Quellen der Menschheit

Ṛgveda · Maṇḍala 1

Kapitel 191: ṛgvede 1.191 · kaṅkato na kaṅkato 'tho satīnakaṅkataḥ Zauberspruch gegen Gift und unsichtbares Ungeziefer

Beschwörungslied gegen giftige Tiere und unsichtbares Ungeziefer (Skorpion, Kaṅkata u. a.); enthält Anrufung der Sonne und magische Zahlformeln. Viele Tiernamen und einzelne Verben (alipsata, ilayata, hariṣṭhāḥ, takam) sind unsicher. Kein Ritualvorschrift-Text im engen Sinn, sondern Zauberspruch.

kaṅkato na kaṅkato 'tho satīnakaṅkataḥ / dvāviti pluṣī iti nyadṛṣṭa alipsata

Kaṅkata, Nicht-Kaṅkata und Satīna-Kaṅkata, zwei Pluṣī: die Unsichtbaren haben sich niedergelegt [?]. [Anm.: alipsata unsicher; iti als Rest/Zitatpartikel.]

Wort für Wort
kaṅkataḥ
Kaṅkata (Nom. Sg.)
na
nicht
kaṅkataḥ
Kaṅkata (Nom. Sg.)
atho iti
und auch
satīna-kaṅkataḥ
Satīna-Kaṅkata (Nom. Sg.)
dvau
zwei (Nom. Du.)
iti
so (Zitatpartikel)
pluṣī iti
Pluṣī (‚Flöhe/Ungeziefer‘, Nom. Du.) [?]
iti
so (Zitatpartikel)
ni
nieder (Präverb)
adṛṣṭāḥ
Unsichtbare (Nom. Pl.)
alipsata
sie haben sich niedergelegt/verkrochen (3. Pl. Aor. Med.) [?]

adṛṣṭān hantyāyatyatho hanti parāyatī / atho avaghnatī hantyatho pinaṣṭi piṃṣatī

Die Unsichtbaren erschlägt sie, wenn sie herankommt, und erschlägt [sie], wenn sie fortgeht; und niederschlagend erschlägt sie, und zermalmend zermalmt sie.

Wort für Wort
iti
so (Zitatpartikel) [Rest von āyatī?] [?]
ava-ghnatī
niederschlagend (Nom. Sg. f.)
hanti
sie erschlägt (3. Sg.)
atho iti
und auch
pinaṣṭi
sie zermalmt (3. Sg.)
piṃṣatī
zermalmend (Nom. Sg. f.)

śarāsaḥ kuśarāso darbhāsaḥ sairyā uta / mauñjā adṛṣṭā vairiṇāḥ sarve sākaṃ nyalipsata

Die Śara-Rohre, Kuśara-Rohre, Darbha-Gräser und Sairya-Gräser, und die Muñja-Gräser [und] Vairiṇa-Gräser: alle Unsichtbaren haben sich zugleich niedergelegt [?].

Wort für Wort
śarāsaḥ
Śara-Rohre (Nom. Pl.)
kuśarāsaḥ
Kuśara-Rohre (Nom. Pl.)
darbhāsaḥ
Darbha-Gräser (Nom. Pl.)
sairyāḥ
Sairya-Gräser (Nom. Pl.)
uta
und
mauñjāḥ
Muñja-Gräser (Nom. Pl.)
adṛṣṭāḥ
unsichtbare (Nom. Pl.)
vairiṇāḥ
Vairiṇa-Gräser (Nom. Pl.)
sarve
alle (Nom. Pl.)
sākam
zugleich
ni
nieder (Präverb)
alipsata
sie haben sich niedergelegt (3. Pl. Aor. Med.) [?]

ni gāvo goṣṭhe asadan ni mṛgāso avikṣata / ni ketavo janānāṃ nyadṛṣṭā alipsata

Die Rinder haben sich im Kuhstall niedergelassen, die Wildtiere haben sich [in ihr Lager] eingefunden; die Feldzeichen [Kennzeichen] der Menschen haben sich gesenkt; die Unsichtbaren haben sich niedergelegt [?].

Wort für Wort
ni
nieder (Präverb)
gāvaḥ
Rinder (Nom. Pl.)
go--sthe
im Kuhstall (Loc. Sg.)
asadan
sie haben sich gesetzt (3. Pl. Aor.)
ni
nieder (Präverb)
mṛgāsaḥ
Wildtiere (Nom. Pl.)
avikṣata
sie sind eingegangen (3. Pl. Aor. Med.)
ni
nieder (Präverb)
ketavaḥ
Zeichen/Erkennungszeichen (Nom. Pl.)
janānām
der Menschen (Gen. Pl.)
ni
nieder (Präverb)
adṛṣṭāḥ
Unsichtbare (Nom. Pl.)
alipsata
sie haben sich niedergelegt (3. Pl. Aor. Med.) [?]

eta u tye pratyadṛśran pradoṣaṃ taskarā iva / adṛṣṭā viśvadṛṣṭāḥ pratibuddhā abhūtana

Diese dort sind gegen Abend erschienen, wie Diebe; ihr Unsichtbaren, [ihr,] die alles sieht [von allem Gesehenen], ihr seid erwacht [geworden]. [Anm.: viśvadṛṣṭāḥ = ‚von allen gesehen‘ oder ‚alles sehend‘, mehrdeutig.]

Wort für Wort
ete
diese (Nom. Pl. m.)
oṃ iti
wahrlich (Partikel)
tye
jene (Nom. Pl. m.)
prati
entgegen/hin (Präverb)
adṛśran
sie sind erschienen (3. Pl. Aor. Med.)
pra-doṣam
am Abend (Akk. Sg.)
taskarāḥ-iva
Diebe wie (Nom. Pl.)
adṛṣṭāḥ
Unsichtbare (Nom. Pl./Vok.)
viśva-dṛśṭāḥ
alles sehend/von allen gesehen (Nom. Pl./Vok.)
prati-buddhāḥ
erwacht (Nom. Pl.)
abhūtana
ihr seid geworden (2. Pl. Aor.)

dyaurvaḥ pitā pṛthivī mātā somo bhrātāditiḥ svasā / adṛṣṭā viśvadṛṣṭāstiṣṭhatelayatā su kam

Der Himmel ist euer Vater, die Erde die Mutter, Soma der Bruder, Aditi die Schwester; ihr Unsichtbaren, Alles-Sehenden [von allen Gesehenen], bleibt stehen [und] bewegt euch wohl [?]. [Anm.: ilayata unsicher (√il ‚sich regen/ruhen‘).]

Wort für Wort
dyauḥ
Himmel (Nom. Sg.)
vaḥ
euer (Gen. Pl.)
pitā
Vater (Nom. Sg.)
pṛthivī
Erde (Nom. Sg.)
mātā
Mutter (Nom. Sg.)
somaḥ
Soma (Nom.)
bhrātā
Bruder (Nom. Sg.)
aditiḥ
Aditi (Nom.)
svasā
Schwester (Nom. Sg.)
adṛṣṭāḥ
Unsichtbare (Vok. Pl.)
viśva-dṛṣṭāḥ
alles sehend/von allen gesehen (Vok. Pl.)
tiṣṭhata
bleibt stehen (2. Pl. Imp.)
ilayata
regt euch/kommt zur Ruhe (2. Pl. Imp.) [?]
su
wohl
kam
gut

ye aṃsyā ye aṅgyāḥ sūcīkā ye prakaṅkatāḥ / adṛṣṭāḥ kiṃ caneha vaḥ sarve sākaṃ ni jasyata

Die Schulterbewohner, die Gliederbewohner, die Stecher, die Kaṅkata-Vorderen: ihr Unsichtbaren, keiner von euch soll hier bleiben; alle zusammen sinkt hin [erschöpft euch].

Wort für Wort
ye
welche (Nom. Pl.)
aṃsyāḥ
an der Schulter befindlich (Nom. Pl.)
ye
welche (Nom. Pl.)
aṅgyāḥ
an den Gliedern befindlich (Nom. Pl.)
sūcīkāḥ
Stecher/Nadler (Nom. Pl.)
ye
welche (Nom. Pl.)
pra-kaṅkatāḥ
Vorder-Kaṅkatas (Nom. Pl.) [?]
adṛṣṭāḥ
Unsichtbare (Vok. Pl.)
kim
etwas (Akk. Sg.)
cana
auch nur (Partikel)
iha
hier
vaḥ
euch (Gen. Pl.)
sarve
alle (Nom. Pl.)
sākam
zugleich
ni
nieder (Präverb)
jasyata
sinkt hin/erschöpft euch (2. Pl. Imp.)

ut purastāt sūrya eti viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā / adṛṣṭān sarvāñ jambhayan sarvāśca yātudhānyaḥ

Von Osten steigt die Sonne auf, von allen gesehen [alles sehend], der Unsichtbaren-Töter, alle Unsichtbaren zermalmend und alle Yātudhānī [Zauberwesen].

Wort für Wort
ut
auf (Präverb)
purastāt
von vorn/Osten (Abl.)
sūryaḥ
Sonne (Nom. Sg.)
eti
sie geht (3. Sg.)
viśva-dṛṣṭaḥ
alles sehend/von allen gesehen (Nom. Sg.)
adṛṣṭa-hā
Unsichtbare erschlagend (Nom. Sg.)
adṛṣṭan
Unsichtbare (Akk. Pl.)
savārn
alle (Akk. Pl.)
jambhayan
zermalmend (Nom. Sg. Part.)
sarvāḥ
alle (Akk. Pl. f.)
ca
und
yātu-dhānyaḥ
Yātudhānī (Zauberwesen) (Akk. Pl. f.)

udapaptadasau sūryaḥ puru viśvāni jūrvan / ādityaḥ parvatebhyo viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā

Jene Sonne ist aufgeflogen, vieles, alles verzehrend [versengend]; der Āditya von den Bergen her, alles sehend [von allen gesehen], Töter der Unsichtbaren.

Wort für Wort
ut
auf (Präverb)
apaptat
sie ist geflogen (3. Sg. Aor.)
asau
jene (Nom. Sg.)
sūryaḥ
Sonne (Nom. Sg.)
puru
vieles (Akk./Adv.)
viśvāni
alles (Akk. Pl.)
jūrvan
verzehrend/versengend (Nom. Sg. Part.)
ādityaḥ
Āditya (Nom. Sg.)
parvatebhyaḥ
von den Bergen (Abl. Pl.)
viśva-dṛṣṭaḥ
alles sehend/von allen gesehen (Nom. Sg.)
adṛṣṭa-hā
Unsichtbare erschlagend (Nom. Sg.)

sūrye viṣamā sajāmi dṛtiṃ surāvato gṛhe / so cin nu namarāti no vayaṃ marāmāre asya yojanaṃ hariṣṭhā madhu tvāmadhulā cakāra

In die Sonne heftete [hänge] ich das Gift, wie einen Schlauch im Haus des Branntweinhändlers. Er wird nicht sterben, und wir sterben nicht; fern von ihm [sei] ein Yojana. Du, auf dem Falben [Falbengespann] Stehender [?]: Honig hat dich die Madhulā [‚Honigreiche‘] gemacht [?]. [Anm.: hariṣṭhāḥ und madhulā unsicher; Zauberformel-Refrain, wiederholt in 1.191.11-13.]

Wort für Wort
sūrye
in der Sonne (Loc. Sg.)
viṣam
Gift (Akk. Sg.)
ā
an/hin (Präverb)
sajāmi
ich heftete/hänge (1. Sg. Präs.)
dṛtim
Schlauch (Akk. Sg.)
surāvataḥ
des Branntweinhändlers (Gen. Sg.)
gṛhe
im Haus (Loc. Sg.)
saḥ
er (Nom. Sg.)
cit
sogar (Partikel)
nu
jetzt
na
nicht
marāt i
er wird sterben (3. Sg. Aor. Konj.) (Text: marāt i) [?]
no iti
und nicht (Partikel)
vayam
wir (Nom.)
marāma
wir sterben (1. Pl. Konj.)
āre
fern (Adv.)
asya
von diesem (Gen. Sg.)
yojanam
ein Yojana (Nom./Akk. Sg.)
hari-sthāḥ
auf Falben/Gelbrötlichem stehend (Nom. Sg.) [?]
madhu
Honig/Süßes (Akk. Sg.)
tvā
dich (Akk.)
madhulā
die Honigreiche/Madhulā (Nom. Sg.) [?]
cakāra
sie hat gemacht (3. Sg. Perf.)

iyattikā śakuntikā sakā jaghāsa te viṣam / so cin nu ... [Anm.: Saṃhitā-Text und Padapāṭha der Quelle stimmen an dieser Stelle nicht überein (verschoben oder gekürzt). Padapāṭha: iyattikā śakuntikā sakā jaghāsa te viṣam so iti cit nu na marāti no iti vayam marāma āre asya yojanam hari-sthāḥ madhu tvā madhulā cakāra]

So klein, [so ein] Vögelchen hat gemeinsam dein Gift aufgefressen [?]. Er wird nicht sterben, und wir sterben nicht; fern von ihm [sei] ein Yojana. Du, auf dem Falben Stehender [?]: Honig hat dich die Madhulā gemacht [?].

Wort für Wort
iyattikā
so klein (Nom. Sg. f.)
śakuntikā
Vögelchen (Nom. Sg.)
sakā
zugleich/Genossin (Nom./Adv.) [?]
jaghāsa
hat gefressen (3. Sg. Perf.)
te
dein (Gen.)
viṣam
Gift (Akk. Sg.)
so iti
er (Nom. Sg.)
cit
sogar (Partikel)
nu
jetzt
na
nicht
marāti
er stirbt (3. Sg. Konj.)
no iti
und nicht (Partikel)
vayam
wir (Nom.)
marāma
wir sterben (1. Pl. Konj.)
āre
fern (Adv.)
asya
von diesem (Gen. Sg.)
yojanam
ein Yojana (Nom./Akk. Sg.)
hari-sthāḥ
auf Falben stehend (Nom. Sg.) [?]
madhu
Honig/Süßes (Akk. Sg.)
tvā
dich (Akk.)
madhulā
die Honigreiche/Madhulā (Nom. Sg.) [?]
cakāra
sie hat gemacht (3. Sg. Perf.)

triḥ sapta viṣpuliṅgakā viṣasya puṣyamakṣan / tāścinnu na maranti no vayaṃ ma...

Dreimal sieben Funkelchen [Fünkchen/Wesen] haben das Gedeihen [die Nahrung] des Giftes gegessen [?]. Sie sterben nicht, und wir sterben nicht; fern von ihm [sei] ein Yojana. Du, auf dem Falben Stehender [?]: Honig hat dich die Madhulā gemacht [?].

Wort für Wort
triḥ
dreimal
sapta
sieben (Nom. Pl.)
viṣpuliṅgakāḥ
Funken-Wesen (Nom. Pl.) [?]
viṣasya
des Giftes (Gen. Sg.)
puṣyam
Gedeihen/Nahrung (Akk. Sg.) [?]
akṣan
sie haben gegessen (3. Pl. Aor.)
tāḥ
diese (Nom. Pl. f.)
cit
sogar (Partikel)
nu
jetzt
na
nicht
maranti
sie sterben (3. Pl.)
no iti
und nicht (Partikel)
vayam
wir (Nom.)
marāma
wir sterben (1. Pl. Konj.)
āre
fern (Adv.)
asya
von diesem (Gen. Sg.)
yojanam
ein Yojana (Nom./Akk. Sg.)
hari-sthāḥ
auf Falben stehend (Nom. Sg.) [?]
madhu
Honig/Süßes (Akk. Sg.)
tvā
dich (Akk.)
madhulā
die Honigreiche/Madhulā (Nom. Sg.) [?]
cakāra
sie hat gemacht (3. Sg. Perf.)

navānāṃ navatīnāṃ viṣasya ropuṣīṇām / sarvāsāmagrabhaṃ nāmāre asya yo...

Von den neunmal neunzig [neun und neunzig] verletzenden Giftwesen habe ich aller Namen ergriffen; fern von ihm [sei] ein Yojana. Du, auf dem Falben Stehender [?]: Honig hat dich die Madhulā gemacht [?].

Wort für Wort
navānām
der Neun (Gen. Pl.)
navatīnām
der Neunziger (Gen. Pl.)
viṣasya
des Giftes (Gen. Sg.)
ropuṣīṇām
der Verletzenden/Zerreißenden (Gen. Pl. f.) [?]
sarvāsām
aller (Gen. Pl. f.)
agrabham
ich habe ergriffen (1. Sg. Aor. Med.)
nāma
Name (Akk. Sg.)
āre
fern (Adv.)
asya
von diesem (Gen. Sg.)
yojanam
ein Yojana (Nom./Akk. Sg.)
hari-sthāḥ
auf Falben stehend (Nom. Sg.) [?]
madhu
Honig/Süßes (Akk. Sg.)
tvā
dich (Akk.)
madhulā
die Honigreiche/Madhulā (Nom. Sg.) [?]
cakāra
sie hat gemacht (3. Sg. Perf.)

triḥ sapta mayūryaḥ sapta svasāro agruvaḥ / tāste viṣaṃ vi jabhrira udakaṃ kumbhinīriva

Dreimal sieben Pfauinnen, sieben Schwestern, Jungfrauen: sie haben dein Gift weggetragen, wie Krugträgerinnen Wasser.

Wort für Wort
triḥ
dreimal
sapta
sieben (Nom. Pl.)
mayūryaḥ
Pfauinnen (Nom. Pl.)
sapta
sieben (Nom. Pl.)
svasāraḥ
Schwestern (Nom. Pl.)
agruvaḥ
Jungfrauen (Nom. Pl.) [?]
tāḥ
diese (Nom. Pl. f.)
te
dein (Gen.)
viṣam
Gift (Akk. Sg.)
vi
hin weg (Präverb)
jabhrire
sie haben getragen (3. Pl. Perf. Med.)
udakam
Wasser (Akk. Sg.)
kumbhinīḥ-iva
Krugträgerinnen wie (Nom. Pl.)

iyattakaḥ kuṣumbhakastakaṃ bhinadmyaśmanā / tato viṣaṃ pra vāvṛte parācīranu saṃvataḥ

Der so kleine Kuṣumbhaka: den Taka [?] zerbreche ich mit dem Stein; von dort hat sich das Gift abgewandt, abgewendet längs der Bahnen [?]. [Anm.: takam und saṃvataḥ unsicher.]

Wort für Wort
iyattakaḥ
so klein (Nom. Sg.)
kuṣumbhakaḥ
Kuṣumbhaka (Nom. Sg.)
takam
Taka (Akk. Sg.; Tiername o. ä.) [?]
bhinadmi
ich zerbreche (1. Sg. Präs.)
aśmanā
mit dem Stein (Instr. Sg.)
tataḥ
daraus/von dort (Abl. Adv.)
viṣam
Gift (Nom. Sg.)
pra
hin (Präverb)
vavṛte
es hat sich gewandt (3. Sg. Perf. Med.)
parācīḥ
abgewandt (Nom. Sg. f.) [?]
anu
entlang (Präp.)
sam-vataḥ
Bahnen/Zusammenkünfte (Akk. Pl.) [?]

kuṣumbhakastadabravīd gireḥ pravartamānakaḥ / vṛścikasyārasaṃ viṣamarasaṃ vṛścika te viṣam

Der Kuṣumbhaka sagte dies, [er,] der vom Berg herabrollende: Kraftlos ist das Gift des Skorpions; kraftlos, Skorpion, dein Gift.

Wort für Wort
kuṣumbhakaḥ
Kuṣumbhaka (Nom. Sg.)
tat
dies (Akk. Sg. n.)
abravīt
er sagte (3. Sg. Impf.)
gireḥ
vom Berg (Abl. Sg.)
pra-vartamānakaḥ
herabrollend (Nom. Sg.)
vṛścikasya
des Skorpions (Gen. Sg.)
arasam
kraftlos/saftlos (Akk./Nom. Sg. n.)
viṣam
Gift (Nom. Sg.)
arasam
kraftlos/saftlos (Nom. Sg. n.)
vṛścika
Skorpion (Vok.)
te
dein (Gen.)
viṣam
Gift (Nom. Sg.)

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks