma kartum na arhasi saṃpratām || 3-50-3

‚Zehnhalsiger, du solltest, im uralten Dharma stehend, der Wahrheit verbunden, mein Freund, jetzt keine verwerfliche Tat begehen.'

Wort für Wort
daśagrīva sthito dharme purāṇe
Zehnhalsiger, im uralten Dharma stehend
satya saṃśrayaḥ
der Wahrheit verbunden
bhrātaḥ saḥ tvam
du, mein Freund
ninditam karma kartum na arhasi saṃpratām
solltest jetzt keine verwerfliche Tat begehen

jaṭāyuḥ nāma nāmnā aham gṛdhra rājo mahābalaḥ | rājā sarvasya lokasya mahendra varuṇa upamaḥ || 3-50-4

‚Jaṭāyu ist mein Name, ich bin der gewaltig starke König der Geier; er ist der König der ganzen Welt, Mahendra und Varuṇa gleich,'

Wort für Wort
jaṭāyuḥ nāma nāmnā aham
Jaṭāyu, mit Namen, bin ich
gṛdhra rājo mahābalaḥ
der gewaltig starke König der Geier
rājā sarvasya lokasya
der König der ganzen Welt
mahendra varuṇa upamaḥ
Mahendra und Varuṇa gleich

lokānām ca hite yukto rāmo daśaratha ātmajaḥ | tasya eṣā loka nāthasya dharma patnī yaśasvinī || 3-50-5

‚am Wohl der Welten arbeitend, Rāma, der Sohn des Daśaratha; dessen, des Herrn der Welt, rechtmäßige, ruhmreiche Gattin ist diese hier,'

Wort für Wort
lokānām ca hite yukto
am Wohl der Welten arbeitend
rāmo daśaratha ātmajaḥ
Rāma, der Sohn des Daśaratha
tasya eṣā loka nāthasya
dessen, des Herrn der Welt, diese
dharma patnī yaśasvinī
rechtmäßige, ruhmreiche Gattin

sītā nāma varārohā yām tvam hartum iha icchasi | katham rājā sthito dharme para dārān parāmṛśet || 3-50-6

‚mit Namen Sītā, von schöner Gestalt, die du hier zu rauben wünschst. Wie könnte ein im Dharma stehender König die Gattin eines anderen berühren?'

Wort für Wort
sītā nāma varārohā
mit Namen Sītā, von schöner Gestalt
yām tvam hartum iha icchasi
die du hier zu rauben wünschst
katham rājā sthito dharme
wie könnte ein im Dharma stehender König
para dārān parāmṛśet
die Gattin eines anderen berühren

rakṣaṇīyā viśeṣeṇa rāja dārā mahābalaḥ | nivartaya gatim nīcām para dāra abhimarśanāt || 3-50-7

‚Besonders geschützt werden müssen die Gattinnen von Königen, du gewaltig Starker; wende dich ab von dem niederen Weg, der Berührung der Gattin eines anderen.'

Wort für Wort
rakṣaṇīyā viśeṣeṇa
besonders geschützt werden müssen
rāja dārā mahābalaḥ
die Gattinnen von Königen, du gewaltig Starker
nivartaya gatim nīcām
wende dich ab vom niederen Weg
para dāra abhimarśanāt
der Berührung der Gattin eines anderen

na tat samācaret dhīro yat paro asya vigarhayet | yathā ātmanaḥ tathā anyeṣām dārā rakṣyā vimarśanāt || 3-50-8

‚Der Weise sollte nichts tun, was ein anderer an ihm tadeln würde; wie die eigene, so muss die Gattin anderer vor Berührung geschützt werden.'

Wort für Wort
na tat samācaret dhīro
der Weise sollte nichts tun
yat paro asya vigarhayet
was ein anderer an ihm tadeln würde
yathā ātmanaḥ tathā anyeṣām
wie die eigene, so die anderer
dārā rakṣyā vimarśanāt
Gattin muss vor Berührung geschützt werden

artham vā yadi vā kāmam śiṣṭāḥ śāstreṣu anāgatam | vyavasyanti anu rājānam dharmam paulastya naṃdana || 3-50-9

‚Ob Erfolg oder Genuss – die Gebildeten richten sich, in den Lehrbüchern nicht ausdrücklich behandelt, nach dem Dharma des Königs, Freudenmehrer des Paulastya.'

Wort für Wort
artham vā yadi vā kāmam
ob Erfolg oder Genuss
śiṣṭāḥ śāstreṣu anāgatam
die Gebildeten, in den Lehrbüchern nicht behandelt
vyavasyanti anu rājānam
richten sich nach dem König
dharmam paulastya naṃdana
dem Dharma, Freudenmehrer des Paulastya

rājā dharmaḥ ca kāmaḥ ca dravyāṇām ca uttamo nidhiḥ | dharmaḥ śubham vā pāpam vā rāja mūlam pravartate || 3-50-10

‚Der König ist Dharma und Kāma, und der vorzüglichste Schatz der Güter; Gutes oder Böses geht vom König als Wurzel aus.'

Wort für Wort
rājā dharmaḥ ca kāmaḥ ca
der König ist Dharma und Kāma
dravyāṇām ca uttamo nidhiḥ
und der vorzüglichste Schatz der Güter
dharmaḥ śubham vā pāpam vā
Gutes oder Böses
rāja mūlam pravartate
geht vom König als Wurzel aus

pāpa svabhāvaḥ capalaḥ katham tvam rakṣasām vara | aiśvaryam abhisaṃprāpto vimānam iva duṣkṛtī || 3-50-11

‚Von böser Natur, wankelmütig – wie hast du, Bester der Rākṣasas, die Herrschaft erlangt, wie ein Übeltäter einen Flugwagen?'

Wort für Wort
pāpa svabhāvaḥ capalaḥ
von böser Natur, wankelmütig
katham tvam rakṣasām vara
wie hast du, Bester der Rākṣasas
aiśvaryam abhisaṃprāpto
die Herrschaft erlangt
vimānam iva duṣkṛtī
wie ein Übeltäter einen Flugwagen

kāma svabhāvo yaḥ saḥ asau na śakyaḥ tam pramārjitum | na hi duṣṭa ātmanām āryam āvasati ālaye ciram || 3-50-12

‚Wer von Natur aus dem Verlangen ergeben ist, der kann nicht davon gereinigt werden; denn bei denen mit verdorbenem Wesen wohnt das Edle nicht lange im Hause.'

Wort für Wort
kāma svabhāvo yaḥ saḥ asau
wer von Natur aus dem Verlangen ergeben ist, dieser
na śakyaḥ tam pramārjitum
kann nicht davon gereinigt werden
na hi duṣṭa ātmanām āryam
denn bei denen mit verdorbenem Wesen das Edle
āvasati ālaye ciram
wohnt nicht lange im Hause

viṣaye vā pure vā te yadā rāmo mahābalaḥ | na aparādhyati dharmātmā katham tasya aparādhyasi || 3-50-13

‚Wenn Rāma, der gewaltig Starke, der Dharma-Gesinnte, weder in deinem Gebiet noch in deiner Stadt ein Unrecht begangen hat, wie kannst du ihm Unrecht antun?'

Wort für Wort
viṣaye vā pure vā te
weder in deinem Gebiet noch in deiner Stadt
yadā rāmo mahābalaḥ
wenn Rāma, der gewaltig Starke
na aparādhyati dharmātmā
kein Unrecht begeht, der Dharma-Gesinnte
katham tasya aparādhyasi
wie kannst du ihm Unrecht antun

yadi śūrpaṇakhā hetoḥ janasthāna gataḥ kharaḥ | ativṛtto hataḥ pūrvam rāmeṇa akliṣṭa karmaṇā || 3-50-14

‚Wenn Khara, der um Śūrpaṇakhās willen nach Janasthāna gezogen war, sich zuvor maßlos verhielt und von Rāma, dessen Taten mühelos gelingen, getötet wurde –'

Wort für Wort
yadi śūrpaṇakhā hetoḥ
wenn um Śūrpaṇakhās willen
janasthāna gataḥ kharaḥ
Khara nach Janasthāna gezogen
ativṛtto hataḥ pūrvam
sich maßlos verhielt, zuvor getötet
rāmeṇa akliṣṭa karmaṇā
von Rāma, dessen Taten mühelos gelingen

atra brūhi yathā tattvam ko rāmasya vyatikramaḥ | yasya tvam loka nāthasya hṛtvā bhāryām gamiṣyasi || 3-50-15

‚so sage mir hierüber der Wahrheit gemäß, worin Rāmas Verfehlung besteht, dessen Gattin du, des Herrn der Welt, geraubt hast, um davonzuziehen.'

Wort für Wort
atra brūhi yathā tattvam
so sage mir hierüber der Wahrheit gemäß
ko rāmasya vyatikramaḥ
worin besteht Rāmas Verfehlung
yasya tvam loka nāthasya
dessen, des Herrn der Welt, du
hṛtvā bhāryām gamiṣyasi
die Gattin geraubt, willst du davonziehen

kṣipram visṛja vaidehīm mā tvā ghoreṇa cakṣuṣā | dahet dahanabhūtena vṛtram indra aśaniḥ yathā || 3-50-16

‚Lass die Vaidehī rasch los, damit er dich nicht mit seinem furchtbaren, feuerhaften Blick verbrenne, wie Indras Blitz den Vṛtra.'

Wort für Wort
kṣipram visṛja vaidehīm
lass die Vaidehī rasch los
mā tvā ghoreṇa cakṣuṣā
dass dich nicht mit furchtbarem Blick
dahet dahanabhūtena
verbrenne, feuerhaft
vṛtram indra aśaniḥ yathā
wie Indras Blitz den Vṛtra

sarpam āśīviṣam baddhvā vastra ante na avabudhyase | grīvāyām pratimuktam ca kāla pāśam na paśyasi || 3-50-17

‚Du merkst nicht, dass du eine Giftschlange in den Zipfel deines Gewandes gebunden hast, und du siehst nicht die Schlinge des Todes, die dir um den Hals gelegt ist.'

Wort für Wort
sarpam āśīviṣam baddhvā
eine Giftschlange gebunden habend
vastra ante na avabudhyase
im Gewandzipfel merkst du nicht
grīvāyām pratimuktam ca
und um den Hals gelegt
kāla pāśam na paśyasi
die Schlinge des Todes siehst du nicht

sa bhāraḥ saumya bhartavyo yo naram na avasādayet | tat annam api bhoktavyam jīryate yat anāmayam || 3-50-18

‚Nur die Last, Freundlicher, sollte man tragen, die einen Mann nicht niederdrückt; nur die Speise sollte man essen, die ohne Beschwerde verdaut wird.'

Wort für Wort
sa bhāraḥ saumya bhartavyo
jene Last, Freundlicher, sollte man tragen
yo naram na avasādayet
die einen Mann nicht niederdrückt
tat annam api bhoktavyam
jene Speise sollte man essen
jīryate yat anāmayam
die ohne Beschwerde verdaut wird

yat kṛtvā na bhavet dharmo na kīrtiḥ na yaśaḥ dhruvam | śarīrasya bhavet khedaḥ kaḥ tat karma samācaret || 3-50-19

‚Welche Tat man begehen könnte, durch die kein Dharma entsteht, kein Ruhm, kein sicherer Nachruhm, sondern nur Erschöpfung des Körpers – wer würde eine solche Tat begehen?'

Wort für Wort
yat kṛtvā na bhavet dharmo
welche Tat, durch die kein Dharma entsteht
na kīrtiḥ na yaśaḥ dhruvam
kein Ruhm, kein sicherer Nachruhm
śarīrasya bhavet khedaḥ
sondern Erschöpfung des Körpers entsteht
kaḥ tat karma samācaret
wer würde eine solche Tat begehen

ṣaṣṭi varṣa sahasrāṇi jātasya mama rāvaṇa | pitṛ paitāmaham rājyam yathāvat anutiṣṭhataḥ || 3-50-20

‚Sechzigtausend Jahre bin ich alt, Rāvaṇa, und habe das Königreich meines Vaters und Großvaters ordnungsgemäß verwaltet;'

Wort für Wort
ṣaṣṭi varṣa sahasrāṇi
sechzigtausend Jahre
jātasya mama rāvaṇa
bin ich alt, Rāvaṇa
pitṛ paitāmaham rājyam
das Königreich von Vater und Großvater
yathāvat anutiṣṭhataḥ
ordnungsgemäß verwaltend

vṛddho aham tvam yuvā dhanvī sa rathaḥ kavacī śarī | na ca api ādāya kuśalī vaidehīm na gamiṣyasi || 3-50-21

‚alt bin ich, du bist jung, bewaffnet mit Bogen, mit Wagen, gepanzert, mit Pfeilen versehen – dennoch wirst du, selbst wenn du die Vaidehī fortführst, nicht heil davonkommen.'

Wort für Wort
vṛddho aham tvam yuvā
alt bin ich, du bist jung
dhanvī sa rathaḥ kavacī śarī
bewaffnet mit Bogen, mit Wagen, gepanzert, mit Pfeilen
na ca api ādāya kuśalī
und selbst wenn du sie fortführst, nicht heil
vaidehīm na gamiṣyasi
wirst du mit der Vaidehī davonkommen

na śaktaḥ tvam balāt hartum vaidehīm mama paśyataḥ | hetubhiḥ nyāya saṃyuktaiḥ dhruvām veda śrutīm iva || 3-50-22

‚Du wirst nicht imstande sein, die Vaidehī mit Gewalt zu rauben, während ich zusehe – so gewiss, wie die Wahrheit der Veda-Überlieferung durch gerechte Gründe feststeht.'

Wort für Wort
na śaktaḥ tvam balāt hartum
nicht imstande wirst du sein, mit Gewalt zu rauben
vaidehīm mama paśyataḥ
die Vaidehī, während ich zusehe
hetubhiḥ nyāya saṃyuktaiḥ
durch gerechte Gründe
dhruvām veda śrutīm iva
gewiss, wie die Veda-Überlieferung

yudhyasva yadi śūro asi muhūrtam tiṣṭha rāvaṇa | śayiṣyase hato bhūmau yathā pūrvam kharaḥ tathā || 3-50-23

‚Kämpfe, wenn du ein Held bist; bleibe einen Augenblick stehen, Rāvaṇa; du wirst erschlagen auf der Erde liegen, wie zuvor Khara.'

Wort für Wort
yudhyasva yadi śūro asi
kämpfe, wenn du ein Held bist
muhūrtam tiṣṭha rāvaṇa
bleib einen Augenblick, Rāvaṇa
śayiṣyase hato bhūmau
du wirst erschlagen auf der Erde liegen
yathā pūrvam kharaḥ tathā
wie zuvor Khara

asakṛt saṃyuge yena nihatā daitya dānavāḥ | na cirāt cīra vāsāḥ tvām rāmo yudhi vadhiṣyati || 3-50-24

‚Von dem, durch den wiederholt im Kampf Daityas und Dānavas erschlagen wurden – von diesem Rāma, dem in Rinde Gekleideten, wirst du bald im Kampf getötet werden.'

Wort für Wort
asakṛt saṃyuge yena
durch den wiederholt im Kampf
nihatā daitya dānavāḥ
erschlagen wurden Daityas und Dānavas
na cirāt cīra vāsāḥ tvām
bald wird dich der in Rinde Gekleidete
rāmo yudhi vadhiṣyati
Rāma im Kampf töten

kim nu śakyam mayā kartum gatau dūram nṛpa ātmajau | kṣipram tvam naśyase nīca tayoḥ bhīto na saṃśayaḥ || 3-50-25

‚Was könnte ich denn tun, da die beiden Königssöhne weit weg sind? Rasch wirst du, Niederträchtiger, vor ihnen zugrunde gehen, aus Furcht, ohne Zweifel.'

Wort für Wort
kim nu śakyam mayā kartum
was könnte ich denn tun
gatau dūram nṛpa ātmajau
da die beiden Königssöhne weit weg sind
kṣipram tvam naśyase nīca
rasch wirst du, Niederträchtiger, zugrunde gehen
tayoḥ bhīto na saṃśayaḥ
vor ihnen, aus Furcht, ohne Zweifel

na hi me jīvamānasya nayiṣyasi śubhām imām | sītām kamala patra akṣīm rāmasya mahaṣīm priyām || 3-50-26

‚Denn solange ich lebe, wirst du diese Holde nicht fortführen, Sītā, die Lotusblütenblattäugige, Rāmas geliebte Gemahlin.'

Wort für Wort
na hi me jīvamānasya
denn solange ich lebe
nayiṣyasi śubhām imām
wirst du diese Holde nicht fortführen
sītām kamala patra akṣīm
Sītā, die Lotusblütenblattäugige
rāmasya mahaṣīm priyām
Rāmas geliebte Gemahlin

avaśyam tu mayā kāryam priyam tasya mahātmanaḥ | jīvitena api rāmasya tathā daśarathasya ca || 3-50-27

‚Unweigerlich aber muss ich, selbst mit meinem Leben, jenem Hochgesinnten, Rāma, einen Dienst erweisen, und ebenso Daśaratha.'

Wort für Wort
avaśyam tu mayā kāryam priyam
unweigerlich muss ich einen Dienst erweisen
tasya mahātmanaḥ
jenem Hochgesinnten
jīvitena api rāmasya
selbst mit meinem Leben, Rāma
tathā daśarathasya ca
und ebenso Daśaratha

tiṣṭha tiṣṭha daśagrīva muhūrtam paśya rāvaṇa | vṛntāt iva phalam tvām tu pātayeyam ratha uttamāt | yuddha ātithyam pradāsyāmi yathā prāṇam niśā cara || 3-50-28

‚Bleib stehen, bleib stehen, Zehnhalsiger, einen Augenblick, sieh, Rāvaṇa; wie eine Frucht vom Stiel werde ich dich von deinem vorzüglichen Wagen herabstürzen; ich werde dir Gastfreundschaft im Kampf gewähren, so gut ich kann, o Nachtwandler.'

Wort für Wort
tiṣṭha tiṣṭha daśagrīva
bleib stehen, bleib stehen, Zehnhalsiger
muhūrtam paśya rāvaṇa
einen Augenblick, sieh, Rāvaṇa
vṛntāt iva phalam tvām tu pātayeyam ratha uttamāt
wie eine Frucht vom Stiel werde ich dich von deinem vorzüglichen Wagen herabstürzen
yuddha ātithyam pradāsyāmi yathā prāṇam niśā cara
ich werde dir Gastfreundschaft im Kampf gewähren, so gut ich kann, Nachtwandler

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks