Quellen der Menschheit

Ṛgveda · Maṇḍala 1

Kapitel 152: ṛgvede 1.152 · yuvaṃ vastraṇi puvasā vasāthe yuvorachidrā mantavo ha sargāḥ Mitra und Varuṇa: das Ṛta und das fußlose Erste (Rätselverse)

Lied an Mitra und Varuṇa mit mehreren Rätselstellen: Vers 2 (Dreikantiger/Vierkantiger), Vers 3 (das Fußlose unter den Fußhabenden), Vers 5 (der ungeborene Renner). Deutungen (Dämmerung, Sonne, Rede) sind teils plausibel, teils spekulativ.

yuvaṃ vastraṇi puvasā vasāthe yuvorachidrā mantavo ha sargāḥ / avātiratamanṛtāni viśva ṛtena mitrāvaruṇā sacethe

Ihr beiden kleidet euch in Gewänder mit Fülle [?]; euer sind unzerreißbare Gedanken-Ergüsse [?]. Ihr habt alle Unwahrheiten überwunden; mit dem Ṛta, Mitra und Varuṇa, seid ihr verbunden.

Wort für Wort
yuvam
ihr beide (Nom. Du.)
vastrāṇi
Gewänder (Akk. Pl.)
pīvasā
mit Fülle, Fett (Instr. Sg.) [?]
vasātheiti
ihr kleidet euch (2. Du. Med.)
yuvoḥ
euer (Gen. Du.)
acchidrāḥ
unzerreißbar (Nom. Pl.)
mantavaḥ
Gedanken, Denkwerke (Nom. Pl.) [?]
ha
fürwahr
sargāḥ
Ergüsse, Schöpfungen (Nom. Pl.)
ava
hinüber
atiratam
ihr habt gebracht, überwunden (2. Du. Aor.)
anṛtāni
Unwahrheiten (Akk. Pl.)
viśvā
alle (Akk. Pl.)
ṛtena
mit dem Ṛta (Instr. Sg.)
mitrāvaruṇā
Mitra und Varuṇa (Vok. Du.)
sacetheiti
ihr seid verbunden (2. Du. Med.)

etaccana tvo vi ciketadeṣāṃ satyo mantraḥ kaviśasta ṛghāvān / triraśriṃ hanti caturaśrirugro devanido ha prathamāajūryan

Auch dies hat keiner von diesen erkannt: der wahre Spruch, vom Seher gesprochen, [der] kraftvolle; der Dreikantige schlägt, der Vierkantige ist furchtbar; die Götterschmäher, die Ersten, sind nicht gealtert [?]. [Anm.: ,Dreikantiger/Vierkantiger‘ unklar (Waffe? Mensch?); spekulativ.]

Wort für Wort
etat
dies (Nom./Akk. n.)
cana
auch
tvaḥ
einer (Nom. Sg.)
vi
hin (Präverb)
ciketat
hat erkannt (3. Sg. Aor.)
eṣām
von diesen (Gen. Pl.)
satyaḥ
wahr (Nom. Sg.)
mantraḥ
Spruch (Nom. Sg.)
kavi-śastaḥ
vom Seher gesprochen (Nom. Sg.)
ṛghāvān
kraftvoll (Nom. Sg.) [?]
triḥ-aśrim
Dreikanter (Akk. Sg.) [?]
hanti
schlägt (3. Sg.)
catuḥ-aśriḥ
Vierkanter (Nom. Sg.) [?]
ugraḥ
furchtbar (Nom. Sg.)
deva-nidaḥ
Götterschmäher (Akk. Pl.)
ha
fürwahr
prathamāḥ
die Ersten (Nom. Pl.)
ajūryan
sind nicht gealtert, nicht vergangen (3. Pl. Aor.) [?]

apādeti prathamā padvatīnāṃ kastad vāṃ mitrāvaruṇā ciketa / garbho bhāraṃ bharatyā cidasya ṛtaṃ pipartyanṛtaṃ ni tārīt

Fußlos geht die Erste unter den Fußhabenden — wer von euch beiden versteht das, Mitra und Varuṇa? Der Keim trägt die Last wenigstens; sie erfüllt das Ṛta, hat das Anṛta überwunden. [Anm.: Rätselvers; mögliche Ebene: Morgenröte (plausibel), Rede (spekulativ), Regen/Wasser (spekulativ).]

Wort für Wort
apāt
fußlos (Nom. Sg. f.)
eti
geht (3. Sg.)
prathamā
die Erste (Nom. Sg. f.)
pat-vatīnām
unter den Fußhabenden (Gen. Pl. f.)
kaḥ
wer (Nom. Sg.)
tat
das (Akk. Sg. n.)
vām
euch beiden (Gen./Dat. Du.)
mitrāvaruṇā
Mitra und Varuṇa (Vok. Du.)
ā
hin (Präverb)
ciketa
hat erkannt (3. Sg. Perf.)
garbhaḥ
Keim, Leibesfrucht (Nom. Sg.)
bhāram
Last (Akk. Sg.)
bharati
trägt (3. Sg.)
ā
wenigstens, sogar
cit
sogar
asya
von ihm (Gen. Sg.)
ṛtam
Ṛta (Akk. Sg.)
piparti
erfüllt (3. Sg.)
anṛtam
Unwahrheit (Akk. Sg.)
ni
hinüber
tārīt
hat überwunden (3. Sg. Aor.)

prayantamit pari jāraṃ kanīnāṃ paśyāmasi nopanipadyamānam / anavapṛgṇā vitatā vasānaṃ priyaṃ mitrasya varuṇasya dhāma

Den Voranschreitenden sehen wir, den Geliebten der Mädchen, nicht sich niederlegend, [ein Gewand] ungemischt und ausgebreitet tragend: die liebe Wohnstatt von Mitra und Varuṇa. [Anm.: jāra ,Liebhaber‘ = Sonne als Liebhaber der Morgenröten (plausibel).]

Wort für Wort
pra-yantam
voranschreitend (Akk. Sg. Part.)
it
nur
pari
ringsum
jāram
Geliebter, Buhle (Akk. Sg.)
kanīnām
der Mädchen (Gen. Pl.)
paśyāmasi
wir sehen (1. Pl. Med.)
na
nicht
upa-nipadyamānam
sich niederlegend (Akk. Sg. Part.)
anava-pṛgṇā
ungemischt (Akk. Sg. n. / Instr.)
vi-tatā
ausgebreitet (Akk. Sg. n.)
vasānam
tragend, sich kleidend (Akk. Sg. Part.)
priyam
lieb (Akk. Sg. n.)
mitrasya
des Mitra (Gen. Sg.)
varuṇasya
des Varuṇa (Gen. Sg.)
dhāma
Wohnstatt, Satzung (Akk. Sg.)

anaśvo jāto anabhīśurarvā kanikradat patayadūrdhvasānuḥ / acittaṃ brahma jujuṣuryuvānaḥ pra mitre dhāma varuṇegṛṇantaḥ

Ohne Rosse geboren, ohne Zügel, ein Renner, brüllend, fliegend, mit aufrechtem Rücken; die Jungen hatten Gefallen an dem unerkannten Gebet, [im Sitz] bei Mitra und Varuṇa preisend. [Anm.: Wer ,der Renner‘ ist (Sonne, Wolke/Regen, Agni), bleibt offen; spekulativ.]

Wort für Wort
anaśvaḥ
rosselos (Nom. Sg.)
jataḥ
geboren (Nom. Sg.)
anabhīśuḥ
zügellos (Nom. Sg.)
arvā
Renner (Nom. Sg.)
kanikradat
brüllend (Nom. Sg. Part.)
patayat
fliegend (Nom. Sg. Part.)
ūrdhva-sānuḥ
mit aufrechtem Rücken (Nom. Sg.)
ac ittam
unerkannt (Akk. Sg. n.)
brahma
Gebet, Spruch (Akk. Sg.)
jujuṣuḥ
sie hatten Gefallen (3. Pl. Perf.)
yuvānaḥ
Junge (Nom. Pl.)
pra
hin
mitre
bei Mitra (Lok. Sg.)
dhāma
Wohnstatt (Akk. Sg.)
varuṇe
bei Varuṇa (Lok. Sg.)
gṛṇantaḥ
preisend (Nom. Pl. Part.)

ā dhenavo māmateyamavantīrbrahmapriyaṃ pīpayan sasminnūdhan / pitvo bhikṣeta vayunāni vidvānāsāvivāsannaditimuruṣyet

Die Milchkühe, den Māmateya schützend, ließen das gebetsliebe [Wesen] in ihrem eigenen Euter anschwellen; der Sättigende [?] möge als Kundiger Gaben erbitten; mit dem Mund dienend möge er die Unversehrtheit [Aditi] retten [?]. [Anm.: Vers sehr unsicher.]

Wort für Wort
ā
her, hin
dhenavaḥ
Milchkühe (Nom. Pl.)
māmateyam
Māmateya (Akk. Sg.)
avantīḥ
schützend (Nom. Pl. f.)
brahma-priyam
gebetsliebend (Akk. Sg.)
pīpayan
sie ließen anschwellen (3. Pl. Impf.)
sasmin
im eigenen (Lok. Sg.)
ūdhan
im Euter (Lok. Sg.)
pitvaḥ
Sättigender, Nahrung [?] (Nom. Sg.)
bhikṣeta
er möge erbitten (3. Sg. Opt. Med.)
vayunāni
Einsichten, Gaben (Akk. Pl.)
vidvān
wissend (Nom. Sg.)
āsā
mit dem Mund (Instr. Sg.)
āvivāsan
dienend (Nom. Sg. Part.)
aditim
Aditi, Unversehrtheit (Akk. Sg.)
uruṣyet
er möge retten, bewahren (3. Sg. Opt.) [?]

ā vāṃ mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ namasā devāvavasā vavṛtyām / asmākaṃ brahma pṛtanāsu sahyā asmākaṃ vṛṣṭirdivyāsupārā

Zu euch, Mitra und Varuṇa, ihr beiden Götter, möge ich die Gunst an der Opfergabe mit Verehrung, mit Hilfe herbeikehren; unser Gebet möge in den Kämpfen überwältigen, unser Regen sei himmlisch, gut zu überqueren [?].

Wort für Wort
ā
her, hin
vām
euch beiden (Akk. Du.)
mitrāvaruṇā
Mitra und Varuṇa (Vok. Du.)
havya-juṣṭim
Gefallen an der Opfergabe (Akk. Sg.)
namasā
mit Verehrung (Instr. Sg.)
devau
ihr beiden Götter (Vok. Du.)
avasā
mit Hilfe (Instr. Sg.)
vavṛtyām
ich möge herbeikehren (1. Sg. Opt. Med.)
asmākam
unser (Gen. Pl.)
brahma
Gebet (Nom. Sg.)
pṛtanāsu
in den Kämpfen (Lok. Pl.)
sahyāḥ
möge überwältigen (3. Sg. Opt.)
asmākam
unser (Gen. Pl.)
vṛṣṭiḥ
Regen (Nom. Sg.)
divyā
himmlisch (Nom. Sg.)
su-pārā
gut zu überqueren, reich [?] (Nom. Sg.)

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks