Quellen der Menschheit

Mahābhārata · Udyogaparva

Kapitel 155: Rukmipratyākhyānam Rukmins Ankunft und Zurückweisung

Vaiśaṃpāyana erzählt die Vorgeschichte Rukmins, des Sohnes von König Bhīṣmaka aus Vidarbha und Bruders Rukmiṇīs: seine Ausbildung bei einem Kiṃpuruṣa-Meister, der Erwerb des göttlichen Vijaya-Bogens (neben Gāṇḍīva und Śārṅga einer der drei göttlichen Bögen), seine einstige vergebliche Verfolgung Kṛṣṇas nach dessen Entführung Rukmiṇīs und die daraus folgende Gründung der Stadt Bhojakaṭa an der Stätte seiner Niederlage. Mit einer ganzen Akṣauhiṇī zieht Rukmin zu den Pāṇḍavas und bietet Arjuna überheblich seine Waffenhilfe an, falls dieser Angst habe. Arjuna weist das Angebot lachend zurück und zählt seine eigenen früheren Kämpfe auf (gegen Gandharvas bei der Ghoṣa-Fahrt, im Khāṇḍava-Wald, gegen die Nivātakavacas und Kālakeyas, gegen die Kurus in Virāṭas Stadt), bei denen er sich stets auf Götter, Lehrer und Kṛṣṇa gestützt habe, und erklärt, keine Hilfe zu benötigen. Rukmin zieht darauf zu Duryodhana und wird auch dort, vom ebenso stolzen Gegenüber, zurückgewiesen - so bleiben er und Balarāma als einzige dem Krieg fern. Die Pāṇḍavas setzen ihre Beratung fort.

vaiśaṃpāyana uvāca etasminn eva kāle tu bhīṣmakasya mahātmanaḥ hiraṇyalomno nṛpateḥ sākṣād indrasakhasya vai

Vaiśaṃpāyana sprach: Zu eben dieser Zeit aber, des hochgesinnten Bhīṣmaka, des Königs mit den goldenen Haaren, der leibhaftig ein Freund Indras war,

Wort für Wort
vaiśaṃpāyanaḥ uvāca
Vaiśaṃpāyana sprach (Nom. Sg. + Perf. 3. Sg.)
etasmin eva kāle
zu eben dieser Zeit (Loc. Sg.)
tu
aber (Partikel)
bhīṣmakasya
des Bhīṣmaka (Gen. Sg.)
mahātmanaḥ
des hochgesinnten (Gen. Sg.)
hiraṇyalomnaḥ
mit den goldenen Haaren (Gen. Sg. Bahuvrīhi)
nṛpateḥ
des Königs (Gen. Sg.)
sākṣāt
leibhaftig (Adv.)
indrasakhasya
Freund Indras (Gen. Sg.)
vai
wahrlich (Partikel)

āhṛtīnām adhipater bhojasyātiyaśasvinaḥ dākṣiṇātyapateḥ putro dikṣu rukmīti viśrutaḥ

des Herrschers der Āhṛtis, des überaus ruhmreichen Bhoja, des Herrn des Südens - dessen Sohn, in allen Himmelsrichtungen als Rukmin bekannt,

Wort für Wort
āhṛtīnām
der Āhṛtis (Gen. Pl.)
adhipateḥ
des Herrschers (Gen. Sg.)
bhojasya
des Bhoja (Gen. Sg.)
atiyaśasvinaḥ
überaus ruhmreich (Gen. Sg.)
dākṣiṇātyapateḥ
des Herrn des Südens (Gen. Sg.)
putraḥ
Sohn (Nom. Sg.)
dikṣu
in den Himmelsrichtungen (Loc. Pl.)
rukmī
Rukmin (Nom. Sg.)
iti
so (Partikel)
viśrutaḥ
bekannt (Nom. Sg.)

yaḥ kiṃpuruṣasiṃhasya gandhamādanavāsinaḥ śiṣyaḥ kṛtsnaṃ dhanurvedaṃ catuṣpādam avāptavān

der, ein Schüler des Löwen unter den Kiṃpuruṣas, der auf dem Gandhamādana wohnte, die gesamte vierteilige Bogenkunst-Wissenschaft erlangt hatte,

Wort für Wort
yaḥ
der (Nom. Sg.)
kiṃpuruṣasiṃhasya
des Löwen unter den Kiṃpuruṣas (Gen. Sg.)
gandhamādanavāsinaḥ
der auf dem Gandhamādana wohnte (Gen. Sg. Bahuvrīhi)
śiṣyaḥ
Schüler (Nom. Sg.)
kṛtsnam
die gesamte (Akk. Sg.)
dhanurvedam
Bogenkunst-Wissenschaft (Akk. Sg.)
catuṣpādam
vierteilig (Akk. Sg.)
avāptavān
erlangt hatte (Nom. Sg. Perf. Part.)

yo māhendraṃ dhanur lebhe tulyaṃ gāṇḍīvatejasā śārṅgeṇa ca mahābāhuḥ saṃmitaṃ divyam akṣayam

der den Māhendra-Bogen erlangte, an Glanz dem Gāṇḍīva gleich, dem Śārṅga ebenbürtig, göttlich und unerschöpflich, der Großarmige.

Wort für Wort
yaḥ
der (Nom. Sg.)
māhendram
den Māhendra- (Akk. Sg.)
dhanuḥ
Bogen (Akk. Sg.)
lebhe
erlangte (Perf. Med. 3. Sg.)
tulyam
gleich (Akk. Sg.)
gāṇḍīvatejasā
an Glanz dem Gāṇḍīva (Instr. Sg.)
śārṅgeṇa
dem Śārṅga (Instr. Sg.)
ca
und (Partikel)
mahābāhuḥ
der Großarmige (Nom. Sg.)
saṃmitam
ebenbürtig (Akk. Sg.)
divyam
göttlich (Akk. Sg.)
akṣayam
unerschöpflich (Akk. Sg.)

trīṇy evaitāni divyāni dhanūṃṣi divicāriṇām vāruṇaṃ gāṇḍivaṃ tatra māhendraṃ vijayaṃ dhanuḥ

Diese drei göttlichen Bögen der Himmelswandler gibt es: den Vāruṇa-Bogen, das ist Gāṇḍīva; den Māhendra-Bogen, das ist der Vijaya-Bogen;

Wort für Wort
trīṇi
drei (Nom. Pl.)
eva
gerade (Partikel)
etāni
diese (Nom. Pl.)
divyāni
göttliche (Nom. Pl.)
dhanūṃṣi
Bögen (Nom. Pl.)
divicāriṇām
der Himmelswandler (Gen. Pl.)
vāruṇam
der Vāruṇa- (Nom. Sg.)
gāṇḍivam
Gāṇḍīva (Nom. Sg.)
tatra
dabei (Adv.)
māhendram
der Māhendra- (Nom. Sg.)
vijayam
Vijaya (Nom. Sg.)
dhanuḥ
Bogen (Nom. Sg.)

śārṅgaṃ tu vaiṣṇavaṃ prāhur divyaṃ tejomayaṃ dhanuḥ dhārayām āsa yat kṛṣṇaḥ parasenābhayāvaham

den Śārṅga-Bogen aber nennt man den Bogen Viṣṇus, göttlich und glanzerfüllt, den Kṛṣṇa trug - Furcht bringend für feindliche Heere.

Wort für Wort
śārṅgam
der Śārṅga- (Nom. Sg.)
tu
aber (Partikel)
vaiṣṇavam
den Viṣṇus (Akk. Sg.)
prāhuḥ
man nennt (Perf. 3. Pl.)
divyam
göttlich (Akk. Sg.)
tejomayam
glanzerfüllt (Akk. Sg.)
dhanuḥ
Bogen (Akk. Sg.)
dhārayām āsa
trug (Perf. periphr. 3. Sg.)
yat
den (Akk. Sg.)
kṛṣṇaḥ
Kṛṣṇa (Nom. Sg.)
parasenābhayāvaham
Furcht bringend für feindliche Heere (Akk. Sg. Bahuvrīhi)

gāṇḍīvaṃ pāvakāl lebhe khāṇḍave pākaśāsaniḥ drumād rukmī mahātejā vijayaṃ pratyapadyata

Gāṇḍīva erlangte der Sohn des Pākaśāsana von Agni im Khāṇḍava-Wald; Rukmin, von großem Glanz, erhielt den Vijaya-Bogen von einem Baum-Geist.

Wort für Wort
gāṇḍīvam
Gāṇḍīva (Akk. Sg.)
pāvakāt
von Agni (Abl. Sg.)
lebhe
erlangte (Perf. Med. 3. Sg.)
khāṇḍave
im Khāṇḍava-Wald (Loc. Sg.)
pākaśāsaniḥ
der Sohn des Pākaśāsana, Arjuna (Nom. Sg.)
drumāt
von einem Baum-Geist (Abl. Sg.)
rukmī
Rukmin (Nom. Sg.)
mahātejāḥ
von großem Glanz (Nom. Sg.)
vijayam
den Vijaya-Bogen (Akk. Sg.)
pratyapadyata
erhielt (Impf. Med. 3. Sg.)

[?] 'pākaśāsaniḥ' (wörtl. 'Sohn des Pākaśāsana', Indras) bezeichnet Arjuna; 'drumāt' (wörtl. 'von einem Baum') bezeichnet vermutlich einen Baumgeist oder eine mit einem Baum verbundene Gottheit, die im Text nicht näher erläutert wird.

saṃchidya mauravān pāśān nihatya muram ojasā nirjitya narakaṃ bhaumam āhṛtya maṇikuṇḍale

Nachdem er die Fesseln Muras zerschnitten, Mura mit Kraft erschlagen, Naraka, den Sohn der Erde, bezwungen und die beiden Juwelenohrringe geraubt hatte,

Wort für Wort
saṃchidya
nachdem er zerschnitten hatte (Absol.)
mauravān
Muras (Akk. Pl.)
pāśān
Fesseln (Akk. Pl.)
nihatya
nachdem er erschlagen hatte (Absol.)
muram
Mura (Akk. Sg.)
ojasā
mit Kraft (Instr. Sg.)
nirjitya
nachdem er bezwungen hatte (Absol.)
narakam
Naraka (Akk. Sg.)
bhaumam
den Sohn der Erde (Akk. Sg.)
āhṛtya
nachdem er geraubt hatte (Absol.)
maṇikuṇḍale
die beiden Juwelenohrringe (Akk. Dual)

ṣoḍaśa strīsahasrāṇi ratnāni vividhāni ca pratipede hṛṣīkeśaḥ śārṅgaṃ ca dhanur uttamam

erhielt Hṛṣīkeśa sechzehntausend Frauen und mancherlei Juwelen, sowie den vorzüglichen Śārṅga-Bogen.

Wort für Wort
ṣoḍaśa strīsahasrāṇi
sechzehntausend Frauen (Akk. Pl.)
ratnāni
Juwelen (Akk. Pl.)
vividhāni
mancherlei (Akk. Pl.)
ca
und (Partikel)
pratipede
erhielt (Perf. Med. 3. Sg.)
hṛṣīkeśaḥ
Hṛṣīkeśa, Kṛṣṇa (Nom. Sg.)
śārṅgam
den Śārṅga- (Akk. Sg.)
ca
und (Partikel)
dhanuḥ
Bogen (Akk. Sg.)
uttamam
vorzüglich (Akk. Sg.)

rukmī tu vijayaṃ labdhvā dhanur meghasamasvanam vibhīṣayann iva jagat pāṇḍavān abhyavartata

Rukmin aber, nachdem er den Vijaya-Bogen erlangt hatte, dessen Klang dem Donnergrollen der Wolken glich, näherte sich, gleichsam die Welt einschüchternd, den Pāṇḍavas.

Wort für Wort
rukmī
Rukmin (Nom. Sg.)
tu
aber (Partikel)
vijayam
den Vijaya- (Akk. Sg.)
labdhvā
nachdem er erlangt hatte (Absol.)
dhanuḥ
Bogen (Akk. Sg.)
meghasamasvanam
mit dem Klang der Wolken (Akk. Sg. Bahuvrīhi)
vibhīṣayan iva
gleichsam einschüchternd (Nom. Sg. Präs. Part. + Partikel)
jagat
die Welt (Akk. Sg.)
pāṇḍavān
den Pāṇḍavas (Akk. Pl.)
abhyavartata
näherte sich (Impf. Med. 3. Sg.)

nāmṛṣyata purā yo 'sau svabāhubaladarpitaḥ rukmiṇyā haraṇaṃ vīro vāsudevena dhīmatā

Jener, der einst - stolz auf die Kraft seiner eigenen Arme - der Held, den Raub Rukmiṇīs durch den weisen Vāsudeva nicht ertragen hatte,

Wort für Wort
na
nicht (Neg.)
amṛṣyata
ertrug (Impf. Med. 3. Sg.)
purā
einst (Adv.)
yaḥ
der (Nom. Sg.)
asau
jener (Nom. Sg.)
svabāhubaladarpitaḥ
stolz auf die Kraft seiner eigenen Arme (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
rukmiṇyāḥ
Rukmiṇīs (Gen. Sg.)
haraṇam
den Raub (Akk. Sg.)
vīraḥ
der Held (Nom. Sg.)
vāsudevena
durch Vāsudeva (Instr. Sg.)
dhīmatā
den weisen (Instr. Sg.)

kṛtvā pratijñāṃ nāhatvā nivartiṣyāmi keśavam tato 'nvadhāvad vārṣṇeyaṃ sarvaśastrabhṛtāṃ varam

und das Gelübde abgelegt hatte: ‚Ohne ihn erschlagen zu haben, werde ich nicht umkehren‘ - da verfolgte er den Vārṣṇeya, den Besten aller Waffenträger,

Wort für Wort
kṛtvā
nachdem er abgelegt hatte (Absol.)
pratijñām
das Gelübde (Akk. Sg.)
na
nicht (Neg.)
ahatvā
ohne erschlagen zu haben (Absol.)
nivartiṣyāmi
werde ich umkehren (Fut. 1. Sg.)
keśavam
Keśava (Akk. Sg.)
tataḥ
daraufhin (Adv.)
anvadhāvat
verfolgte (Impf. 3. Sg.)
vārṣṇeyam
den Vārṣṇeya, Kṛṣṇa (Akk. Sg.)
sarvaśastrabhṛtām
aller Waffenträger (Gen. Pl.)
varam
den Besten (Akk. Sg.)

senayā caturaṅgiṇyā mahatyā dūrapātayā vicitrāyudhavarmiṇyā gaṅgayeva pravṛddhayā

mit einem vierteiligen Heer, gewaltig, weitschießend, mit bunten Waffen und Panzern versehen, angeschwollen wie die Gaṅgā.

Wort für Wort
senayā
mit einem Heer (Instr. Sg.)
caturaṅgiṇyā
vierteilig (Instr. Sg. Bahuvrīhi)
mahatyā
gewaltig (Instr. Sg.)
dūrapātayā
weitschießend (Instr. Sg. Bahuvrīhi)
vicitrāyudhavarmiṇyā
mit bunten Waffen und Panzern versehen (Instr. Sg. Bahuvrīhi)
gaṅgayā iva
wie die Gaṅgā (Instr. Sg. + Partikel)
pravṛddhayā
angeschwollen (Instr. Sg.)

sa samāsādya vārṣṇeyaṃ yogānām īśvaraṃ prabhum vyaṃsito vrīḍito rājann ājagāma sa kuṇḍinam

Nachdem er sich dem Vārṣṇeya genähert hatte, dem Herrn und Gebieter der Yoga-Kräfte, wurde er entkräftet und beschämt, o König, und kehrte nach Kuṇḍina zurück.

Wort für Wort
saḥ
er (Nom. Sg.)
samāsādya
nachdem er sich genähert hatte (Absol.)
vārṣṇeyam
den Vārṣṇeya (Akk. Sg.)
yogānām
der Yoga-Kräfte (Gen. Pl.)
īśvaram
den Herrn (Akk. Sg.)
prabhum
den Gebieter (Akk. Sg.)
vyaṃsitaḥ
entkräftet, gedemütigt (Nom. Sg. Past Part.)
vrīḍitaḥ
beschämt (Nom. Sg. Past Part.)
rājan
o König (Vok. Sg.)
ājagāma
kehrte zurück (Perf. 3. Sg.)
saḥ
er (Nom. Sg.)
kuṇḍinam
nach Kuṇḍina (Akk. Sg.)

yatraiva kṛṣṇena raṇe nirjitaḥ paravīrahā tatra bhojakaṭaṃ nāma cakre nagaram uttamam

Eben dort, wo er, der Bezwinger feindlicher Helden, von Kṛṣṇa im Kampf besiegt worden war, dort errichtete er die vorzügliche Stadt namens Bhojakaṭa.

Wort für Wort
yatra eva
eben dort, wo (Adv.)
kṛṣṇena
von Kṛṣṇa (Instr. Sg.)
raṇe
im Kampf (Loc. Sg.)
nirjitaḥ
besiegt (Nom. Sg. Past Part.)
paravīrahā
der Bezwinger feindlicher Helden (Nom. Sg.)
tatra
dort (Adv.)
bhojakaṭam nāma
namens Bhojakaṭa (Akk. Sg.)
cakre
errichtete (Perf. Med. 3. Sg.)
nagaram
Stadt (Akk. Sg.)
uttamam
vorzüglich (Akk. Sg.)

sainyena mahatā tena prabhūtagajavājinā puraṃ tad bhuvi vikhyātaṃ nāmnā bhojakaṭaṃ nṛpa

Mit jenem gewaltigen Heer, reich an Elefanten und Pferden, wurde jene Stadt auf Erden berühmt, mit dem Namen Bhojakaṭa, o Herrscher.

Wort für Wort
sainyena
mit dem Heer (Instr. Sg.)
mahatā
gewaltig (Instr. Sg.)
tena
jenem (Instr. Sg.)
prabhūtagajavājinā
reich an Elefanten und Pferden (Instr. Sg. Bahuvrīhi)
puram
die Stadt (Nom. Sg.)
tat
jene (Nom. Sg.)
bhuvi
auf Erden (Loc. Sg.)
vikhyātam
berühmt (Nom. Sg.)
nāmnā
mit Namen (Instr. Sg.)
bhojakaṭam
Bhojakaṭa (Nom. Sg.)
nṛpa
o Herrscher (Vok. Sg.)

sa bhojarājaḥ sainyena mahatā parivāritaḥ akṣauhiṇyā mahāvīryaḥ pāṇḍavān samupāgamat

Jener Bhoja-König, von großer Tapferkeit, umgeben von einem gewaltigen Heer, einer ganzen Akṣauhiṇī, kam zu den Pāṇḍavas.

Wort für Wort
saḥ
jener (Nom. Sg.)
bhojarājaḥ
der Bhoja-König (Nom. Sg.)
sainyena
vom Heer (Instr. Sg.)
mahatā
gewaltig (Instr. Sg.)
parivāritaḥ
umgeben (Nom. Sg. Past Part.)
akṣauhiṇyā
von einer Akṣauhiṇī (Instr. Sg.)
mahāvīryaḥ
von großer Tapferkeit (Nom. Sg.)
pāṇḍavān
zu den Pāṇḍavas (Akk. Pl.)
samupāgamat
kam (Impf. 3. Sg.)

tataḥ sa kavacī khaḍgī śarī dhanvī talī rathī dhvajenādityavarṇena praviveśa mahācamūm

Da betrat er, gepanzert, mit Schwert, mit Pfeilen, mit Bogen, mit Handschützer, auf dem Wagen, mit einem Banner von der Farbe der Sonne, das große Heerlager.

Wort für Wort
tataḥ
daraufhin (Adv.)
saḥ
er (Nom. Sg.)
kavacī
gepanzert (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
khaḍgī
mit Schwert (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
śarī
mit Pfeilen (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
dhanvī
mit Bogen (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
talī
mit Handschützer (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
rathī
auf dem Wagen (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
dhvajena
mit dem Banner (Instr. Sg.)
ādityavarṇena
von der Farbe der Sonne (Instr. Sg.)
praviveśa
betrat (Perf. 3. Sg.)
mahācamūm
das große Heerlager (Akk. Sg.)

viditaḥ pāṇḍaveyānāṃ vāsudevapriyepsayā yudhiṣṭhiras tu taṃ rājā pratyudgamyābhyapūjayat

Bekannt bei den Pāṇḍaveyas aus dem Wunsch, Vāsudeva zu gefallen, ging ihm König Yudhiṣṭhira entgegen und erwies ihm Ehre.

Wort für Wort
viditaḥ
bekannt (Nom. Sg. Past Part.)
pāṇḍaveyānām
bei den Pāṇḍaveyas (Gen. Pl.)
vāsudevapriyepsayā
aus dem Wunsch, Vāsudeva zu gefallen (Instr. Sg.)
yudhiṣṭhiraḥ
Yudhiṣṭhira (Nom. Sg.)
tu
aber (Partikel)
tam
ihm (Akk. Sg.)
rājā
der König (Nom. Sg.)
pratyudgamya
nachdem er entgegengegangen war (Absol.)
abhyapūjayat
erwies Ehre (Impf. 3. Sg.)

sa pūjitaḥ pāṇḍusutair yathānyāyaṃ susatkṛtaḥ pratipūjya ca tān sarvān viśrāntaḥ sahasainikaḥ uvāca madhye vīrāṇāṃ kuntīputraṃ dhanaṃjayam

Von den Söhnen des Pāṇḍu geehrt, den Vorschriften gemäß wohl bewirtet, und nachdem er sie alle seinerseits geehrt hatte, ausgeruht mit seinen Kriegern, sprach er inmitten der Helden zum Sohn Kuntīs, Dhanaṃjaya:

Wort für Wort
saḥ
er (Nom. Sg.)
pūjitaḥ
geehrt (Nom. Sg. Past Part.)
pāṇḍusutaiḥ
von den Söhnen des Pāṇḍu (Instr. Pl.)
yathānyāyam
den Vorschriften gemäß (Adv.)
susatkṛtaḥ
wohl bewirtet (Nom. Sg. Past Part.)
pratipūjya
nachdem er geehrt hatte (Absol.)
ca
und (Partikel)
tān
sie (Akk. Pl.)
sarvān
alle (Akk. Pl.)
viśrāntaḥ
ausgeruht (Nom. Sg. Past Part.)
sahasainikaḥ
mit seinen Kriegern (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
uvāca
sprach (Perf. 3. Sg.)
madhye
inmitten (Adv.)
vīrāṇām
der Helden (Gen. Pl.)
kuntīputram
zum Sohn Kuntīs (Akk. Sg.)
dhanaṃjayam
Dhanaṃjaya (Akk. Sg.)

sahāyo 'smi sthito yuddhe yadi bhīto 'si pāṇḍava kariṣyāmi raṇe sāhyam asahyaṃ tava śatrubhiḥ

‚Ich stehe bereit als Bundesgenosse im Kampf, falls Ihr Angst habt, Pāṇḍava; ich werde Euch im Kampf einen unerträglichen Beistand gegen Eure Feinde leisten.

Wort für Wort
sahāyaḥ
Bundesgenosse (Nom. Sg.)
asmi
ich bin (Präs. 1. Sg.)
sthitaḥ
bereit stehend (Nom. Sg.)
yuddhe
im Kampf (Loc. Sg.)
yadi
falls (Konj.)
bhītaḥ
ängstlich (Nom. Sg.)
asi
Ihr seid (Präs. 2. Sg.)
pāṇḍava
o Pāṇḍava (Vok. Sg.)
kariṣyāmi
ich werde leisten (Fut. 1. Sg.)
raṇe
im Kampf (Loc. Sg.)
sāhyam
Beistand (Akk. Sg.)
asahyam
unerträglich (Akk. Sg.)
tava
Euren (Gen. Sg.)
śatrubhiḥ
gegen die Feinde (Instr. Pl.)

na hi me vikrame tulyaḥ pumān astīha kaś cana nihatya samare śatrūṃs tava dāsyāmi phalguna

Denn es gibt keinen Mann, der mir an Tapferkeit gleichkäme, hier auf Erden; nachdem ich die Feinde im Kampf erschlagen habe, werde ich sie Euch übergeben, Phalguna.‘

Wort für Wort
na
nicht (Neg.)
hi
denn (Partikel)
me
mir (Dat./Gen. Sg.)
vikrame
an Tapferkeit (Loc. Sg.)
tulyaḥ
gleich (Nom. Sg.)
pumān
ein Mann (Nom. Sg.)
asti
gibt es (Präs. 3. Sg.)
iha
hier (Adv.)
kaḥ cana
irgendein (Nom. Sg.)
nihatya
nachdem ich erschlagen habe (Absol.)
samare
im Kampf (Loc. Sg.)
śatrūn
die Feinde (Akk. Pl.)
tava
Euch (Dat./Gen. Sg.)
dāsyāmi
ich werde übergeben (Fut. 1. Sg.)
phalguna
o Phalguna (Vok. Sg.)

ity ukto dharmarājasya keśavasya ca saṃnidhau śṛṇvatāṃ pārthivendrāṇām anyeṣāṃ caiva sarvaśaḥ

So angesprochen, in Gegenwart des Rechtskönigs und Keśavas, während die Fürstenhäupter und alle anderen ringsum zuhörten,

Wort für Wort
iti
so (Partikel)
uktaḥ
angesprochen (Nom. Sg. Past Part.)
dharmarājasya
des Rechtskönigs (Gen. Sg.)
keśavasya
Keśavas (Gen. Sg.)
ca
und (Partikel)
saṃnidhau
in Gegenwart (Loc. Sg.)
śṛṇvatām
während sie zuhörten (Gen. Pl. Präs. Part. Abs.)
pārthivendrāṇām
der Fürstenhäupter (Gen. Pl.)
anyeṣām
der anderen (Gen. Pl.)
ca eva
und auch (Partikel)
sarvaśaḥ
ringsum, gänzlich (Adv.)

vāsudevam abhiprekṣya dharmarājaṃ ca pāṇḍavam uvāca dhīmān kaunteyaḥ prahasya sakhipūrvakam

blickte der weise Sohn Kuntīs auf Vāsudeva und den Rechtskönig, den Pāṇḍava, und sprach lachend, in freundschaftlichem Ton:

Wort für Wort
vāsudevam
Vāsudeva (Akk. Sg.)
abhiprekṣya
nachdem er geblickt hatte (Absol.)
dharmarājam
den Rechtskönig (Akk. Sg.)
ca
und (Partikel)
pāṇḍavam
den Pāṇḍava (Akk. Sg.)
uvāca
sprach (Perf. 3. Sg.)
dhīmān
der weise (Nom. Sg.)
kaunteyaḥ
der Sohn Kuntīs (Nom. Sg.)
prahasya
lachend (Absol.)
sakhipūrvakam
in freundschaftlichem Ton zuerst (Adv.)

yudhyamānasya me vīra gandharvaiḥ sumahābalaiḥ sahāyo ghoṣayātrāyāṃ kas tadāsīt sakhā mama

‚Als ich, o Held, gegen die überaus mächtigen Gandharvas bei der Ghoṣa-Fahrt kämpfte, wer war da mein Helfer, mein Freund?

Wort für Wort
yudhyamānasya
kämpfend (Gen. Sg. Präs. Part.)
me
meiner (Gen. Sg.)
vīra
o Held (Vok. Sg.)
gandharvaiḥ
gegen die Gandharvas (Instr. Pl.)
sumahābalaiḥ
überaus mächtig (Instr. Pl.)
sahāyaḥ
Helfer (Nom. Sg.)
ghoṣayātrāyām
bei der Ghoṣa-Fahrt (Loc. Sg.)
kaḥ
wer (Nom. Sg.)
tadā
da (Adv.)
āsīt
war (Impf. 3. Sg.)
sakhā
Freund (Nom. Sg.)
mama
mein (Gen. Sg.)

tathā pratibhaye tasmin devadānavasaṃkule khāṇḍave yudhyamānasya kaḥ sahāyas tadābhavat

Ebenso, in jenem furchterregenden, von Göttern und Dānavas erfüllten Khāṇḍava-Wald, als ich kämpfte, wer war da mein Helfer?

Wort für Wort
tathā
ebenso (Adv.)
pratibhaye
im furchterregenden (Loc. Sg.)
tasmin
in jenem (Loc. Sg.)
devadānavasaṃkule
von Göttern und Dānavas erfüllten (Loc. Sg. Bahuvrīhi)
khāṇḍave
im Khāṇḍava-Wald (Loc. Sg.)
yudhyamānasya
kämpfend (Gen. Sg. Präs. Part.)
kaḥ
wer (Nom. Sg.)
sahāyaḥ
Helfer (Nom. Sg.)
tadā
da (Adv.)
abhavat
war (Impf. 3. Sg.)

nivātakavacair yuddhe kālakeyaiś ca dānavaiḥ tatra me yudhyamānasya kaḥ sahāyas tadābhavat

Im Kampf gegen die Nivātakavacas und die Kālakeya-Dānavas, wer war da mein Helfer, als ich dort kämpfte?

Wort für Wort
nivātakavacaiḥ
gegen die Nivātakavacas (Instr. Pl.)
yuddhe
im Kampf (Loc. Sg.)
kālakeyaiḥ
gegen die Kālakeyas (Instr. Pl.)
ca
und (Partikel)
dānavaiḥ
Dānavas (Instr. Pl.)
tatra
dort (Adv.)
me
meiner (Gen. Sg.)
yudhyamānasya
kämpfend (Gen. Sg. Präs. Part.)
kaḥ
wer (Nom. Sg.)
sahāyaḥ
Helfer (Nom. Sg.)
tadā
da (Adv.)
abhavat
war (Impf. 3. Sg.)

tathā virāṭanagare kurubhiḥ saha saṃgare yudhyato bahubhis tāta kaḥ sahāyo 'bhavan mama

Ebenso in der Stadt Virāṭas, als ich gegen die vielen Kurus im Kampf antrat, o Bester, wer war da mein Helfer?

Wort für Wort
tathā
ebenso (Adv.)
virāṭanagare
in der Stadt Virāṭas (Loc. Sg.)
kurubhiḥ
mit den Kurus (Instr. Pl.)
saha
zusammen mit, gegen (Präp.)
saṃgare
im Kampf (Loc. Sg.)
yudhyataḥ
kämpfend (Gen. Sg. Präs. Part.)
bahubhiḥ
mit den vielen (Instr. Pl.)
tāta
o Bester, Lieber (Vok. Sg.)
kaḥ
wer (Nom. Sg.)
sahāyaḥ
Helfer (Nom. Sg.)
abhavat
war (Impf. 3. Sg.)
mama
mein (Gen. Sg.)

upajīvya raṇe rudraṃ śakraṃ vaiśravaṇaṃ yamam varuṇaṃ pāvakaṃ caiva kṛpaṃ droṇaṃ ca mādhavam

Gestützt im Kampf auf Rudra, Śakra, Vaiśravaṇa, Yama, Varuṇa und Pāvaka, sowie auf Kṛpa, Droṇa und Mādhava,

Wort für Wort
upajīvya
gestützt auf (Absol.)
raṇe
im Kampf (Loc. Sg.)
rudram
Rudra (Akk. Sg.)
śakram
Śakra (Akk. Sg.)
vaiśravaṇam
Vaiśravaṇa, Kubera (Akk. Sg.)
yamam
Yama (Akk. Sg.)
varuṇam
Varuṇa (Akk. Sg.)
pāvakam
Pāvaka, Agni (Akk. Sg.)
ca eva
und auch (Partikel)
kṛpam
Kṛpa (Akk. Sg.)
droṇam
Droṇa (Akk. Sg.)
ca
und (Partikel)
mādhavam
Mādhava, Kṛṣṇa (Akk. Sg.)

dhārayan gāṇḍivaṃ divyaṃ dhanus tejomayaṃ dṛḍham akṣayyaśarasaṃyukto divyāstraparibṛṃhitaḥ

den göttlichen, glanzerfüllten, festen Gāṇḍīva-Bogen tragend, ausgestattet mit unerschöpflichen Pfeilen, gestärkt durch himmlische Waffen,

Wort für Wort
dhārayan
tragend (Nom. Sg. Präs. Part.)
gāṇḍivam
den Gāṇḍīva- (Akk. Sg.)
divyam
göttlichen (Akk. Sg.)
dhanuḥ
Bogen (Akk. Sg.)
tejomayam
glanzerfüllten (Akk. Sg.)
dṛḍham
festen (Akk. Sg.)
akṣayyaśarasaṃyuktaḥ
ausgestattet mit unerschöpflichen Pfeilen (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
divyāstraparibṛṃhitaḥ
gestärkt durch himmlische Waffen (Nom. Sg. Bahuvrīhi)

kauravāṇāṃ kule jātaḥ pāṇḍoḥ putro viśeṣataḥ droṇaṃ vyapadiśañ śiṣyo vāsudevasahāyavān

im Geschlecht der Kauravas geboren, im Besonderen der Sohn des Pāṇḍu, mich auf Droṇa als meinen Lehrer berufend, mit Vāsudeva als Beistand -

Wort für Wort
kauravāṇām
der Kauravas (Gen. Pl.)
kule
im Geschlecht (Loc. Sg.)
jātaḥ
geboren (Nom. Sg. Past Part.)
pāṇḍoḥ
des Pāṇḍu (Gen. Sg.)
putraḥ
Sohn (Nom. Sg.)
viśeṣataḥ
im Besonderen (Adv.)
droṇam
auf Droṇa (Akk. Sg.)
vyapadiśan
sich berufend (Nom. Sg. Präs. Part.)
śiṣyaḥ
Schüler (Nom. Sg.)
vāsudevasahāyavān
mit Vāsudeva als Beistand (Nom. Sg. Bahuvrīhi)

katham asmadvidho brūyād bhīto 'smīty ayaśaskaram vacanaṃ naraśārdūla vajrāyudham api svayam

wie könnte einer wie ich, o Tiger unter den Männern, das unrühmliche Wort „Ich habe Angst“ sagen - selbst nicht einmal zum Träger der Vajra-Waffe selbst?

Wort für Wort
katham
wie (Interrog.)
asmadvidhaḥ
einer wie ich (Nom. Sg.)
brūyāt
könnte sagen (Opt. 3. Sg.)
bhītaḥ
ängstlich (Nom. Sg.)
asmi
ich bin (Präs. 1. Sg.)
iti
so (Partikel)
ayaśaskaram
unrühmlich (Akk. Sg.)
vacanam
Wort (Akk. Sg.)
naraśārdūla
o Tiger unter den Männern (Vok. Sg.)
vajrāyudham
zum Träger der Vajra-Waffe (Akk. Sg.)
api
selbst (Partikel)
svayam
selbst (Adv.)

nāsmi bhīto mahābāho sahāyārthaś ca nāsti me yathākāmaṃ yathāyogaṃ gaccha vānyatra tiṣṭha vā

Ich habe keine Angst, o Großarmiger, und ich habe keinen Bedarf an Hilfe; geht, wie es Euch beliebt und passend erscheint, oder bleibt anderswo.‘

Wort für Wort
na
nicht (Neg.)
asmi
ich bin (Präs. 1. Sg.)
bhītaḥ
ängstlich (Nom. Sg.)
mahābāho
o Großarmiger (Vok. Sg.)
sahāyārthaḥ
Bedarf an Hilfe (Nom. Sg.)
ca
und (Partikel)
na asti
gibt es nicht (Präs. 3. Sg.)
me
für mich (Gen./Dat. Sg.)
yathākāmam
wie es beliebt (Adv.)
yathāyogam
wie es passt (Adv.)
gaccha
geht! (Imp. 2. Sg.)
vā
oder (Partikel)
anyatra
anderswo (Adv.)
tiṣṭha
bleibt! (Imp. 2. Sg.)
vā
oder (Partikel)

vinivartya tato rukmī senāṃ sāgarasaṃnibhām duryodhanam upāgacchat tathaiva bharatarṣabha

Da wandte Rukmin sein Heer, das dem Ozean glich, und begab sich ebenso zu Duryodhana, o Stier der Bharatas.

Wort für Wort
vinivartya
nachdem er gewendet hatte (Absol.)
tataḥ
daraufhin (Adv.)
rukmī
Rukmin (Nom. Sg.)
senām
das Heer (Akk. Sg.)
sāgarasaṃnibhām
dem Ozean gleichend (Akk. Sg.)
duryodhanam
zu Duryodhana (Akk. Sg.)
upāgacchat
begab sich (Impf. 3. Sg.)
tathā eva
ebenso (Adv.)
bharatarṣabha
o Stier der Bharatas (Vok. Sg.)

tathaiva cābhigamyainam uvāca sa narādhipaḥ pratyākhyātaś ca tenāpi sa tadā śūramāninā

Und ebenso, nachdem er sich ihm genähert hatte, sprach jener Herrscher der Menschen; und er wurde damals auch von jenem, der sich selbst für einen Helden hielt, zurückgewiesen.

Wort für Wort
tathā eva
ebenso (Adv.)
ca
und (Partikel)
abhigamya
nachdem er sich genähert hatte (Absol.)
enam
ihm (Akk. Sg.)
uvāca
sprach (Perf. 3. Sg.)
saḥ
jener (Nom. Sg.)
narādhipaḥ
der Herrscher der Menschen (Nom. Sg.)
pratyākhyātaḥ
zurückgewiesen (Nom. Sg. Past Part.)
ca
und (Partikel)
tena
von jenem (Instr. Sg.)
api
auch (Partikel)
saḥ
er (Nom. Sg.)
tadā
damals (Adv.)
śūramāninā
der sich selbst für einen Helden hielt (Instr. Sg. Bahuvrīhi)

dvāv eva tu mahārāja tasmād yuddhād vyapeyatuḥ rauhiṇeyaś ca vārṣṇeyo rukmī ca vasudhādhipaḥ

Nur zwei aber, o Großkönig, blieben jenem Krieg fern: der Sohn Rohiṇīs aus dem Vṛṣṇi-Geschlecht und Rukmin, der Herrscher der Erde.

Wort für Wort
dvau
zwei (Nom. Dual)
eva
gerade (Partikel)
tu
aber (Partikel)
mahārāja
o Großkönig (Vok. Sg.)
tasmāt
jenem (Abl. Sg.)
yuddhāt
Krieg (Abl. Sg.)
vyapeyatuḥ
blieben fern (Perf. 3. Dual)
rauhiṇeyaḥ
der Sohn Rohiṇīs (Nom. Sg.)
ca
und (Partikel)
vārṣṇeyaḥ
aus dem Vṛṣṇi-Geschlecht (Nom. Sg.)
rukmī
Rukmin (Nom. Sg.)
ca
und (Partikel)
vasudhādhipaḥ
der Herrscher der Erde (Nom. Sg.)

gate rāme tīrthayātrāṃ bhīṣmakasya sute tathā upāviśan pāṇḍaveyā mantrāya punar eva hi

Nachdem Rāma zur Pilgerfahrt zu den heiligen Furten gegangen war, und ebenso der Sohn Bhīṣmakas, setzten sich die Pāṇḍaveyas wieder zur Beratung nieder.

Wort für Wort
gate
nachdem gegangen war (Loc. Sg. Abs.)
rāme
Rāma (Loc. Sg. Abs.)
tīrthayātrām
zur Pilgerfahrt zu den heiligen Furten (Akk. Sg.)
bhīṣmakasya
Bhīṣmakas (Gen. Sg.)
sute
der Sohn (Loc. Sg. Abs.)
tathā
ebenso (Adv.)
upāviśan
setzten sich nieder (Impf. 3. Pl.)
pāṇḍaveyāḥ
die Pāṇḍaveyas (Nom. Pl.)
mantrāya
zur Beratung (Dat. Sg.)
punaḥ eva hi
wieder (Adv.)

samitir dharmarājasya sā pārthivasamākulā śuśubhe tārakācitrā dyauś candreṇeva bhārata

Jene Versammlung des Rechtskönigs, erfüllt von Fürsten, erstrahlte, wie der von Sternen bunte Himmel mit dem Mond, o Bhārata.

Wort für Wort
samitiḥ
die Versammlung (Nom. Sg.)
dharmarājasya
des Rechtskönigs (Gen. Sg.)
sā
jene (Nom. Sg.)
pārthivasamākulā
erfüllt von Fürsten (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
śuśubhe
erstrahlte (Perf. Med. 3. Sg.)
tārakācitrā
bunt von Sternen (Nom. Sg. Bahuvrīhi)
dyauḥ
der Himmel (Nom. Sg.)
candreṇa iva
wie mit dem Mond (Instr. Sg. + Partikel)
bhārata
o Bhārata (Vok. Sg.)

Dieses Kapitel in der Leseansicht