Kapitel 115: Gālavacaritam (Divodāsaparigraha)
Die Geschichte Gālavas (König Divodāsa)
Zweiter der vier Könige: Divodāsa, Herrscher der Kāśis, erhält Mādhavī und zeugt mit ihr den Sohn Pratardana. Ein längeres Gleichnis reiht dabei berühmte göttliche und menschliche Paare aneinander.
Dorthin lasst uns gehen, Holde, komm langsam, sei nicht bekümmert - rechtschaffen, der Selbstbeherrschung ergeben und wahrhaftig ist dieser Herrscher der Menschen.“
Wort für Wort
tatra
dorthin (Adv.)
gacchāvahe
lasst uns gehen (Verb, Präs. 1.Du.)
bhadre
Holde (Subst., Vok.Sg.)
śanaiḥ āgaccha
komm langsam (Adv. + Verb, Imp. 2.Sg.)
mā śucaḥ
sei nicht bekümmert (Verbotspartikel + Verb, Aor.Inj. 2.Sg.)
dhārmikaḥ
rechtschaffen (Adj., Nom.Sg.)
saṃyame yuktaḥ
der Selbstbeherrschung ergeben (Subst.Lok.Sg. + Partizip, Nom.Sg.)
divodāsa uvāca śrutam etan mayā pūrvaṃ kim uktvā vistaraṃ dvija kāṅkṣito hi mayaiṣo 'rthaḥ śrutvaitad dvijasattama
Divodāsa sprach: „Dies habe ich schon früher gehört; was willst du ausführlich sagen, Zweifachgeborener? Ersehnt ist mir ja dieses Anliegen, seit ich davon hörte, bester der Zweifachgeborenen.
Wort für Wort
divodāsaḥ uvāca
Divodāsa sprach (Verb, Perf. 3.Sg.)
śrutam etat mayā pūrvam
dies habe ich früher gehört (Partizip Perf.Pass. + Pron. + Instr.Sg. + Adv.)
kim uktvā vistaram
was willst du ausführlich sagen (Interr. + Absolutiv + Adj.Akk.Sg.)
dvija
Zweifachgeborener (Subst., Vok.Sg.)
kāṅkṣitaḥ
ersehnt (Partizip Perf.Pass., Nom.Sg.)
hi
ja, gewiss (Partikel)
mayā eṣaḥ arthaḥ
von mir dieses Anliegen (Instr.Sg. + Pron. + Subst., Nom.Sg.)
Nārada sprach: Damit willigte der beste der Zweifachgeborenen ein und übergab dem Herrn der Erde die Maid, und vorschriftsgemäß nahm der König jene Maid entgegen.
Wort für Wort
nāradaḥ uvāca
Nārada sprach (Verb, Perf. 3.Sg.)
tathā iti uktvā
nachdem er 'so sei es' gesagt hatte (Adv. + Partikel + Absolutiv)
dvijaśreṣṭhaḥ
der beste der Zweifachgeborenen (Subst., Nom.Sg.)
prādāt kanyām mahīpateḥ
er übergab dem Herrn der Erde die Maid (Verb, Aor. 3.Sg. + Akk.Sg. + Dat.Sg.)
vidhipūrvam ca
und vorschriftsgemäß (Adv. + Partikel)
tām rājā kanyām
jene Maid der König (Akk.Sg. + Subst.Nom.Sg. + Akk.Sg.)
pratigṛhītavān
er hatte entgegengenommen (Partizip Perf.Akt., Nom.Sg.)
'tathā iti uktvā' (wörtlich: nachdem er 'so sei es' gesagt hatte) wird hier als bloße Einwilligung wiedergegeben, um eine dritte Zitatebene innerhalb der bereits eingebetteten Rede des Nārada zu vermeiden.
adṛśyantyāṃ ca vāsiṣṭho vasiṣṭhaś cākṣamālayā cyavanaś ca sukanyāyāṃ pulastyaḥ saṃdhyayā yathā
Wie der Vāsiṣṭha [?] an Adṛśyantī, wie Vasiṣṭha an Akṣamālā, wie Cyavana an Sukanyā, wie Pulastya an Saṃdhyā.
Wort für Wort
adṛśyantyām ca vāsiṣṭhaḥ
und der Vāsiṣṭha (Sohn des Vasiṣṭha) an Adṛśyantī (Lok.Sg. + Partikel + Subst.Nom.Sg.)
vasiṣṭhaḥ ca akṣamālayā
und Vasiṣṭha an Akṣamālā (Subst.Nom.Sg. + Partikel + Lok.Sg.)
cyavanaḥ ca sukanyāyām
und Cyavana an Sukanyā (Subst.Nom.Sg. + Partikel + Lok.Sg.)
pulastyaḥ saṃdhyayā yathā
wie Pulastya an Saṃdhyā (Subst.Nom.Sg. + Lok.Sg. + Vgl.-Partikel)
'Vāsiṣṭha' bezeichnet hier patronymisch den Sohn des Vasiṣṭha (Śakti), dessen Gattin Adṛśyantī überliefert ist - nicht Vasiṣṭha selbst, der im selben Vers mit seiner eigenen Gattin Akṣamālā genannt wird.
reṇukāyāṃ yathārcīko haimavatyāṃ ca kauśikaḥ bṛhaspatiś ca tārāyāṃ śukraś ca śataparvayā
Wie [der Sohn des] Ṛcīka [?] an Reṇukā, und wie Kauśika an der Tochter des Himavat, und Bṛhaspati an Tārā, und Śukra an Śataparvā.
Wort für Wort
reṇukāyām yathā ṛcīkaḥ
wie Ṛcīka an Reṇukā (Lok.Sg. + Vgl.-Partikel + Subst.Nom.Sg.)
haimavatyām ca kauśikaḥ
und Kauśika an der Tochter des Himavat (Lok.Sg. + Partikel + Subst.Nom.Sg.)
bṛhaspatiḥ ca tārāyām
und Bṛhaspati an Tārā (Subst.Nom.Sg. + Partikel + Lok.Sg.)
śukraḥ ca śataparvayā
und Śukra an Śataparvā (Subst.Nom.Sg. + Partikel + Lok.Sg.)
Die Zuordnung 'Ṛcīka - Reṇukā' weicht von der geläufigeren Genealogie ab, nach der Reṇukā die Gattin Jamadagnis (des Sohnes von Ṛcīka) ist; der Vers scheint hier eine Generation zu verkürzen oder elliptisch zu meinen.