Quellen der Menschheit

Ṛgveda · Maṇḍala 8

Kapitel 9: ṛgvede 8.9 · ā nūnamaśvinā yuvaṃ vatsasya gantamavase Anruf an die Aśvins: Hilfe für Vatsa, Somatrank, Heilmittel

Lied an die Aśvins mit Aufzählung der Orte, an denen sie sein können, und früherer Schützlinge (Kakṣīvant, Vyaśva, Dīrghatamas, Pṛthī Vainya). Verse 16-20 wenden sich auch an Uṣas. Einzelne Stellen (v. 7, 16) sind sprachlich schwierig.

ā nūnamaśvinā yuvaṃ vatsasya gantamavase / prāsmai yachatamavṛkaṃ pṛthu chardiryuyutaṃ yā arātayaḥ

Kommt jetzt her, Aśvins, ihr beide, zu Vatsas Hilfe; / reicht ihm einen wolfsfreien, weiten Schutz und wehrt ab, was Missgunst ist!

Wort für Wort
ā
hin (Präv.)
nūnam
jetzt (Adv.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
yuvam
ihr beide (Nom. Du.)
vatsasya
des Vatsa (Gen. Sg.)
gantam
kommt (Imp. 2. Du. Aor.)
avase
zur Hilfe (Dat. Sg.)
pra
hervor (Präv.)
asmai
ihm (Dat. Sg.)
yacchatam
reicht (Imp. 2. Du.)
avṛkam
wolfsfrei/ungefährdet (Akk. Sg.)
pṛthu
weit (Akk. Sg.)
chardiḥ
Schutzdach/Obdach (Akk. Sg.)
yuyutam
haltet fern (Imp. 2. Du.)
yāḥ
welche (Nom. Pl. f.)
arātayaḥ
Missgunst/Kargheit (Nom. Pl.)

yadantarikṣe yad divi yat pañca mānuṣānanu / nṛmṇantad dhattamaśvinā

Was im Luftraum, was im Himmel, was bei den fünf Menschenstämmen ist, / diese Manneskraft, Aśvins, setzt uns zu!

Wort für Wort
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
antarikṣe
im Luftraum (Lok. Sg.)
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
divi
im Himmel (Lok. Sg.)
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
pañca
fünf (Num.)
mānuṣān
Menschenstämme (Akk. Pl.)
anu
entlang/bei (Präp.)
nṛmṇam
Manneskraft/Heldenmut (Akk. Sg.)
tat
diese (Akk. Sg. n.)
dhattam
setzt/gebt (Imp. 2. Du.)
aśv inā
Aśvins (Vok. Du.)

ye vāṃ daṃsāṃsyaśvinā viprāsaḥ parimāmṛśuḥ / evet kāṇvasya bodhatam

Die Wirkkräfte von euch, Aśvins, welche die Weisen ringsum berührt/erfasst haben, / so merkt ebenso auf den Kāṇva!

Wort für Wort
ye
welche (Nom. Pl. m.)
vām
euch (Gen. Du.)
daṃsāṃsi
Wundertaten/Wirkkräfte (Akk. Pl.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
viprāsaḥ
Weise (Nom. Pl.)
pari-mamṛśuḥ
ringsum erfasst/betastet haben (Perf. 3. Pl.)
eva
so (Adv.)
it
nur/eben (Part.)
kāṇvasya
des Kāṇva (Gen. Sg.)
bodhatam
merkt auf (Imp. 2. Du.)

ayaṃ vāṃ gharmo aśvinā stomena pari ṣicyate / ayaṃ somo madhumān vājinīvasū yena vṛtraṃ ciketathaḥ

Dieser Glutkessel/Heißtrank von euch, Aśvins, wird mit Lobgesang ringsum beträufelt; / dieser Soma ist honigreich, ihr Reichtums-Besitzer voll Stärke, durch den ihr Vṛtra erkennt.

Wort für Wort
ayam
dieser (Nom. Sg.)
vām
euch beiden (Gen./Dat. Du.)
gharmaḥ
Glutgefäß/Heißmilch-Trank (Nom. Sg.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
stomena
mit Lobgesang (Instr. Sg.)
pari
ringsum (Präv.)
sicyate
wird beträufelt/gegossen (Pass. 3. Sg.)
ayam
dieser (Nom. Sg.)
somaḥ
Soma (Nom. Sg.)
madhu-mān
honigreich (Nom. Sg.)
vājinīvasūitivājinī-vasū
Stärke-Besitzer (Vok. Du.)
yena
durch den (Instr. Sg.)
vṛtram
Vṛtra/Widerstand (Akk. Sg.)
ciketathaḥ
ihr erkennt (Perf. 2. Du.)

yadapsu yad vanaspatau yadoṣadhīṣu purudaṃsasā kṛtam / tena māviṣṭamaśvinā

Was in den Wassern, was im Baum, was in den Pflanzen ist, von euch, ihr Wirkmächtigen, gemacht: / damit helft mir, Aśvins!

Wort für Wort
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
ap-su
in den Wassern (Lok. Pl.)
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
vanaspatau
im Baum (Lok. Sg.)
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
oṣadhīṣu
in den Pflanzen (Lok. Pl.)
puru-daṃsasā
viel Wirkmacht besitzend (Vok. Du.)
kṛtam
gemacht (Part. Nom. Sg. n.)
tena
damit (Instr. Sg.)
mā
mich (Akk. Sg.)
aviṣṭam
helft (Imp. 2. Du. Aor.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)

yan nāsatyā bhuraṇyatho yad vā deva bhiṣajyathaḥ / ayaṃ vāṃ vatso matibhirna vindhate haviṣmantaṃ hi gachathaḥ

Wenn ihr, Nāsatyas, euch regt, oder als Götter heilt: / dieser Vatsa erlangt es mit seinen Gedanken nicht; ihr geht ja zu dem, der Opfergabe hat.

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
nāsatyā
Nāsatyas (Vok. Du.)
bhuraṇyathaḥ
ihr regt euch/eilt (2. Du. Präs.)
yat
wenn (Rel.)
vā
oder (Part.)
deva
Gott (Vok. Sg.) [?]
bhiṣajyathaḥ
ihr heilt/wirkt als Arzt (2. Du. Präs.)
ayam
dieser (Nom. Sg.)
vām
euch (Akk. Du.)
vatsaḥ
Vatsa (Nom. Sg.)
mati-bhiḥ
mit Gedanken (Instr. Pl.)
na
nicht (Neg.)
vindhate
findet (3. Sg. Präs. Med.)
haviṣmantam
zu dem Gabenreichen (Akk. Sg.)
hi
ja/denn (Part.)
gacchathaḥ
ihr geht (2. Du.)

ā nūnamaśvinor{ṛ}ṣiḥ stomaṃ ciketa vāmayā / ā somaṃ madhumattamaṃ gharmaṃ siñcādatharvaṇi

Jetzt hat der Ṛṣi das Lob der Aśvins bemerkt, aus Zuneigung; / gieß den honigsüßesten Soma und den Glutkessel, o Atharvan [Anm.: Anrede oder Lokativ; unsicher].

Wort für Wort
ā
hin (Präv.)
nūnam
jetzt (Adv.)
aśvinoḥ
der beiden Aśvins (Gen. Du.)
ṛṣiḥ
Ṛṣi (Nom. Sg.)
stomam
Lobgesang (Akk. Sg.)
ciketa
hat bemerkt (Perf. 3. Sg.)
vāmayā
in Zuneigung/Begehren (Instr. Sg.) [?]
ā
hin (Präv.)
somam
Soma (Akk. Sg.)
madhumat-tamam
honigsüßesten (Akk. Sg.)
gharmam
Glutgefäß/Heißtrank (Akk. Sg.)
siñcāt
gieße (Injunkt./Konj. 2./3. Sg.)
atharvaṇi
im/beim Atharvan (Lok. Sg.) [?]

ā nūnaṃ raghuvartaniṃ rathaṃ tiṣṭhātho aśvinā / ā vāṃ stomā ime mama nabho na cucyavīrata

Besteigt jetzt, Aśvins, den Wagen mit flinkem Lauf; / diese meine Lobgesänge sollen euch zufliegen wie ein Wolkenhimmel [Anm.: nabhas = Wolke/Dunst, Nebel; das Bild ist unklar, unsicher].

Wort für Wort
ā
hin (Präv.)
nūnam
jetzt (Adv.)
raghu-vartanim
flinkgängig/leichtfahrend (Akk. Sg.)
ratham
Wagen (Akk. Sg.)
tiṣṭhāthaḥ
ihr besteigt (Konj./Präs. 2. Du.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
ā
hin (Präv.)
vām
euch (Akk. Du.)
stomāḥ
Lobgesänge (Nom. Pl.)
ime
diese (Nom. Pl.)
mama
mein (Gen. Sg.)
nabhaḥ
Wolke/Dunst (Nom. Sg.)
na
wie (Part.)
cucyavīrata
sollen sich in Bewegung setzen (Aor. Inj. 3. Pl. Med.)

yadadya vāṃ nāsatyokthairācucyuvīmahi / yad vā vāṇībhiraśvinevet kāṇvasya bodhatam

Wenn wir heute, Nāsatyas, euch mit Preisliedern zu uns hinlenken, / oder mit Stimmen, Aśvins, so merkt ebenso auf den Kāṇva!

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
adya
heute (Adv.)
vām
euch (Akk. Du.)
nāsatyā
Nāsatyas (Vok. Du.)
ukthaiḥ
mit Preisliedern (Instr. Pl.)
ācucyuvīmahi
wir haben herbeigelenkt (Aor. Konj. 1. Pl. Med.)
yat
oder (Rel.)
vā
oder (Part.)
vāṇībhiḥ
mit Stimmen (Instr. Pl.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
eva
so (Adv.)
it
nur (Part.)
kāṇvasya
des Kāṇva (Gen. Sg.)
bodhatam
merkt auf (Imp. 2. Du.)

yad vāṃ kakṣīvānuta yad vyaśva ṛṣiryad vāṃ dīrghatamā juhāva / pṛthī yad vāṃ vainyaḥ sādaneṣvevedato aśvinā cetayethām

Wenn Kakṣīvant oder wenn Vyaśva, der Ṛṣi, oder wenn Dīrghatamas euch gerufen hat, / wenn Pṛthī Vainya bei den Sitzen [euch rief], so gebt darum, Aśvins, Acht!

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
vām
euch (Akk. Du.)
kakṣīvān
Kakṣīvant (Nom. Sg.)
uta
und/auch (Part.)
yat
wenn (Rel.)
vi-aśvaḥ
der Pferdelose/Vyaśva (Nom. Sg.)
ṛṣiḥ
Ṛṣi (Nom. Sg.)
yat
wenn (Rel.)
vām
euch (Akk. Du.)
dīrgha-tamāḥ
Dīrghatamas (Nom. Sg.)
juhāva
hat gerufen (Perf. 3. Sg.)
pṛthī
Pṛthī (Nom. Sg.)
yat
wenn (Rel.)
vām
euch (Akk. Du.)
vainyaḥ
Vainya (Nom. Sg.)
sadaneṣu
an den Sitzen/Opferplätzen (Lok. Pl.)
eva
so (Adv.)
it
nur (Part.)
ataḥ
darum/von da (Adv.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
cetayethām
gebt Acht (Imp. Med. 2. Du.)

yātaṃ chardiṣpā uta naḥ paraspā bhūtaṃ jagatpā uta nastanūpā / vartistokāya tanayāya yātam

Kommt als Schirmherren des Schutzdachs und unsere Fernhalter, / seid Hüter der Welt und unsere Leibhüter; zu Kind und Nachkommen kommt mit dem Pfad!

Wort für Wort
yātam
kommt (Imp. 2. Du.)
chardiḥ-pau
Schutzdach-Schützer (Vok. Du.)
uta
auch (Part.)
naḥ
uns (Gen./Dat. Pl.)
paraḥ-pāḥ
fern schützend (Vok. Du.)
bhūtam
seid (Imp. 2. Du.)
jagat-pau
Welt-Beschützer (Vok. Du.)
uta
auch (Part.)
naḥ
uns (Gen./Dat. Pl.)
tanū-pā
Leib-Beschützer (Vok. Du.)
vartiḥ
Pfad/Bahn (Akk. Sg.)
tokāya
für das Kind (Dat. Sg.)
tanayāya
für die Nachkommen (Dat. Sg.)
yātam
kommt (Imp. 2. Du.)

yadindreṇa sarathaṃ yātho aśvinā yad vā vāyunā bhavathaḥ samokasā / yadādityebhir{ṛ}bhubhiḥ sajoṣasā yad vā viṣṇorvikramaṇeṣu tiṣṭhathaḥ

Wenn ihr, Aśvins, mit Indra auf gemeinsamem Wagen fahrt, oder wenn ihr mit Vāyu am selben Wohnort seid, / oder wenn ihr mit den Ādityas und Ṛbhus einträchtig seid, oder wenn ihr in den Schritten des Viṣṇu steht:

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
indreṇa
mit Indra (Instr. Sg.)
saratham
auf gemeinsamem Wagen (Adv.)
yāthaḥ
ihr fahrt (2. Du. Präs.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
yat
wenn (Rel.)
vā
oder (Part.)
vāyunā
mit Vāyu (Instr. Sg.)
bhavathaḥ
ihr seid (2. Du. Präs.)
sam-okasā
am selben Ort wohnend (Vok. Du.)
yat
wenn (Rel.)
ādityebhiḥ
mit den Ādityas (Instr. Pl.)
ṛbhu-bhiḥ
mit den Ṛbhus (Instr. Pl.)
sa-joṣasā
einträchtig (Vok. Du.)
yat
wenn (Rel.)
vā
oder (Part.)
viṣṇoḥ
des Viṣṇu (Gen. Sg.)
vi-kramaṇeṣu
in den Schrittfolgen (Lok. Pl.)
tiṣṭhathaḥ
ihr steht (2. Du. Präs.)

yadadyāśvināvahaṃ huveya vājasātaye / yat pṛtsu turvaṇe sahastacchreṣṭhamaśvinoravaḥ

Wenn ich heute die Aśvins zum Gewinn von Siegespreis anrufen möchte, / wenn im Kampf die Übermacht [hilft]: dies ist der beste Beistand der Aśvins.

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
adya
heute (Adv.)
aśvinau
die beiden Aśvins (Akk. Du.)
aham
ich (Nom. Sg.)
huveya
ich möchte rufen (Opt. 1. Sg.)
vāja-sātaye
zur Gewinnung von Siegespreis (Dat. Sg.)
yat
wenn (Rel.)
pṛt-su
in den Kämpfen (Lok. Pl.)
turvaṇe
dem Überwältigenden (Dat./Lok. Sg.)
sahaḥ
Überlegenheit/Kraft (Nom./Akk. Sg.)
tat
dies (Nom. Sg. n.)
śreṣṭham
bestes (Nom. Sg. n.)
aśvinoḥ
der beiden Aśvins (Gen. Du.)
avaḥ
Beistand (Nom. Sg.)

ā nūnaṃ yātamaśvinemā havyāni vāṃ hitā / ime somāsoadhi turvaśe yadāvime kaṇveṣu vāmatha

Kommt jetzt her, Aśvins; diese Opfergaben sind für euch bereitgestellt; / diese Somasäfte sind bei Turvaśa, und wenn bei Yadu, so auch bei den Kaṇvas für euch.

Wort für Wort
ā
hin (Präv.)
nūnam
jetzt (Adv.)
yātam
kommt (Imp. 2. Du. Aor.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
imā
diese (Nom. Pl. n.)
havyāni
Opfergaben (Nom. Pl.)
vām
euch (Dat. Du.)
hitā
niedergelegt/bereit (Part. Nom. Pl.)
ime
diese (Nom. Pl. m.)
somāsaḥ
Somasäfte (Nom. Pl.)
adhi
bei/über (Präp.)
turvaśe
dem Turvaśa (Lok. Sg.)
yadau
und Yadu (Nom./Lok. Sg.)
ime
diese (Nom. Pl. m.)
kaṇveṣu
bei den Kaṇvas (Lok. Pl.)
vām
euch (Dat. Du.)
atha
dann/so (Adv.)

yan nāsatyā parāke arvāke asti bheṣajam / tena nūnaṃ vimadāya pracetasā chardirvatsāya yachatam

Was, Nāsatyas, in der Ferne oder in der Nähe an Heilmittel besteht, / damit reicht jetzt dem Vimada, ihr Einsichtigen, den Schutz für Vatsa!

Wort für Wort
yat
was (Rel. Nom. Sg. n.)
nāsatyā
Nāsatyas (Vok. Du.)
parāke
in der Ferne (Lok. Sg.)
ārvāke
in der Nähe (Lok. Sg.)
asti
ist (3. Sg.)
bheṣajam
Heilmittel (Nom. Sg.)
tena
damit (Instr. Sg.)
nūnam
jetzt (Adv.)
vi-madāya
für Vimada (Dat. Sg.)
pra-cetasā
einsichtig (Vok. Du.)
chardiḥ
Schutzdach/Obdach (Akk. Sg.)
vatsāya
für Vatsa (Dat. Sg.)
yacchatam
reicht (Imp. 2. Du.)

abhutsyu pra devyā sākaṃ vācāhamaśvinoḥ / vyāvardevyā matiṃ vi rātiṃ martyebhyaḥ

Ich bin erwacht, ja, zugleich mit der göttlichen Stimme der Aśvins. / Du, Göttin, hast den Gedanken erschlossen, du die Gabe an die Sterblichen.

Wort für Wort
abhutsi
ich bin erwacht (Aor. Pass. 1. Sg.)
oṃ iti
ja/fürwahr (Part.)
pra
hervor/voran (Präv.)
devyā
mit der göttlichen [Stimme] (Instr. Sg. f.)
sākam
zugleich mit (Adv.)
vācā
mit Stimme/Rede (Instr. Sg.)
aham
ich (Nom. Sg.)
aśvinoḥ
der beiden Aśvins (Gen. Du.)
vi
auf (Präv.)
āvaḥ
hast erschlossen (Aor. 2. Sg.)
devi
Göttin (Vok. Sg.)
ā
hin (Präv.)
matim
Gedanken (Akk. Sg.)
vi
auf (Präv.)
rātim
Gabe (Akk. Sg.)
martyebhyaḥ
für die Sterblichen (Dat. Pl.)

pra bodhayoṣo aśvinā pra devi sūnṛte mahi / pra yajñahotarānuṣak pra madāya śravo bṛhat

Weck sie auf, Uṣas, die Aśvins; weck sie auf, göttliche, wahrhaft freundliche, große, / ihr Priester der Weihehandlung, unmittelbar; weck sie zur Trunkenheit, weckt hohen Ruhm.

Wort für Wort
pra
voran/hervor (Präv.)
bodhaya
wecke (Imp. 2. Sg.)
uṣaḥ
Uṣas (Vok. Sg.)
aśvinā
Aśvins (Akk. Du.)
pra
hervor (Präv.)
devi
Göttin (Vok. Sg.)
sūnṛte
Freundlichkeit/Wahrhaft-Freundliche (Vok. Sg.)
mahi
große (Vok. Sg.)
pra
hervor (Präv.)
yajña-hotaḥ
Rufer der Weihehandlung (Vok. Du.) [?]
ānuṣak
der Reihe nach/unmittelbar (Adv.)
pra
hervor (Präv.)
madāya
zur Trunkenheit (Dat. Sg.)
śravaḥ
Ruhm (Akk. Sg.)
bṛhat
hoch (Akk. Sg.)

yaduṣo yāsi bhānunā saṃ sūryeṇa rocase / ā hāyamaśvino ratho vartiryāti nṛpāyyam

Wenn du, Uṣas, mit dem Glanz fährst, mit der Sonne zusammen leuchtest, / dann kommt dieser Wagen der Aśvins, der von Männern zu trinkende [?] Pfad [Anm.: nṛpāyya unsicher].

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
uṣaḥ
Uṣas (Vok. Sg.)
yāsi
du fährst (2. Sg. Präs.)
bhānunā
mit Glanz (Instr. Sg.)
sam
zusammen (Präv.)
sūryeṇa
mit der Sonne (Instr. Sg.)
rocase
du leuchtest (2. Sg. Präs. Med.)
ā
hin (Präv.)
ha
fürwahr (Part.)
ayam
dieser (Nom. Sg.)
aśvinoḥ
der beiden Aśvins (Gen. Du.)
rathaḥ
Wagen (Nom. Sg.)
vartiḥ
Weg/Bahn (Akk. Sg.)
yāti
kommt (3. Sg. Präs.)
nṛ-pāyyam
von Männern zu schützen/zu trinken (Akk. Sg.) [?]

yadāpītāso aṃśavo gāvo na duhra ūdhabhiḥ / yad vā vāṇīranūṣata pra devayanto aśvinā

Wenn die Somastengel geschwollen sind wie Kühe mit ihren Eutern melken sie, / oder wenn die Stimmen jubeln, verlangend nach den Göttern, Aśvins:

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
āpītāsaḥ
geschwollen (Nom. Pl. m.)
aṃśavaḥ
Somastengel/Strahlen (Nom. Pl.)
gāvaḥ
Kühe (Nom. Pl.)
na
wie (Part.)
duhre
sie melken (Perf. 3. Pl. Med.)
ūdha-bhiḥ
mit Eutern (Instr. Pl.)
yat
wenn (Rel.)
vā
oder (Part.)
vāṇīḥ
Stimmen/Rufe (Nom. Pl.)
anūṣata
haben gejubelt (Aor. 3. Pl.)
pra
hervor (Präv.)
deva-yantaḥ
nach den Göttern verlangend (Nom. Pl.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)

pra dyumnāya pra śavase pra nṛṣāhyāya śarmaṇe / pra dakṣāya pracetasā

Zu Glanz, zu Kraft, zu von Männern bezwingbarem Schutz, / zu Geschick, ihr Einsichtigen!

Wort für Wort
pra
hervor (Präv.)
dyumnāya
zum Glanz (Dat. Sg.)
pra
hervor (Präv.)
śavase
zur Kraft (Dat. Sg.)
pra
hervor (Präv.)
nṛ-sahyāya
von Männern zu bewältigen/bezwingbar (Dat. Sg.)
śarmaṇe
zum Schutz (Dat. Sg.)
pra
hervor (Präv.)
dakṣāya
zur Geschicklichkeit (Dat. Sg.)
pra-cetasā
einsichtig (Vok. Du.)

yan nūnaṃ dhībhiraśvinā pituryonā niṣīdathaḥ yad vāsumnebhirukthyā

Wenn ihr jetzt, Aśvins, mit Gedanken im Schoß des Vaters [Anm.: yoni = Sitz/Schoß; Vater unklar, wohl Himmel] Platz nehmt, / oder mit Gunsterweisen, ihr Lobenswerten:

Wort für Wort
yat
wenn (Rel.)
nūnam
jetzt (Adv.)
dhībhiḥ
mit Gedanken (Instr. Pl.)
aśvinā
Aśvins (Vok. Du.)
pituḥ
des Vaters (Gen. Sg.)
yonā
am Sitz/Schoß (Lok. Sg.)
ni-sīdathaḥ
ihr setzt euch (2. Du. Präs.)
yat
wenn (Rel.)
vā
oder (Part.)
sumnebhiḥ
mit Gunsterweisen (Instr. Pl.)
ukthyā
lobenswert (Vok. Du.)

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks