Quellen der Menschheit

Ṛgveda · Maṇḍala 10

Kapitel 136: ṛgvede 10.136 · keśyagniṃ keśī viṣaṃ keśī bibharti rodasī Lied vom Langhaarigen (Keśin) und den windgegürteten Munis

Preis des ‚Langhaarigen‘ (keśin), der Feuer, Gift und Himmel und Erde trägt, und der Munis, die im Rausch auf den Winden fahren; am Schluss trinkt der Keśin mit Rudra Gift aus dem Napf. Ebenen: mythologisch-kosmisch (Keśin als Sonne/Licht, plausibel) und ekstatisch-asketisch (Munis, plausibel); Einzelheiten (viṣa, kunannamā, ketasya) unsicher.

keśyagniṃ keśī viṣaṃ keśī bibharti rodasī / keśīviśvaṃ svardṛśe keśīdaṃ jyotirucyate

Der Langhaarige trägt Feuer, der Langhaarige Gift [Anm.: viṣa auch ‚Wasser‘ möglich], der Langhaarige trägt beide Welten; der Langhaarige das All, die Sonne zum Sehen; der Langhaarige, er wird dieses Licht genannt.

Wort für Wort
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
agnim
Feuer/Agni (Akk. Sg.)
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
viṣam
Gift (Akk. Sg.)
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
bibharti
trägt (3. Sg.)
rodasī iti
Himmel und Erde (Akk. Du.)
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
viśvam
das All (Akk. Sg.)
svaḥ
Sonne/Himmelslicht (Akk. Sg.)
dṛśe
zum Sehen (Dat. Sg.)
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
idam
dieses (Nom. Sg. n.)
jyotiḥ
Licht (Nom. Sg.)
ucyate
wird genannt (Pass. 3. Sg.)

munayo vātaraśanāḥ piśaṅgā vasate malā / vātasyānudhrājiṃ yanti yad devāso avikṣata

Die Munis, windgegürtet, tragen schmutzig-braune (Gewänder); dem Schwung des Windes folgen sie, wenn die Götter (in sie) eingedrungen sind.

Wort für Wort
munayaḥ
Munis (Nom. Pl.)
vāta-raśaṇāḥ
windgegürtet (Nom. Pl.)
piśaṅgāḥ
gelbbraun (Nom. Pl.)
vasate
tragen/kleiden sich (3. Pl. Med.)
malā
Schmutz/schmutzige (Akk. Pl.)
vātasya
des Windes (Gen. Sg.)
ana
hinterher (Präverb)
dhrājim
Schwung/Strömung (Akk. Sg.)
yanti
gehen (3. Pl.)
yat
wenn (Konj.)
devāsaḥ
Götter (Nom. Pl.)
avikṣata
sind eingedrungen (Aor. Med. 3. Pl.)

unmaditā mauneyana vātānā tasthimā vayam / śarīredasmākaṃ yūyaṃ martāso abhi paśyatha

Vom Muni-Sein berauscht haben wir die Winde bestiegen; nur unsere Leiber seht ihr, ihr Sterblichen.

Wort für Wort
ut-maditā
berauscht/verzückt (Nom. Pl.)
mauneyena
durch Muni-Sein/Munihaftigkeit (Instr. Sg.)
vātān
Winde (Akk. Pl.)
ā
auf (Präverb)
tasthima
haben bestiegen (Perf. 1. Pl.)
vayam
wir (Nom. Pl.)
śarīrā
Leiber (Akk. Pl.)
it
nur (Partikel)
asmākam
unsere (Gen. Pl.)
yūyam
ihr (Nom. Pl.)
martāsaḥ
Sterbliche (Vok. Pl.)
abhi
hin (Präverb)
paśyatha
seht (2. Pl.)

antarikṣeṇa patati viśvā rūpāvacākaśat / munirdevasya-devasya saukṛtyāya sakhā hitaḥ

Durch den Luftraum fliegt er, alle Gestalten herabschauend; der Muni ist jedem einzelnen Gott zum Wohltun als Freund bestimmt.

Wort für Wort
antarikṣeṇa
durch den Luftraum (Instr. Sg.)
patati
fliegt (3. Sg.)
viśvā
alle (Akk. Pl.)
rūpā
Gestalten (Akk. Pl.)
ava-cākaśat
herabschauend (Nom. Sg. Part.)
muniḥ
Muni (Nom. Sg.)
devasya-devasya
jedes Gottes (Gen. Sg.)
saukṛtyāya
zum Wohltun (Dat. Sg.)
sakhā
Freund (Nom. Sg.)
hitaḥ
bestimmt/gesetzt (Nom. Sg. Part.)

vātasyāśvo vāyoḥ sakhātho deveṣito muniḥ / ubhausamudrāvā kṣeti yaśca pūrva utāparaḥ

Des Windes Ross, Vāyus Freund und zudem von den Göttern angetrieben, der Muni, wohnt in beiden Meeren, dem östlichen und dem westlichen.

Wort für Wort
vātasy a
des Windes (Gen. Sg.)
aśvaḥ
Ross (Nom. Sg.)
vāyoḥ
des Vāyu (Gen. Sg.)
sakhā
Freund (Nom. Sg.)
atho iti
auch/zudem (Partikel)
deva-iṣitaḥ
von Göttern angetrieben (Nom. Sg.)
muniḥ
Muni (Nom. Sg.)
ubhau
beide (Akk. Du.)
samudrau
Meere (Akk. Du.)
ā
an/in (Präverb)
kṣeti
wohnt (3. Sg.)
yaḥ
der (Nom. Sg.)
ca
und (Partikel)
pūrvaḥ
vordere/östliche (Nom. Sg.)
uta
und (Partikel)
aparaḥ
hintere/westliche (Nom. Sg.)

apsarasāṃ gandharvāṇāṃ mṛgāṇāṃ caraṇe caran / keśīketasya vidvān sakhā svādurmadintamaḥ

Auf dem Wandelweg der Apsaras, der Gandharvas und der wilden Tiere wandelnd, der Langhaarige, wissend um die Absicht [?], der Freund, der süße, sehr Berauschende. [Anm.: ketasya unsicher.]

Wort für Wort
apsarasām
der Apsaras (Gen. Pl.)
gandharvāṇām
der Gandharvas (Gen. Pl.)
mṛgāṇām
der wilden Tiere (Gen. Pl.)
caraṇe
auf dem Wandelweg (Lok. Sg.)
caran
wandelnd (Nom. Sg. Part.)
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
ketasya
der Absicht/des Begehrens (Gen. Sg.) [?]
vidvān
wissend (Nom. Sg.)
sakhā
Freund (Nom. Sg.)
svāduḥ
süß (Nom. Sg.)
madin-tamaḥ
sehr berauschend (Nom. Sg.)

vāyurasmā upāmanthat pinaṣṭi smā kunannamā / keśīviṣasya pātreṇa yad rudreṇāpibat saha

Vāyu hat ihm (etwas) zugequirlt [?], die Kunannamā [?] zerreibt (es); als der Langhaarige mit Rudra zusammen aus dem Napf des Giftes trank. [Anm.: kunannamā unklar; wörtlich-mythologisch, Deutung spekulativ.]

Wort für Wort
vāyur
Vāyu (Nom. Sg.)
asmai
ihm (Dat. Sg.)
upa
hinzu (Präverb)
amanthat
hat gequirlt/gerührt (Impf. 3. Sg.)
pinaṣṭi
zerreibt (3. Sg.)
sma
fürwahr (Partikel)
kunannamā
Kunannamā (Nom. Sg. f.) [?]
keśī
der Langhaarige (Nom. Sg.)
viṣasya
des Giftes (Gen. Sg.)
pātreṇa
mit dem Napf/Gefäß (Instr. Sg.)
yat
als (Konj.)
rudreṇa
mit Rudra (Instr. Sg.)
apibat
trank (Impf. 3. Sg.)
saha
zusammen (Adv.)

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks