Rāmāyaṇa · Ayodhyākāṇḍa
Sarga 101: Bharata Rāma Saṃvādaḥ Rājya Pratyākhyānam
Bharata bittet Rāma erneut, das Königreich anzunehmen; Rāma verweist auf den Willen des verstorbenen Vaters und lehnt ab
taṃ tu rāmaḥ samāśvāsya bhrātaraṃ guru vatsalam |
lakṣmaṇena saha bhrātrā praṣṭuṃ samupacakrame ||
Rāma aber, nachdem er den seine Älteren liebenden Bruder getröstet hatte, begann zusammen mit dem Bruder Lakṣmaṇa ihn zu befragen:
Wort für Wort taṃ tu rāmaḥ samāśvāsya Rāma aber, ihn getröstet habend bhrātaraṃ guru vatsalam den seine Älteren liebenden Bruder lakṣmaṇena saha bhrātrā zusammen mit dem Bruder Lakṣmaṇa praṣṭuṃ samupacakrame begann er zu befragen kim etad icchāmy ahaṃ śrotum pravyāhṛtaṃ tvayā |
yasmāt tvam āgato deśam imaṃ cīra jaṭā ajinī ||
Ich wünsche zu hören, was du mir mitzuteilen hast, weshalb du, in Rindenkleider, Jaṭā-Locken und Antilopenfell gehüllt, an diesen Ort gekommen bist.
Wort für Wort kim etad icchāmy ahaṃ śrotum ich wünsche zu hören, was pravyāhṛtaṃ tvayā von dir mitzuteilen ist yasmāt tvam āgato deśam imaṃ weshalb du an diesen Ort gekommen bist cīra jaṭā ajinī in Rindenkleider, Jaṭā-Locken und Antilopenfell gehüllt kiṃ nimittam imaṃ deśam kṛṣṇa ajina jaṭā dharaḥ |
hitvā rājyam praviṣṭaḥ tvam tat sarvam vaktum arhasi ||
Aus welchem Grund bist du, ein dunkles Antilopenfell und Jaṭā-Locken tragend, hierher gekommen, nachdem du das Königreich verlassen hast? Das alles solltest du mir sagen.
Wort für Wort kiṃ nimittam imaṃ deśam aus welchem Grund an diesen Ort kṛṣṇa ajina jaṭā dharaḥ ein dunkles Antilopenfell und Jaṭā-Locken tragend hitvā rājyam praviṣṭaḥ tvam bist du, das Königreich verlassen habend, gekommen tat sarvam vaktum arhasi das alles solltest du sagen ity uktaḥ kekayī putraḥ kākutsthena mahātmanā |
pragṛhya balavad bhūyaḥ prāñjalir vākyam abravīt ||
So von dem hochgesinnten Kākutstha angesprochen, ergriff der Sohn der Kekayī sich abermals kraftvoll fassend, mit gefalteten Händen, diese Worte:
Wort für Wort ity uktaḥ kekayī putraḥ so angesprochen, der Sohn der Kekayī kākutsthena mahātmanā von dem hochgesinnten Kākutstha pragṛhya balavad bhūyaḥ sich abermals kraftvoll fassend prāñjalir vākyam abravīt sprach er mit gefalteten Händen die Worte āryam tātaḥ parityajya kṛtvā karma suduṣkaram |
gataḥ svargam mahā bāhuḥ putra śoka abhipīḍitaḥ ||
Nachdem der Vater, der Großarmige, dich, den Edlen, verlassen und eine überaus schwere Tat vollbracht hatte, ist er, von Kummer um den Sohn gepeinigt, in den Himmel gegangen.
Wort für Wort āryam tātaḥ parityajya der Vater, den Edlen verlassen habend kṛtvā karma suduṣkaram eine überaus schwere Tat vollbracht habend gataḥ svargam mahā bāhuḥ ist der Großarmige in den Himmel gegangen putra śoka abhipīḍitaḥ von Kummer um den Sohn gepeinigt striyā niyuktaḥ kaikeyyā mama mātrā param tapa |
cakāra sumahat pāpam idam ātma yaśo haram ||
Von der Frau Kaikeyī, meiner Mutter, dazu gedrängt, o Feindebezwinger, beging er diese überaus große Sünde, die seinen eigenen Ruhm zerstörte.
Wort für Wort striyā niyuktaḥ kaikeyyā von der Frau Kaikeyī dazu gedrängt mama mātrā param tapa meiner Mutter, o Feindebezwinger cakāra sumahat pāpam idam beging er diese überaus große Sünde ātma yaśo haram die seinen eigenen Ruhm zerstörte sā rājya phalam aprāpya vidhavā śoka karśitā |
patiṣyati mahā ghore niraye jananī mama ||
Sie, ohne die Frucht der Herrschaft zu erlangen, verwitwet, von Kummer ausgezehrt, meine Mutter, wird in die überaus schreckliche Hölle fallen.
Wort für Wort sā rājya phalam aprāpya sie, ohne die Frucht der Herrschaft zu erlangen vidhavā śoka karśitā verwitwet, von Kummer ausgezehrt patiṣyati mahā ghore wird in die überaus schreckliche fallen niraye jananī mama Hölle, meine Mutter tasya me dāsa bhūtasya prasādam kartum arhasi |
abhiṣiñcasva ca adya eva rājyena maghavān iva ||
Mir, deinem gewordenen Diener, solltest du Gnade erweisen; lass dich noch heute mit dem Königreich weihen wie Maghavān.
Wort für Wort tasya me dāsa bhūtasya mir, deinem gewordenen Diener prasādam kartum arhasi solltest du Gnade erweisen abhiṣiñcasva ca adya eva lass dich noch heute weihen rājyena maghavān iva mit dem Königreich, wie Maghavān imāḥ prakṛtayaḥ sarvāḥ vidhavāḥ mātaraḥ ca yāḥ |
tvat sakāśam anuprāptāḥ prasādam kartum arhasi ||
All diese Untertanen und die verwitweten Mütter, die zu dir gelangt sind - ihnen solltest du Gnade erweisen.
Wort für Wort imāḥ prakṛtayaḥ sarvāḥ all diese Untertanen vidhavāḥ mātaraḥ ca yāḥ und die verwitweten Mütter, die tvat sakāśam anuprāptāḥ zu dir gelangt sind prasādam kartum arhasi ihnen solltest du Gnade erweisen tadā ānupūrvyā yuktaṃ ca yuktaṃ ca ātmani mānada |
rājyam prāpnuhi dharmeṇa sakāmān suhṛdaḥ kuru ||
Erlange daher, o Ehrenwerter, was der Reihenfolge gemäß und dir selbst gebührend ist, das Königreich, gemäß dem Dharma, und mache die Freunde glücklich.
Wort für Wort tadā ānupūrvyā yuktaṃ ca was der Reihenfolge gemäß yuktaṃ ca ātmani mānada und dir selbst gebührend, o Ehrenwerter rājyam prāpnuhi dharmeṇa erlange das Königreich gemäß dem Dharma sakāmān suhṛdaḥ kuru und mache die Freunde glücklich bhavatu avidhavā bhūmiḥ samagrā patinā tvayā |
śaśinā vimalena iva śāradī rajanī yathā ||
Möge die gesamte Erde durch dich als Gemahl nicht verwitwet sein, so wie die Herbstnacht durch den makellosen Mond nicht verwaist ist.
Wort für Wort bhavatu avidhavā bhūmiḥ möge die Erde nicht verwitwet sein samagrā patinā tvayā die gesamte, durch dich als Gemahl śaśinā vimalena iva wie durch den makellosen Mond śāradī rajanī yathā so wie die Herbstnacht ebhiḥ ca sacivaiḥ sārdham śirasā yācito mayā |
bhrātuḥ śiṣyasya dāsasya prasādam kartum arhasi ||
Zusammen mit diesen Ministern, von mir mit gebeugtem Haupt gebeten, solltest du deinem Bruder, Schüler und Diener Gnade erweisen.
Wort für Wort ebhiḥ ca sacivaiḥ sārdham zusammen mit diesen Ministern śirasā yācito mayā von mir mit gebeugtem Haupt gebeten bhrātuḥ śiṣyasya dāsasya deinem Bruder, Schüler, Diener prasādam kartum arhasi solltest du Gnade erweisen tad idam śāśvatam pitryam sarvam saciva maṇḍalam |
pūjitam puruṣa vyāghra na atikramitum utsahe ||
Diesen ganzen ewigen, väterlichen Ministerkreis, geehrt, vermag ich nicht zu übergehen, du Tiger unter den Männern.
Wort für Wort tad idam śāśvatam pitryam diesen ewigen, väterlichen sarvam saciva maṇḍalam ganzen Ministerkreis pūjitam puruṣa vyāghra geehrt, du Tiger unter den Männern na atikramitum utsahe vermag ich nicht zu übergehen evam uktvā mahā bāhuḥ sabāṣpaḥ kekayī sutaḥ |
rāmasya śirasā pādau jagrāha bharataḥ punaḥ ||
So gesprochen habend, ergriff der großarmige, tränenerfüllte Sohn der Kekayī, Bharata, abermals mit dem Haupt Rāmas Füße.
Wort für Wort evam uktvā mahā bāhuḥ so gesprochen habend, der Großarmige sabāṣpaḥ kekayī sutaḥ der tränenerfüllte Sohn der Kekayī rāmasya śirasā pādau Rāmas Füße mit dem Haupt jagrāha bharataḥ punaḥ ergriff Bharata abermals taṃ mattam iva mātaṅgam niḥśvasantam punaḥ punaḥ |
bhrātaraṃ bharataṃ rāmaḥ pariṣvajya idam abravīt ||
Jenen Bruder Bharata, der wie ein brünstiger Elefant immer wieder aufseufzte, umarmte Rāma und sprach dies:
Wort für Wort taṃ mattam iva mātaṅgam jenen, wie ein brünstiger Elefant niḥśvasantam punaḥ punaḥ immer wieder aufseufzenden bhrātaraṃ bharataṃ rāmaḥ den Bruder Bharata, Rāma pariṣvajya idam abravīt umarmte ihn und sprach dies kulīnaḥ sattva sampannaḥ tejasvī carita vrataḥ |
rājya hetoḥ katham pāpam ācaret tvad vidho janaḥ ||
Wie könnte ein von guter Abkunft, mit edler Wesensart begabter, glanzvoller, gelübdetreuer Mensch wie du um des Königreichs willen eine Sünde begehen?
Wort für Wort kulīnaḥ sattva sampannaḥ von guter Abkunft, mit edler Wesensart begabt tejasvī carita vrataḥ glanzvoll, gelübdetreu rājya hetoḥ katham pāpam wie könnte um des Königreichs willen eine Sünde ācaret tvad vidho janaḥ begehen ein Mensch wie du na doṣam tvayi paśyāmi sūkṣmam apy ari sūdana |
na ca api jananīm bālyāt tvam vigarhitum arhasi ||
Ich sehe an dir keine Verfehlung, nicht einmal die geringste, Feindevernichter; und auch deine Mutter solltest du nicht wegen ihrer Kurzsichtigkeit tadeln.
Wort für Wort na doṣam tvayi paśyāmi ich sehe an dir keine Verfehlung sūkṣmam apy ari sūdana nicht einmal die geringste, Feindevernichter na ca api jananīm bālyāt und auch die Mutter nicht wegen (kindlicher) Kurzsichtigkeit tvam vigarhitum arhasi solltest du tadeln kāmakaro mahā prājña gurūṇāṃ sarvadā anagha |
upapanneṣu dāreṣu putreṣu ca vidhīyate ||
Nach Belieben zu handeln, du überaus Weiser, Sündenloser, ist den Älteren stets gestattet, gegenüber ihren rechtmäßigen Ehefrauen und Söhnen.
Wort für Wort kāmakaro mahā prājña nach Belieben zu handeln, du überaus Weiser gurūṇāṃ sarvadā anagha ist den Älteren stets, Sündenloser upapanneṣu dāreṣu gegenüber den rechtmäßigen Ehefrauen putreṣu ca vidhīyate und den Söhnen gestattet vayam asya yathā loke saṃkhyātāḥ sādhubhiḥ saha |
bhāryāḥ putrāś ca śiṣyāś ca tvam anujñātum arhasi ||
Wie wir in der Welt, gezählt zusammen mit den Rechtschaffenen, seine Frauen, Söhne und Schüler sind - so solltest du dies gutheißen.
Wort für Wort vayam asya yathā loke wir, wie in der Welt saṃkhyātāḥ sādhubhiḥ saha gezählt zusammen mit den Rechtschaffenen bhāryāḥ putrāś ca śiṣyāś ca (seine) Frauen, Söhne und Schüler tvam anujñātum arhasi solltest du gutheißen vane vā cīra vasanaṃ saumya kṛṣṇa ajina ambaram |
rājye vā api mahā rājo māṃ vāsayitum īśvaraḥ ||
Ob im Wald, in Rindenkleider und dunkles Antilopenfell gehüllt, mein Sanfter, oder im Königreich - der große König hat die Macht, mich wohnen zu lassen.
Wort für Wort vane vā cīra vasanaṃ ob im Wald, in Rindenkleider gehüllt saumya kṛṣṇa ajina ambaram mein Sanfter, in dunkles Antilopenfell rājye vā api mahā rājo oder im Königreich, der große König māṃ vāsayitum īśvaraḥ hat die Macht, mich wohnen zu lassen yāvat pitari dharmajña gauravaṃ loka satkṛte |
tāvad dharma bhṛtāṃ śreṣṭha jananyām api gauravam ||
So wie die Ehrfurcht vor dem von der Welt verehrten Vater gilt, du Dharmakenner, so gilt ebenso die Ehrfurcht vor der Mutter, du Bester der Dharmaträger.
Wort für Wort yāvat pitari dharmajña wie beim Vater, du Dharmakenner gauravaṃ loka satkṛte die Ehrfurcht vor dem von der Welt Verehrten tāvad dharma bhṛtāṃ śreṣṭha so, du Bester der Dharmaträger jananyām api gauravam gilt auch bei der Mutter die Ehrfurcht etābhyāṃ dharma śīlābhyāṃ vanaṃ gaccha iti rāghava |
mātā pitṛbhyām uktaḥ ahaṃ katham anyat samācare ||
Von diesen beiden tugendhaften Eltern, mit den Worten 'Geh in den Wald' angesprochen, Rāghava - wie sollte ich anders handeln?
Wort für Wort etābhyāṃ dharma śīlābhyāṃ von diesen beiden tugendhaften vanaṃ gaccha iti rāghava 'Geh in den Wald', Rāghava mātā pitṛbhyām uktaḥ ahaṃ von Mutter und Vater angesprochen, ich katham anyat samācare wie sollte ich anders handeln tvayā rājyam ayodhyāyāṃ prāptavyaṃ loka satkṛtam |
vastavyaṃ daṇḍaka araṇye mayā valkala vāsasā ||
Von dir sollte das von der Welt geehrte Königreich in Ayodhyā erlangt werden, von mir aber sollte im Daṇḍaka-Wald, in Rindenkleider gehüllt, gewohnt werden.
Wort für Wort tvayā rājyam ayodhyāyāṃ von dir das Königreich in Ayodhyā prāptavyaṃ loka satkṛtam sollte erlangt werden, von der Welt geehrt vastavyaṃ daṇḍaka araṇye gewohnt werden sollte im Daṇḍaka-Wald mayā valkala vāsasā von mir, in Rindenkleider gehüllt evaṃ kṛtvā mahā rājo vibhāgaṃ loka saṃnidhau |
vyādiśya ca mahā tejā divaṃ daśaratho gataḥ ||
So diese Aufteilung in Gegenwart der Welt vollzogen und angeordnet habend, ist der überaus glanzvolle große König Daśaratha in den Himmel gegangen.
Wort für Wort evaṃ kṛtvā mahā rājo so vollzogen habend, der große König vibhāgaṃ loka saṃnidhau die Aufteilung in Gegenwart der Welt vyādiśya ca mahā tejā und angeordnet habend, der überaus Glanzvolle divaṃ daśaratho gataḥ ist Daśaratha in den Himmel gegangen sa ca pramāṇaṃ dharma ātmā rājā loka guruḥ tava |
pitrā dattaṃ yathā bhāgaṃ upabhoktuṃ tvam arhasi ||
Und er, der gerechtgesinnte König, der Lehrer der Welt, ist Maßstab für dich; den vom Vater zugeteilten Anteil solltest du genießen.
Wort für Wort sa ca pramāṇaṃ dharma ātmā und er, der gerechtgesinnte, ist Maßstab rājā loka guruḥ tava der König, der Lehrer der Welt, für dich pitrā dattaṃ yathā bhāgaṃ den vom Vater zugeteilten Anteil upabhoktuṃ tvam arhasi solltest du genießen caturdaśa samāḥ saumya daṇḍaka araṇyam āśritaḥ |
upabhokṣye tu ahaṃ dattaṃ bhāgam pitrā mahātmanā ||
Vierzehn Jahre lang, mein Sanfter, werde ich, im Daṇḍaka-Wald weilend, den vom hochgesinnten Vater mir zugeteilten Anteil genießen.
Wort für Wort caturdaśa samāḥ saumya vierzehn Jahre lang, mein Sanfter daṇḍaka araṇyam āśritaḥ im Daṇḍaka-Wald weilend upabhokṣye tu ahaṃ werde ich genießen dattaṃ bhāgam pitrā mahātmanā den vom hochgesinnten Vater zugeteilten Anteil
Interaktive Leseansicht des ganzen Werks
← Sarga 100 Sarga 102 →