Quellen der Menschheit

Mahābhārata · Bhīṣmaparva

Kapitel 32: Vibhūtiyogaḥ Bhagavad Gītā X: Das Yoga der göttlichen Manifestationen

Dieses Kapitel bildet zugleich das zehnte Kapitel der Bhagavadgītā (Vibhūtiyoga) innerhalb des Bhīṣmaparvans.

śrībhagavān uvāca bhūya eva mahābāho śṛṇu me paramaṃ vacaḥ yat te 'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā

Höre abermals, mächtiger Arm, mein höchstes Wort, das ich dir, der du mir lieb bist, aus Wunsch nach deinem Wohl verkünden will.

Wort für Wort
śrībhagavān uvāca
der erhabene Herr sprach (Nom. Sg. + 3. Sg. Perfekt)
bhūya eva mahābāho
höre abermals, mächtiger Arm (Adv. + Partikel + Vok. Sg.)
śṛṇu me paramaṃ vacaḥ
höre mein höchstes Wort (Imperativ + Pron. + Adj. + n., Akk. Sg.)
yat te 'haṃ prīyamāṇāya
das ich dir, der du mir lieb bist (Pron. + Pron. + Pron. + Part. Präs., Dat. Sg.)
vakṣyāmi hitakāmyayā
will ich aus Wunsch nach deinem Wohl verkünden (1. Sg. Futur + f., Instr. Sg.)

na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ aham ādir hi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ

Weder die Scharen der Götter kennen meinen Ursprung, noch die großen Seher; denn ich bin der Anfang der Götter und der großen Seher in jeder Hinsicht.

Wort für Wort
na me viduḥ suragaṇāḥ
weder kennen die Scharen der Götter meinen (Negation + Pron. + 3. Pl. Perfekt + m., Nom. Pl.)
prabhavaṃ na maharṣayaḥ
Ursprung, noch die großen Seher (m., Akk. Sg. + Negation + m., Nom. Pl.)
aham ādir hi devānāṃ
denn ich bin der Anfang der Götter (Pron. + m., Nom. Sg. + Partikel + m., Gen. Pl.)
maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ
und der großen Seher, in jeder Hinsicht (m., Gen. Pl. + Partikel + Adv.)

yo mām ajam anādiṃ ca vetti lokamaheśvaram asaṃmūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate

Wer mich als den Ungeborenen, den Anfangslosen, den großen Herrn der Welt erkennt, der ist unter den Sterblichen frei von Verblendung und wird von aller Sünde befreit.

Wort für Wort
yo mām ajam anādiṃ ca vetti
wer mich als den Ungeborenen, den Anfangslosen erkennt (Pron. + Pron. + Adj. + Adj. + Partikel + 3. Sg. Präsens)
lokamaheśvaram
den großen Herrn der Welt (m., Akk. Sg.)
asaṃmūḍhaḥ sa martyeṣu
der ist unter den Sterblichen frei von Verblendung (Adj., Nom. Sg. + Pron. + m., Lok. Pl.)
sarvapāpaiḥ pramucyate
wird von aller Sünde befreit (n., Instr. Pl. + 3. Sg. Präsens Passiv)

buddhir jñānam asaṃmohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo 'bhāvo bhayaṃ cābhayam eva ca

Verstand, Wissen, Freiheit von Verblendung, Geduld, Wahrheit, Selbstbeherrschung, innerer Friede, Freude, Leid, Werden, Vergehen, Furcht und ebenso Furchtlosigkeit —

Wort für Wort
buddhir jñānam asaṃmohaḥ
Verstand, Wissen, Freiheit von Verblendung (Nom. Sg., Reihe)
kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ
Geduld, Wahrheit, Selbstbeherrschung, innerer Friede (Nom. Sg., Reihe)
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo 'bhāvo
Freude, Leid, Werden, Vergehen (Nom. Sg., Reihe)
bhayaṃ cābhayam eva ca
Furcht und ebenso Furchtlosigkeit (n., Nom. Sg. + Partikel + n., Nom. Sg. + Partikel + Partikel)

ahiṃsā samatā tuṣṭis tapo dānaṃ yaśo 'yaśaḥ bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ

— Gewaltlosigkeit, Gleichmut, Zufriedenheit, Buße, Freigebigkeit, Ruhm, Schande — diese mannigfaltigen Seinsweisen der Wesen entstehen eben aus mir allein.

Wort für Wort
ahiṃsā samatā tuṣṭis
Gewaltlosigkeit, Gleichmut, Zufriedenheit (f., Nom. Sg., Reihe)
tapo dānaṃ yaśo 'yaśaḥ
Buße, Freigebigkeit, Ruhm, Schande (Nom. Sg., Reihe)
bhavanti bhāvā bhūtānāṃ
diese Seinsweisen der Wesen entstehen (3. Pl. Präsens + m., Nom. Pl. + n., Gen. Pl.)
matta eva pṛthagvidhāḥ
eben aus mir allein, mannigfaltig (Abl. Sg. + Partikel + Adj., Nom. Pl.)

maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavas tathā madbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ

Die sieben großen Seher der Urzeit und ebenso die vier Manus, aus meinem Wesen geboren, mit dem Geist geschaffen, von denen diese Geschöpfe in der Welt stammen.

Wort für Wort
maharṣayaḥ sapta pūrve
die sieben großen Seher der Urzeit (m., Nom. Pl. + Zahlw. + Adj.)
catvāro manavas tathā
und ebenso die vier Manus (Zahlw. + m., Nom. Pl. + Adv.)
madbhāvā mānasā jātā
aus meinem Wesen geboren, mit dem Geist geschaffen (Adj., Nom. Pl. + Adj. + Part. Perf., Nom. Pl.)
yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ
von denen diese Geschöpfe in der Welt stammen (Pron. + m., Nom. Sg. + Pron. + f., Nom. Pl.)

etāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ so 'vikampena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ

Wer diese meine Macht und diesen Yoga in Wahrheit erkennt, der wird mit unerschütterlichem Yoga verbunden — daran besteht kein Zweifel.

Wort für Wort
etāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama
diese meine Macht und diesen Yoga (Pron. + f., Akk. Sg. + m., Akk. Sg. + Partikel + Pron.)
yo vetti tattvataḥ
wer in Wahrheit erkennt (Pron. + 3. Sg. Präsens + Adv.)
so 'vikampena yogena yujyate
der wird mit unerschütterlichem Yoga verbunden (Pron. + Adj., Instr. Sg. + m., Instr. Sg. + 3. Sg. Präsens Passiv)
nātra saṃśayaḥ
daran ist kein Zweifel (Negation + Adv. + m., Nom. Sg.)

ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate iti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ

Ich bin der Ursprung von allem; aus mir geht alles hervor — dies erkennend verehren mich die Weisen, von innerer Ergriffenheit erfüllt.

Wort für Wort
ahaṃ sarvasya prabhavo
ich bin der Ursprung von allem (Pron. + Gen. Sg. + m., Nom. Sg.)
mattaḥ sarvaṃ pravartate
aus mir geht alles hervor (Abl. Sg. + Pron. + 3. Sg. Präsens Medium)
iti matvā bhajante māṃ
dies erkennend verehren mich (Partikel + Ger. + 3. Pl. Präsens Medium + Pron.)
budhā bhāvasamanvitāḥ
die Weisen, von innerer Ergriffenheit erfüllt (m., Nom. Pl. + Adj., Nom. Pl.)

maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam kathayantaś ca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca

Auf mich gerichteten Geistes, auf mich gerichteten Lebensatems, einander belehrend und ständig von mir erzählend, sind sie zufrieden und finden Freude.

Wort für Wort
maccittā madgataprāṇā
auf mich gerichteten Geistes, auf mich gerichteten Lebensatems (Adj., Nom. Pl., zweifach)
bodhayantaḥ parasparam
einander belehrend (Part. Präs., Nom. Pl. + Pron.)
kathayantaś ca māṃ nityaṃ
und ständig von mir erzählend (Part. Präs. + Partikel + Pron. + Adv.)
tuṣyanti ca ramanti ca
sind sie zufrieden und finden Freude (3. Pl. Präsens + Partikel, zweifach)

teṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena mām upayānti te

Ihnen, den stets verbundenen, die mich mit Liebe verehren, gebe ich jenen Yoga der Erkenntnis, durch den sie zu mir gelangen.

Wort für Wort
teṣāṃ satatayuktānāṃ
ihnen, den stets verbundenen (Pron. + Adj., Gen. Pl.)
bhajatāṃ prītipūrvakam
die mich mit Liebe verehren (Part. Präs., Gen. Pl. + Adv.)
dadāmi buddhiyogaṃ taṃ
gebe ich jenen Yoga der Erkenntnis (1. Sg. Präsens + m., Akk. Sg. + Pron.)
yena mām upayānti te
durch den sie zu mir gelangen (Instr. Sg. + Pron. + 3. Pl. Präsens + Pron.)

teṣām evānukampārtham aham ajñānajaṃ tamaḥ nāśayāmy ātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā

Ihnen zuliebe, aus Mitleid, vertreibe ich, in ihrem eigenen Wesen weilend, die aus Unwissenheit geborene Finsternis mit der leuchtenden Lampe der Erkenntnis.“

Wort für Wort
teṣām evānukampārtham
ihnen zuliebe, aus Mitleid (Pron. + Partikel + Adv.)
aham ajñānajaṃ tamaḥ
ich [vertreibe] die aus Unwissenheit geborene Finsternis (Pron. + Adj. + n., Akk. Sg.)
nāśayāmy ātmabhāvastho
vertreibe ich, in ihrem eigenen Wesen weilend (1. Sg. Präsens Kausativ + Adj., Nom. Sg.)
jñānadīpena bhāsvatā
mit der leuchtenden Lampe der Erkenntnis (m., Instr. Sg. + Adj.)

arjuna uvāca paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān puruṣaṃ śāśvataṃ divyam ādidevam ajaṃ vibhum

Arjuna sprach: „Das höchste Brahman, die höchste Stätte, das höchste Reinigungsmittel bist du; den ewigen, göttlichen Puruṣa, den Ur-Gott, den Ungeborenen, den Alldurchdringenden —

Wort für Wort
arjuna uvāca
Arjuna sprach (Nom. Sg. + 3. Sg. Perfekt)
paraṃ brahma paraṃ dhāma
das höchste Brahman, die höchste Stätte (Adj. + n., Nom. Sg. + Adj. + n., Nom. Sg.)
pavitraṃ paramaṃ bhavān
das höchste Reinigungsmittel bist du (n., Nom. Sg. + Adj. + Pron., Nom. Sg.)
puruṣaṃ śāśvataṃ divyam
den ewigen, göttlichen Puruṣa (m., Akk. Sg. + Adj. + Adj.)
ādidevam ajaṃ vibhum
den Ur-Gott, den Ungeborenen, den Alldurchdringenden (m., Akk. Sg. + Adj. + Adj.)

āhus tvām ṛṣayaḥ sarve devarṣir nāradas tathā asito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me

— so nennen dich alle Seher, der Götterseher Nārada ebenso, Asita, Devala, Vyāsa, und du selbst sagst es mir auch.

Wort für Wort
āhus tvām ṛṣayaḥ sarve
so nennen dich alle Seher (3. Pl. Perfekt + Pron. + m., Nom. Pl. + Adj.)
devarṣir nāradas tathā
der Götterseher Nārada ebenso (m., Nom. Sg. + m., Nom. Sg. + Adv.)
asito devalo vyāsaḥ
Asita, Devala, Vyāsa (Nom. Sg., Reihe)
svayaṃ caiva bravīṣi me
und du selbst sagst es mir auch (Adv. + Partikel + 2. Sg. Präsens + Pron.)

sarvam etad ṛtaṃ manye yan māṃ vadasi keśava na hi te bhagavan vyaktiṃ vidur devā na dānavāḥ

Dies alles halte ich für wahr, was du mir sagst, Keśava; denn weder die Götter noch die Dānavas kennen deine Erscheinung, o Erhabener.

Wort für Wort
sarvam etad ṛtaṃ manye
dies alles halte ich für wahr (Pron. + Pron. + Adj. + 1. Sg. Präsens)
yan māṃ vadasi keśava
was du mir sagst, Keśava (Pron. + Pron. + 2. Sg. Präsens + Vok. Sg.)
na hi te bhagavan vyaktiṃ
denn weder deine Erscheinung, Erhabener (Negation + Partikel + Pron. + Vok. Sg. + f., Akk. Sg.)
vidur devā na dānavāḥ
kennen die Götter noch die Dānavas (3. Pl. Perfekt + m., Nom. Pl. + Negation + m., Nom. Pl.)

svayam evātmanātmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate

Du selbst allein kennst dich durch dich selbst, o höchster der Männer, Ursprung der Wesen, Herr der Wesen, Gott der Götter, Herr der Welt.

Wort für Wort
svayam evātmanātmānaṃ
du selbst allein durch dich selbst dich (Adv. + Partikel + Instr. Sg. + Pron., Akk. Sg.)
vettha tvaṃ puruṣottama
kennst du, höchster der Männer (2. Sg. Perfekt + Pron. + Vok. Sg.)
bhūtabhāvana bhūteśa
Ursprung der Wesen, Herr der Wesen (Vok. Sg., zweifach)
devadeva jagatpate
Gott der Götter, Herr der Welt (Vok. Sg., zweifach)

vaktum arhasy aśeṣeṇa divyā hy ātmavibhūtayaḥ yābhir vibhūtibhir lokān imāṃs tvaṃ vyāpya tiṣṭhasi

Du solltest ohne Rest von deinen göttlichen Manifestationen verkünden, durch welche Manifestationen du, diese Welten durchdringend, bestehst.

Wort für Wort
vaktum arhasy aśeṣeṇa
du solltest ohne Rest verkünden (Inf. + 2. Sg. Präsens + Adv.)
divyā hy ātmavibhūtayaḥ
denn [deine] göttlichen Manifestationen (Adj. + Partikel + f., Nom. Pl.)
yābhir vibhūtibhir lokān imāṃs
durch welche Manifestationen diese Welten (f., Instr. Pl. + f., Instr. Pl. + m., Akk. Pl. + Pron.)
tvaṃ vyāpya tiṣṭhasi
du, durchdringend, bestehst (Pron. + Ger. + 2. Sg. Präsens)

kathaṃ vidyām ahaṃ yogiṃs tvāṃ sadā paricintayan keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo 'si bhagavan mayā

Wie soll ich dich erkennen, o Yogin, stets an dich denkend? Und in welchen, welchen Seinsweisen bist du von mir zu erdenken, o Erhabener?

Wort für Wort
kathaṃ vidyām ahaṃ yogiṃs
wie soll ich erkennen, o Yogin (Interrog. + Optativ + Pron. + Vok. Sg.)
tvāṃ sadā paricintayan
dich stets denkend (Pron. + Adv. + Part. Präs.)
keṣu keṣu ca bhāveṣu
und in welchen, welchen Seinsweisen (Pron., Lok. Pl., wiederholt + Partikel + m., Lok. Pl.)
cintyo 'si bhagavan mayā
bist du von mir zu erdenken, Erhabener (Gerundivum, Nom. Sg. + 2. Sg. Präsens + Vok. Sg. + Instr. Sg.)

vistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana bhūyaḥ kathaya tṛptir hi śṛṇvato nāsti me 'mṛtam

Verkünde ausführlich, Janārdana, abermals deinen Yoga und deine Macht; denn keine Sättigung gibt es für mich, der ich dieses Amṛta höre.“

Wort für Wort
vistareṇātmano yogaṃ
ausführlich deinen Yoga (Instr. Sg. + Gen. Sg. + m., Akk. Sg.)
vibhūtiṃ ca janārdana
und deine Macht, Janārdana (f., Akk. Sg. + Partikel + Vok. Sg.)
bhūyaḥ kathaya tṛptir hi
abermals verkünde, denn keine Sättigung (Adv. + Imperativ + f., Nom. Sg. + Partikel)
śṛṇvato nāsti me 'mṛtam
gibt es für mich, der ich dieses Amṛta höre (Part. Präs., Gen. Sg. + Negation + 3. Sg. Präsens + Pron. + n., Nom. Sg.)

śrībhagavān uvāca hanta te kathayiṣyāmi divyā hy ātmavibhūtayaḥ prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāsty anto vistarasya me

Der erhabene Herr sprach: „Wohlan, ich will dir meine göttlichen Manifestationen verkünden, der Hauptsache nach, bester der Kurus; denn es gibt kein Ende meiner Ausführlichkeit.

Wort für Wort
śrībhagavān uvāca
der erhabene Herr sprach (Nom. Sg. + 3. Sg. Perfekt)
hanta te kathayiṣyāmi
wohlan, ich will dir verkünden (Interj. + Pron. + 1. Sg. Futur)
divyā hy ātmavibhūtayaḥ
denn [meine] göttlichen Manifestationen (Adj. + Partikel + f., Akk. Pl.)
prādhānyataḥ kuruśreṣṭha
der Hauptsache nach, bester der Kurus (Adv. + Vok. Sg.)
nāsty anto vistarasya me
denn es gibt kein Ende meiner Ausführlichkeit (Negation + 3. Sg. Präsens + m., Nom. Sg. + m., Gen. Sg. + Pron.)

aham ātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ aham ādiś ca madhyaṃ ca bhūtānām anta eva ca

Ich bin das Selbst, Guḍākeśa, das im Herzen aller Wesen weilt; ich bin der Anfang, die Mitte und ebenso das Ende der Wesen.

Wort für Wort
aham ātmā guḍākeśa
ich bin das Selbst, Guḍākeśa (Pron. + m., Nom. Sg. + Vok. Sg.)
sarvabhūtāśayasthitaḥ
das im Herzen aller Wesen weilt (Adj., Nom. Sg.)
aham ādiś ca madhyaṃ ca
ich bin der Anfang und die Mitte (Pron. + m., Nom. Sg. + Partikel + n., Nom. Sg. + Partikel)
bhūtānām anta eva ca
und ebenso das Ende der Wesen (n., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Partikel + Partikel)

ādityānām ahaṃ viṣṇur jyotiṣāṃ ravir aṃśumān marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṃ śaśī

Unter den Ādityas bin ich Viṣṇu, unter den Lichtern die strahlende Sonne, unter den Maruts bin ich Marīci, unter den Sternen bin ich der Mond.

Wort für Wort
ādityānām ahaṃ viṣṇur
unter den Ādityas bin ich Viṣṇu (m., Gen. Pl. + Pron. + m., Nom. Sg.)
jyotiṣāṃ ravir aṃśumān
unter den Lichtern die strahlende Sonne (n., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Adj.)
marīcir marutām asmi
unter den Maruts bin ich Marīci (m., Nom. Sg. + m., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens)
nakṣatrāṇām ahaṃ śaśī
unter den Sternen bin ich der Mond (n., Gen. Pl. + Pron. + m., Nom. Sg.)

vedānāṃ sāmavedo 'smi devānām asmi vāsavaḥ indriyāṇāṃ manaś cāsmi bhūtānām asmi cetanā

Unter den Veden bin ich der Sāmaveda, unter den Göttern bin ich Vāsava, unter den Sinnesorganen bin ich der Geist, unter den Wesen bin ich das Bewusstsein.

Wort für Wort
vedānāṃ sāmavedo 'smi
unter den Veden bin ich der Sāmaveda (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + 1. Sg. Präsens)
devānām asmi vāsavaḥ
unter den Göttern bin ich Vāsava (m., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + m., Nom. Sg.)
indriyāṇāṃ manaś cāsmi
unter den Sinnesorganen bin ich der Geist (n., Gen. Pl. + n., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens)
bhūtānām asmi cetanā
unter den Wesen bin ich das Bewusstsein (n., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + f., Nom. Sg.)

rudrāṇāṃ śaṃkaraś cāsmi vitteśo yakṣarakṣasām vasūnāṃ pāvakaś cāsmi meruḥ śikhariṇām aham

Unter den Rudras bin ich Śaṃkara, unter den Yakṣas und Rākṣasas bin ich der Herr des Reichtums, unter den Vasus bin ich das Feuer, unter den Berggipfeln bin ich der Meru.

Wort für Wort
rudrāṇāṃ śaṃkaraś cāsmi
unter den Rudras bin ich Śaṃkara (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens)
vitteśo yakṣarakṣasām
der Herr des Reichtums unter den Yakṣas und Rākṣasas (m., Nom. Sg. + m., Gen. Pl.)
vasūnāṃ pāvakaś cāsmi
unter den Vasus bin ich das Feuer (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens)
meruḥ śikhariṇām aham
unter den Berggipfeln bin ich der Meru (m., Nom. Sg. + m., Gen. Pl. + Pron.)

purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim senānīnām ahaṃ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ

Und unter den Hauspriestern wisse mich als den ersten, Bṛhaspati, Pārtha; unter den Heerführern bin ich Skanda, unter den Gewässern bin ich das Meer.

Wort für Wort
purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha
und unter den Hauspriestern wisse mich als den ersten, Pārtha (m., Gen. Pl. + Partikel + Adj. + Pron. + Imperativ + Vok. Sg.)
bṛhaspatim
Bṛhaspati (m., Akk. Sg.)
senānīnām ahaṃ skandaḥ
unter den Heerführern bin ich Skanda (m., Gen. Pl. + Pron. + m., Nom. Sg.)
sarasām asmi sāgaraḥ
unter den Gewässern bin ich das Meer (n., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + m., Nom. Sg.)

maharṣīṇāṃ bhṛgur ahaṃ girām asmy ekam akṣaram yajñānāṃ japayajño 'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ

Unter den großen Sehern bin ich Bhṛgu, unter den Worten bin ich die eine Silbe, unter den Opfern bin ich das Opfer des stillen Murmelns, unter dem Unbeweglichen bin ich der Himālaya.

Wort für Wort
maharṣīṇāṃ bhṛgur ahaṃ
unter den großen Sehern bin ich Bhṛgu (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Pron.)
girām asmy ekam akṣaram
unter den Worten bin ich die eine Silbe (f., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + Zahlw. + n., Nom. Sg.)
yajñānāṃ japayajño 'smi
unter den Opfern bin ich das Opfer des stillen Murmelns (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + 1. Sg. Präsens)
sthāvarāṇāṃ himālayaḥ
unter dem Unbeweglichen bin ich der Himālaya (n., Gen. Pl. + m., Nom. Sg.)

aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ

Unter allen Bäumen bin ich der Aśvattha, unter den Götterseher bin ich Nārada, unter den Gandharvas bin ich Citraratha, unter den Vollendeten bin ich der Weise Kapila.

Wort für Wort
aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ
unter allen Bäumen bin ich der Aśvattha (m., Nom. Sg. + m., Gen. Pl.)
devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ
und unter den Götterseher bin ich Nārada (m., Gen. Pl. + Partikel + m., Nom. Sg.)
gandharvāṇāṃ citrarathaḥ
unter den Gandharvas bin ich Citraratha (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg.)
siddhānāṃ kapilo muniḥ
unter den Vollendeten bin ich der Weise Kapila (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + m., Nom. Sg.)

uccaiḥśravasam aśvānāṃ viddhi mām amṛtodbhavam airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam

Unter den Pferden wisse mich als Uccaiḥśravas, aus dem Amṛta entstanden, unter den Elefantenfürsten als Airāvata, und unter den Menschen als den Herrscher der Menschen.

Wort für Wort
uccaiḥśravasam aśvānāṃ viddhi mām
unter den Pferden wisse mich als Uccaiḥśravas (m., Akk. Sg. + m., Gen. Pl. + Imperativ + Pron.)
amṛtodbhavam
aus dem Amṛta entstanden (Adj., Akk. Sg.)
airāvataṃ gajendrāṇāṃ
unter den Elefantenfürsten als Airāvata (m., Akk. Sg. + m., Gen. Pl.)
narāṇāṃ ca narādhipam
und unter den Menschen als den Herrscher der Menschen (m., Gen. Pl. + Partikel + m., Akk. Sg.)

āyudhānām ahaṃ vajraṃ dhenūnām asmi kāmadhuk prajanaś cāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ

Unter den Waffen bin ich der Blitzkeil, unter den Kühen bin ich die Wunschkuh Kāmadhuk, als Erzeuger bin ich Kandarpa, unter den Schlangen bin ich Vāsuki.

Wort für Wort
āyudhānām ahaṃ vajraṃ
unter den Waffen bin ich der Blitzkeil (n., Gen. Pl. + Pron. + n., Nom. Sg.)
dhenūnām asmi kāmadhuk
unter den Kühen bin ich die Wunschkuh (f., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + f., Nom. Sg.)
prajanaś cāsmi kandarpaḥ
und als Erzeuger bin ich Kandarpa (m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens + m., Nom. Sg.)
sarpāṇām asmi vāsukiḥ
unter den Schlangen bin ich Vāsuki (m., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + m., Nom. Sg.)

anantaś cāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasām aham pitṝṇām aryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatām aham

Und unter den Nāgas bin ich Ananta, unter den Wassergottheiten bin ich Varuṇa, unter den Ahnen bin ich Aryaman, und unter den Bezwingern bin ich Yama.

Wort für Wort
anantaś cāsmi nāgānāṃ
und unter den Nāgas bin ich Ananta (m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens + m., Gen. Pl.)
varuṇo yādasām aham
unter den Wassergottheiten bin ich Varuṇa (m., Nom. Sg. + n., Gen. Pl. + Pron.)
pitṝṇām aryamā cāsmi
unter den Ahnen bin ich Aryaman (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens)
yamaḥ saṃyamatām aham
und unter den Bezwingern bin ich Yama (m., Nom. Sg. + Part. Präs., Gen. Pl. + Pron.)

prahlādaś cāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatām aham mṛgāṇāṃ ca mṛgendro 'haṃ vainateyaś ca pakṣiṇām

Und unter den Daityas bin ich Prahlāda, unter den Berechnenden bin ich die Zeit, unter den Tieren bin ich der Löwe, und unter den Vögeln bin ich Vainateya.

Wort für Wort
prahlādaś cāsmi daityānāṃ
und unter den Daityas bin ich Prahlāda (m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens + m., Gen. Pl.)
kālaḥ kalayatām aham
unter den Berechnenden bin ich die Zeit (m., Nom. Sg. + Part. Präs., Gen. Pl. + Pron.)
mṛgāṇāṃ ca mṛgendro 'haṃ
und unter den Tieren bin ich der Löwe (m., Gen. Pl. + Partikel + m., Nom. Sg. + Pron.)
vainateyaś ca pakṣiṇām
und unter den Vögeln bin ich Vainateya (m., Nom. Sg. + Partikel + m., Gen. Pl.)

pavanaḥ pavatām asmi rāmaḥ śastrabhṛtām aham jhaṣāṇāṃ makaraś cāsmi srotasām asmi jāhnavī

Unter den Reinigenden bin ich der Wind, unter den Waffenträgern bin ich Rāma, unter den Fischen bin ich das Krokodil, unter den Strömen bin ich die Gaṅgā.

Wort für Wort
pavanaḥ pavatām asmi
unter den Reinigenden bin ich der Wind (m., Nom. Sg. + Part. Präs., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens)
rāmaḥ śastrabhṛtām aham
unter den Waffenträgern bin ich Rāma (m., Nom. Sg. + m., Gen. Pl. + Pron.)
jhaṣāṇāṃ makaraś cāsmi
und unter den Fischen bin ich das Krokodil (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens)
srotasām asmi jāhnavī
unter den Strömen bin ich die Gaṅgā (n., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens + f., Nom. Sg.)

sargāṇām ādir antaś ca madhyaṃ caivāham arjuna adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatām aham

Unter den Schöpfungen bin ich der Anfang, das Ende und ebenso die Mitte, Arjuna; unter den Wissenschaften bin ich die Wissenschaft vom Selbst, unter den Rednern bin ich die Rede.

Wort für Wort
sargāṇām ādir antaś ca
unter den Schöpfungen bin ich der Anfang und das Ende (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + m., Nom. Sg. + Partikel)
madhyaṃ caivāham arjuna
und ebenso die Mitte, Arjuna (n., Nom. Sg. + Partikel + Pron. + Vok. Sg.)
adhyātmavidyā vidyānāṃ
unter den Wissenschaften bin ich die Wissenschaft vom Selbst (f., Nom. Sg. + f., Gen. Pl.)
vādaḥ pravadatām aham
unter den Rednern bin ich die Rede (m., Nom. Sg. + Part. Präs., Gen. Pl. + Pron.)

akṣarāṇām akāro 'smi dvaṃdvaḥ sāmāsikasya ca aham evākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ

Unter den Silben bin ich der Laut A, unter den Wortverbindungen bin ich das Dvandva; ich bin auch die unvergängliche Zeit, ich bin der Ordner, der nach allen Seiten Gewandte.

Wort für Wort
akṣarāṇām akāro 'smi
unter den Silben bin ich der Laut A (n., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + 1. Sg. Präsens)
dvaṃdvaḥ sāmāsikasya ca
und unter den Wortverbindungen bin ich das Dvandva (m., Nom. Sg. + n., Gen. Sg. + Partikel)
aham evākṣayaḥ kālo
ich bin auch die unvergängliche Zeit (Pron. + Partikel + Adj. + m., Nom. Sg.)
dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ
ich bin der Ordner, der nach allen Seiten Gewandte (m., Nom. Sg. + Pron. + Adj.)

mṛtyuḥ sarvaharaś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām kīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāṃ smṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamā

Ich bin der alles hinwegraffende Tod, und der Ursprung dessen, was sein wird; unter den weiblichen Eigenschaften bin ich Ruhm, Glanz, Rede, Erinnerung, Weisheit, Standhaftigkeit, Geduld.

Wort für Wort
mṛtyuḥ sarvaharaś cāham
ich bin der alles hinwegraffende Tod (m., Nom. Sg. + Adj. + Partikel + Pron.)
udbhavaś ca bhaviṣyatām
und der Ursprung dessen, was sein wird (m., Nom. Sg. + Partikel + Part. Fut., Gen. Pl.)
kīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāṃ
unter den weiblichen [Eigenschaften] Ruhm, Glanz, Rede (f., Nom. Sg., Reihe + Partikel + f., Gen. Pl.)
smṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamā
Erinnerung, Weisheit, Standhaftigkeit, Geduld (f., Nom. Sg., Reihe)

bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasām aham māsānāṃ mārgaśīrṣo 'ham ṛtūnāṃ kusumākaraḥ

Unter den Sāmans bin ich das Bṛhatsāman, unter den Versmaßen bin ich die Gāyatrī, unter den Monaten bin ich Mārgaśīrṣa, unter den Jahreszeiten bin ich der Blütenbringer.

Wort für Wort
bṛhatsāma tathā sāmnāṃ
ebenso unter den Sāmans bin ich das Bṛhatsāman (n., Nom. Sg. + Adv. + n., Gen. Pl.)
gāyatrī chandasām aham
unter den Versmaßen bin ich die Gāyatrī (f., Nom. Sg. + n., Gen. Pl. + Pron.)
māsānāṃ mārgaśīrṣo 'ham
unter den Monaten bin ich Mārgaśīrṣa (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + Pron.)
ṛtūnāṃ kusumākaraḥ
unter den Jahreszeiten bin ich der Blütenbringer (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg.)

dyūtaṃ chalayatām asmi tejas tejasvinām aham jayo 'smi vyavasāyo 'smi sattvaṃ sattvavatām aham

Unter den Betrügern bin ich das Glücksspiel, unter den Glänzenden bin ich der Glanz; ich bin der Sieg, ich bin die Entschlossenheit, unter den Tugendhaften bin ich die Tugend.

Wort für Wort
dyūtaṃ chalayatām asmi
unter den Betrügern bin ich das Glücksspiel (n., Nom. Sg. + Part. Präs., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens)
tejas tejasvinām aham
unter den Glänzenden bin ich der Glanz (n., Nom. Sg. + Adj., Gen. Pl. + Pron.)
jayo 'smi vyavasāyo 'smi
ich bin der Sieg, ich bin die Entschlossenheit (m., Nom. Sg. + 1. Sg. Präsens, zweifach)
sattvaṃ sattvavatām aham
unter den Tugendhaften bin ich die Tugend (n., Nom. Sg. + Adj., Gen. Pl. + Pron.)

vṛṣṇīnāṃ vāsudevo 'smi pāṇḍavānāṃ dhanaṃjayaḥ munīnām apy ahaṃ vyāsaḥ kavīnām uśanā kaviḥ

Unter den Vṛṣṇis bin ich Vāsudeva, unter den Pāṇḍavas bin ich Dhanaṃjaya; unter den Weisen bin auch ich Vyāsa, unter den Dichtern bin ich der Dichter Uśanas.

Wort für Wort
vṛṣṇīnāṃ vāsudevo 'smi
unter den Vṛṣṇis bin ich Vāsudeva (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + 1. Sg. Präsens)
pāṇḍavānāṃ dhanaṃjayaḥ
unter den Pāṇḍavas bin ich Dhanaṃjaya (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg.)
munīnām apy ahaṃ vyāsaḥ
unter den Weisen bin auch ich Vyāsa (m., Gen. Pl. + Partikel + Pron. + m., Nom. Sg.)
kavīnām uśanā kaviḥ
unter den Dichtern bin ich der Dichter Uśanas (m., Gen. Pl. + m., Nom. Sg. + m., Nom. Sg.)

daṇḍo damayatām asmi nītir asmi jigīṣatām maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatām aham

Unter den Bezwingenden bin ich die Strafgewalt, unter den nach Sieg Strebenden bin ich die Klugheit; und unter den Geheimnissen bin ich das Schweigen, unter den Wissenden bin ich das Wissen.

Wort für Wort
daṇḍo damayatām asmi
unter den Bezwingenden bin ich die Strafgewalt (m., Nom. Sg. + Part. Präs., Gen. Pl. + 1. Sg. Präsens)
nītir asmi jigīṣatām
unter den nach Sieg Strebenden bin ich die Klugheit (f., Nom. Sg. + 1. Sg. Präsens + Part. Präs., Gen. Pl.)
maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ
und unter den Geheimnissen bin ich das Schweigen (n., Nom. Sg. + Partikel + 1. Sg. Präsens + n., Gen. Pl.)
jñānaṃ jñānavatām aham
unter den Wissenden bin ich das Wissen (n., Nom. Sg. + Adj., Gen. Pl. + Pron.)

yac cāpi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tad aham arjuna na tad asti vinā yat syān mayā bhūtaṃ carācaram

Und was der Same aller Wesen ist, das bin ich, Arjuna; es gibt kein bewegliches oder unbewegliches Wesen, das ohne mich sein könnte.

Wort für Wort
yac cāpi sarvabhūtānāṃ
und was aller Wesen (Pron. + Partikel + Partikel + n., Gen. Pl.)
bījaṃ tad aham arjuna
Same das bin ich, Arjuna (n., Nom. Sg. + Pron. + Pron. + Vok. Sg.)
na tad asti vinā yat syān
es gibt nichts, das ohne [mich sein könnte] (Negation + Pron. + 3. Sg. Präsens + Präp. + Pron. + 3. Sg. Optativ)
mayā bhūtaṃ carācaram
durch mich, ein bewegliches oder unbewegliches Wesen (Instr. Sg. + n., Nom. Sg. + Adj.)

nānto 'sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ paraṃtapa eṣa tūddeśataḥ prokto vibhūter vistaro mayā

Es gibt kein Ende meiner göttlichen Manifestationen, Bezwinger der Feinde; dies aber habe ich nur andeutungsweise als Ausführung meiner Macht verkündet.

Wort für Wort
nānto 'sti mama divyānāṃ
es gibt kein Ende meiner göttlichen (Negation + m., Nom. Sg. + 3. Sg. Präsens + Pron. + Adj., Gen. Pl.)
vibhūtīnāṃ paraṃtapa
Manifestationen, Bezwinger der Feinde (f., Gen. Pl. + Vok. Sg.)
eṣa tūddeśataḥ prokto
dies aber ist andeutungsweise verkündet (Pron. + Partikel + Adv. + Part. Perf. Pass., Nom. Sg.)
vibhūter vistaro mayā
als Ausführung meiner Macht durch mich (f., Gen. Sg. + m., Nom. Sg. + Instr. Sg.)

yad yad vibhūtimat sattvaṃ śrīmad ūrjitam eva vā tat tad evāvagaccha tvaṃ mama tejoṃśasaṃbhavam

Was immer an machtvollem, glanzvollem oder kraftvollem Wesen existiert, das erkenne als aus einem Teil meines Glanzes entstanden.

Wort für Wort
yad yad vibhūtimat sattvaṃ
was immer an machtvollem Wesen (Pron., wiederholt + Adj. + n., Nom. Sg.)
śrīmad ūrjitam eva vā
glanzvoll oder kraftvoll (Adj. + Adj. + Partikel + Partikel)
tat tad evāvagaccha tvaṃ
das erkenne du (Pron., wiederholt + Partikel + Imperativ + Pron.)
mama tejoṃśasaṃbhavam
als aus einem Teil meines Glanzes entstanden (Pron. + Adj., Akk. Sg.)

atha vā bahunaitena kiṃ jñātena tavārjuna viṣṭabhyāham idaṃ kṛtsnam ekāṃśena sthito jagat

Doch was nützt dir, Arjuna, all dieses vielfache Wissen? Mit einem einzigen Teil von mir durchdringe und stütze ich diese ganze Welt.“

Wort für Wort
atha vā bahunaitena
doch was [nützt] dir dieses vielfache (Partikel + Adj. + Pron.)
kiṃ jñātena tavārjuna
was nützt dieses Wissen dir, Arjuna (Interrog. + Part. Perf. Pass. + Pron. + Vok. Sg.)
viṣṭabhyāham idaṃ kṛtsnam
ich durchdringe und stütze diese ganze (Ger. + Pron. + Pron. + Adj.)
ekāṃśena sthito jagat
mit einem einzigen Teil bestehe ich, die Welt (m., Instr. Sg. + Part. Perf., Nom. Sg. + n., Nom. Sg.)

Dieses Kapitel in der Leseansicht