Quellen der Menschheit

Agni-Purāṇa

Kapitel 150: manvantarāṇi Die Manu-Zeitalter

Agni zählt die vierzehn Manus mit den jeweiligen Göttergruppen, Indras, Sieben Weisen und Söhnen auf sowie die Teil-Inkarnationen Haris in den Zeitaltern; darauf folgt die Teilung des einen Veda durch Vyāsa in vier Veden und deren Weitergabe an die Schüler Paila, Vaiśampāyana, Jaimini und Sumantu bis zur Purāṇa-Saṃhitā des Sūta. Mehrere Namen sind in der Vorlage verderbt (bes. V. 11, 16, 18, 21).

agnir uvāca | manvantarāṇi vakṣyāmi ādyāḥ svāyambhuvo manuḥ / agnīdhrādyāstasya sutā yamo nāma tadā surāḥ //

Agni sprach: Ich werde die Manu-Zeitalter darlegen. Der erste [ist] Manu Svāyambhuva; Agnīdhra usw. [waren] seine Söhne; die Götter damals hießen Yāma,

Wort für Wort
manvantarāṇi vakṣyāmi
ich werde die Manu-Zeitalter darlegen
ādyaḥ svāyambhuvaḥ manuḥ
der erste Manu ist Svāyambhuva
agnīdhra-ādyāḥ tasya sutāḥ
Agnīdhra usw. seine Söhne
yāmaḥ nāma tadā surāḥ
die Götter damals hießen Yāma

aurvādyāś ca saptarṣaya indraś caiva śatakratuḥ / pārāvatāḥ satuṣitā devāḥ svārociṣe 'ntare //

die Sieben Weisen Aurva usw., und Indra war Śatakratu. Die Pārāvatas samt den Tuṣitas sind die Götter im Svārociṣa-Zeitalter;

Wort für Wort
aurva-ādyāḥ saptarṣayaḥ
die Sieben Weisen Aurva usw.
indraḥ śatakratuḥ
Indra: Śatakratu
pārāvatāḥ sa-tuṣitāḥ
die Pārāvatas samt den Tuṣitas
svārociṣe antare
im Svārociṣa-Zeitalter

vipaścittatra devendra ūrjastambhādayo dvijāḥ / caitrakimpuruṣāḥ putrāstṛtīyaścottotamo manuḥ //

dort ist Vipaścit der Götterherr, Ūrja, Stambha usw. die Brahmanen [Weisen], Caitra, Kimpuruṣa usw. die Söhne. Der dritte Manu ist Uttama;

Wort für Wort
vipaścit tatra deva-indraḥ
dort Vipaścit der Götterherr
ūrja-stambha-ādayaḥ dvijāḥ
Ūrja, Stambha usw. die Weisen
caitra-kimpuruṣāḥ putrāḥ
Caitra, Kimpuruṣa usw. die Söhne
tṛtīyaḥ uttamaḥ manuḥ
der dritte Manu ist Uttama

cottotamo = cottamo.

suśāntirindro devāś ca sudhāmādyā vaśiṣṭhajāḥ / saptarṣayo 'jādyāḥ putrāś caturthastāmasī manuḥ //

Suśānti der Indra, die Götter Sudhāman usw., die Sieben Weisen Söhne Vasiṣṭhas, die Söhne Aja usw. Der vierte Manu ist Tāmasa;

Wort für Wort
suśāntiḥ indraḥ
Suśānti der Indra
sudhāma-ādyāḥ devāḥ
die Götter Sudhāman usw.
vasiṣṭha-jāḥ saptarṣayaḥ
die Sieben Weisen, Söhne Vasiṣṭhas
caturthaḥ tāmasaḥ manuḥ
der vierte Manu ist Tāmasa

svarūpādyāḥ suragaṇāḥ śikhirindraḥ sureśvaraḥ / jyotirdhāmādayo viprā nava khyātimukhāḥ sutāḥ //

die Göttergruppen Svarūpa usw., Śikhi der Indra, Herr der Götter, die Weisen Jyotirdhāman usw., neun Söhne mit Khyāti an der Spitze.

Wort für Wort
svarūpa-ādyāḥ sura-gaṇāḥ
die Göttergruppen Svarūpa usw.
śikhiḥ indraḥ sura-īśvaraḥ
Śikhi der Indra, Herr der Götter
jyotirdhāma-ādayaḥ viprāḥ
die Weisen Jyotirdhāman usw.
nava khyāti-mukhāḥ sutāḥ
neun Söhne mit Khyāti an der Spitze

raivate vitathaścendro amitābhās tathā surāḥ / hiraṇyaromādyā munayo balabandhādayaḥ sutāḥ //

Im Raivata-Zeitalter [war] Vitatha der Indra, ebenso die Amitābhas die Götter, Hiraṇyaroman usw. die Weisen, Balabandha usw. die Söhne.

Wort für Wort
raivate
im Raivata-Zeitalter
vitathaḥ ca indraḥ
Vitatha der Indra
amitābhāḥ surāḥ
die Amitābhas die Götter
hiraṇyaroma-ādyāḥ munayaḥ
Hiraṇyaroman usw. die Weisen
balabandha-ādayaḥ sutāḥ
Balabandha usw. die Söhne

manojavaścākṣuṣe 'tha indraḥ svātyādayaḥ surāḥ / sumedhādyā maharṣayaḥ puruprabhṛtayaḥ sutāḥ //

Im Cākṣuṣa-Zeitalter dann [war] Manojava der Indra, Svāti usw. die Götter, Sumedhas usw. die großen Weisen, Puru usw. die Söhne.

Wort für Wort
manojavaḥ cākṣuṣe
im Cākṣuṣa Manojava
svāti-ādayaḥ surāḥ
Svāti usw. die Götter
sumedha-ādyāḥ maharṣayaḥ
Sumedhas usw. die großen Weisen
puru-prabhṛtayaḥ sutāḥ
Puru usw. die Söhne

vivasvataḥ suto vipraḥ śrāddhadevo manustataḥ / ādityavasurudrādyā devā indraḥ purandaraḥ //

Der Sohn des Vivasvat, der Brahmane Śrāddhadeva, ist darauf Manu; die Ādityas, Vasus, Rudras usw. [sind] die Götter, Indra ist Purandara.

Wort für Wort
vivasvataḥ sutaḥ
der Sohn des Vivasvat
śrāddhadevaḥ manuḥ
Śrāddhadeva ist Manu
āditya-vasu-rudra-ādyāḥ devāḥ
die Götter: Ādityas, Vasus, Rudras usw.
indraḥ purandaraḥ
Indra ist Purandara

vaśiṣṭhaḥ kāśyapo 'thātrirjamadagniḥ sagotamaḥ / viśvāmitrabharadvājau munayaḥ sapta sāmprataṃ //

Vasiṣṭha, Kāśyapa, Atri, Jamadagni samt Gautama, Viśvāmitra und Bharadvāja sind jetzt die sieben Weisen.

Wort für Wort
vasiṣṭhaḥ kāśyapaḥ atriḥ
Vasiṣṭha, Kāśyapa, Atri
jamadagniḥ sa-gautamaḥ
Jamadagni samt Gautama
viśvāmitra-bharadvājau
Viśvāmitra und Bharadvāja
munayaḥ sapta sāmpratam
jetzt die sieben Weisen

ikṣvākupramukhāḥ putrā aṃśena harirābhavat / svāyambhuve mānaso 'bhūdajitastadanantare //

Ikṣvāku usw. [sind] die Söhne. Mit einem Teil [seiner selbst] erschien Hari: im Svāyambhuva-[Zeitalter] als Mānasa, im darauffolgenden als Ajita,

Wort für Wort
ikṣvāku-pramukhāḥ putrāḥ
die Söhne mit Ikṣvāku an der Spitze
aṃśena hariḥ ābhavat
mit einem Teil erschien Hari
svāyambhuve mānasaḥ
im Svāyambhuva als Mānasa
ajitaḥ tat-anantare
im folgenden als Ajita

satyo harirdevadaro vaikuṇṭho vāmanaḥ kramāt / chāyājaḥ sūryaputrastu bhavitā cāṣṭamo manuḥ //

[dann] der Reihe nach als Satya, Hari, Devavara [?], Vaikuṇṭha und Vāmana. Der Sohn der Chāyā aber, Sohn der Sonne, wird der achte Manu sein.

Wort für Wort
satyaḥ hariḥ
Satya, Hari
vaikuṇṭhaḥ vāmanaḥ kramāt
Vaikuṇṭha, Vāmana der Reihe nach
chāyā-jaḥ sūrya-putraḥ
der Sohn der Chāyā, Sohn der Sonne
bhavitā aṣṭamaḥ manuḥ
wird der achte Manu sein

devadaro ist wohl verschrieben (devavaro?).

pūrvasya ca savarṇo 'sau sāvarṇirbhavitāṣṭamaḥ / sutapādyā devagaṇā dīptimaddrauṇikādayaḥ //

Weil er gleicher Art (savarṇa) ist wie der Frühere, wird er als Sāvarṇi der achte sein. Die Göttergruppen Sutapas usw.; Dīptimat, Drauṇika usw.

Wort für Wort
pūrvasya savarṇaḥ
gleicher Art wie der Frühere
sāvarṇiḥ bhavitā aṣṭamaḥ
Sāvarṇi wird der achte sein
sutapa-ādyāḥ deva-gaṇāḥ
die Göttergruppen Sutapas usw.
dīptimat-drauṇika-ādayaḥ
Dīptimat, Drauṇika usw.

munayo balirindraś ca virajapramukhāḥ sutāḥ / navamo dakṣasāvarṇiḥ pārādyāś ca tadā surāḥ //

[sind] die Weisen, Bali der Indra, Viraja usw. die Söhne. Der neunte ist Dakṣasāvarṇi; die Pāra usw. sind dann die Götter,

Wort für Wort
baliḥ indraḥ
Bali der Indra
viraja-pramukhāḥ sutāḥ
die Söhne mit Viraja an der Spitze
navamaḥ dakṣasāvarṇiḥ
der neunte ist Dakṣasāvarṇi
pāra-ādyāḥ surāḥ
die Pāra usw. die Götter

indraś caivādbhutasteṣāṃ savanādyā dvijottamāḥ / dhṛtaketvādayaḥ putrā brahmasāvarṇirityataḥ //

und ihr Indra ist Adbhuta, Savana usw. die besten Brahmanen, Dhṛtaketu usw. die Söhne. Darauf Brahmasāvarṇi:

Wort für Wort
indraḥ adbhutaḥ teṣām
ihr Indra Adbhuta
savana-ādyāḥ dvija-uttamāḥ
Savana usw. die besten Brahmanen
dhṛtaketu-ādayaḥ putrāḥ
Dhṛtaketu usw. die Söhne
brahmasāvarṇiḥ
Brahmasāvarṇi

sukhādayo devagaṇāsteṣāṃ śāntiḥ śatakratuḥ / haviṣyādyāś ca munayaḥ sukṣetrādyāś ca tatsutāḥ //

Sukha usw. die Göttergruppen, ihr Śatakratu (Indra) ist Śānti; Haviṣya usw. die Weisen und Sukṣetra usw. seine Söhne.

Wort für Wort
sukha-ādayaḥ deva-gaṇāḥ
die Göttergruppen Sukha usw.
śāntiḥ śatakratuḥ
Śānti ist der Indra
haviṣya-ādyāḥ munayaḥ
Haviṣya usw. die Weisen
sukṣetra-ādyāḥ tat-sutāḥ
Sukṣetra usw. seine Söhne

dharmasāvarṇikaścātha vihaṅgādyāstadā surāḥ / gaṇeśaścendro naś carādyā munayaḥ putrakāmayoḥ //

Dann Dharmasāvarṇika; Vihaṅga usw. sind damals die Götter, Gaṇeśa [?] der Indra, Niścara usw. die Weisen; die Söhne …

Wort für Wort
dharmasāvarṇikaḥ
Dharmasāvarṇika
vihaṅga-ādyāḥ surāḥ
Vihaṅga usw. die Götter
indraḥ
der Indra
niścara-ādyāḥ munayaḥ
Niścara usw. die Weisen

gaṇeśaścendro ist wohl verderbt; putrakāmayoḥ unklar, die Söhne folgen in V. 17.

sarvatragādyā rudrākhyaḥ sāvarṇibhavitā manuḥ / ṛtadhāmā surendraś ca haritādyāś ca devatāḥ //

Sarvatraga usw. Der Rudra genannte Sāvarṇi (Rudrasāvarṇi) wird Manu sein; Ṛtadhāman der Götterherr und Harita usw. die Gottheiten,

Wort für Wort
sarvatraga-ādyāḥ
Sarvatraga usw.
rudra-ākhyaḥ sāvarṇiḥ
der Rudra genannte Sāvarṇi
bhavitā manuḥ
wird Manu sein
ṛtadhāmā sura-indraḥ
Ṛtadhāman der Götterherr
harita-ādyāḥ devatāḥ
Harita usw. die Gottheiten

tapasyādyāḥ saptarṣayaḥ sutā vaidevavanmukhāḥ / manustrayodaśo raucyaḥ sūtrāmāṇādayaḥ surāḥ //

Tapasya usw. die Sieben Weisen, die Söhne mit Devavat [?] an der Spitze. Der dreizehnte Manu ist Raucya; Sutrāman usw. die Götter,

Wort für Wort
tapasya-ādyāḥ saptarṣayaḥ
Tapasya usw. die Sieben Weisen
manuḥ trayodaśaḥ raucyaḥ
der dreizehnte Manu ist Raucya
sutrāmāṇa-ādayaḥ surāḥ
Sutrāman usw. die Götter

vaidevavanmukhāḥ ist unsicher.

indro divaspatisteṣāṃ dānavādivimardanaḥ / nirmohādyāḥ saptarṣayaścitrasenādayaḥ sutāḥ //

ihr Indra ist Divaspati, der Zermalmer der Dānavas usw.; Nirmoha usw. die Sieben Weisen, Citrasena usw. die Söhne.

Wort für Wort
indraḥ divaspatiḥ
Indra ist Divaspati
dānava-ādi-vimardanaḥ
Zermalmer der Dānavas usw.
nirmoha-ādyāḥ saptarṣayaḥ
Nirmoha usw. die Sieben Weisen
citrasena-ādayaḥ sutāḥ
Citrasena usw. die Söhne

manuś caturdaśo bhautyaḥ śucirindro bhaviṣyati / cākṣuṣādyāḥ suragaṇā agnibāhṇādayo dvijāḥ //

Der vierzehnte Manu ist Bhautya; Śuci wird Indra sein; die Göttergruppen Cākṣuṣa usw., die Brahmanen Agnibāhu usw.

Wort für Wort
manuḥ caturdaśaḥ bhautyaḥ
der vierzehnte Manu ist Bhautya
śuciḥ indraḥ bhaviṣyati
Śuci wird Indra sein
cākṣuṣa-ādyāḥ sura-gaṇāḥ
die Göttergruppen Cākṣuṣa usw.
agnibāhu-ādayaḥ dvijāḥ
die Brahmanen Agnibāhu usw.

caturdaśasya bhautyasya putrā ūrumukhā manoḥ / prayartayanti devāṃś ca bhuvi saptarṣayo divaḥ //

Die Söhne des vierzehnten Manu Bhautya haben Ūru an der Spitze. Die Sieben Weisen verbreiten [die Veden] [?] auf der Erde, vom Himmel [kommend];

Wort für Wort
bhautyasya putrāḥ
die Söhne des Bhautya
ūru-mukhāḥ
mit Ūru an der Spitze
pravartayanti
setzen in Gang, verbreiten
bhuvi saptarṣayaḥ
die Sieben Weisen auf Erden

prayartayanti devāṃś ca wohl für pravartayanti vedāṃś ca.

devā yajñabhujaste tu bhūḥ putraiḥ paripālyate / brahmaṇo divase brahmanmanavastu caturdaśa //

die Götter aber sind die Genießer des Opfers; die Erde wird von den Söhnen [der Manus] beschützt. An einem Tag Brahmās, o Brahmane, [gibt es] vierzehn Manus.

Wort für Wort
devāḥ yajña-bhujaḥ
die Götter sind Genießer des Opfers
bhūḥ putraiḥ paripālyate
die Erde wird von den Söhnen beschützt
brahmaṇaḥ divase
an einem Tag Brahmās
manavaḥ caturdaśa
vierzehn Manus

manvādyāś ca harirvedaṃ dvāparānte vibheda saḥ / ādyo vedaś catuṣpādaḥ śatasāhasrasammitaḥ //

[So sind] Manu und die übrigen. Hari [in Gestalt Vyāsas] teilte am Ende des Dvāpara den Veda. Der ursprüngliche Veda war vierfüßig und umfasste hunderttausend [Verse].

Wort für Wort
hariḥ vedam
Hari den Veda
dvāpara-ante vibheda
teilte am Ende des Dvāpara
ādyaḥ vedaḥ catuṣ-pādaḥ
der ursprüngliche Veda war vierfüßig
śata-sāhasra-sammitaḥ
hunderttausend (Verse) umfassend

ekaścāsīd yajurvedastaṃ caturdhā vyakalpayat / ādhvaryavaṃ yajurbhistu ṛgbhirhotraṃ tathā muniḥ //

Und es gab einen einzigen Yajurveda; den teilte er vierfach. Das Adhvaryu-Amt [bildete] der Weise mit den Yajus-Sprüchen, das Hotṛ-Amt mit den Ṛc-Versen,

Wort für Wort
ekaḥ ca āsīt yajurvedaḥ
es gab einen einzigen Yajurveda
caturdhā vyakalpayat
er teilte ihn vierfach
ādhvaryavam yajurbhiḥ
das Adhvaryu-Amt mit den Yajus
ṛgbhiḥ hotram
das Hotṛ-Amt mit den Ṛcs

audgātraṃ sāmabhioś cakre brahmatvañcāpyatharvabhiḥ / prathamaṃ vyāsaśiṣyastu pailo hy ṛgvedapāragaḥ //

das Udgātṛ-Amt schuf er mit den Sāman-Liedern und das Brahman-Amt mit den Atharvan-[Sprüchen]. Der erste Schüler Vyāsas aber war Paila, der den Ṛgveda vollkommen beherrschte.

Wort für Wort
audgātram sāmabhiḥ cakre
das Udgātṛ-Amt schuf er mit den Sāmans
brahmatvam atharvabhiḥ
das Brahman-Amt mit den Atharvans
vyāsa-śiṣyaḥ
Schüler Vyāsas
ṛgveda-pāragaḥ
den Ṛgveda vollkommen beherrschend

sāmabhioś = sāmabhiś (Tippfehler).

indraḥ pramataye prādādvāskalāya ca saṃhitāṃ / baudhyādibhyo dadau sopi caturdhā nijasaṃhitāṃ //

Er gab die Saṃhitā dem Indrapramati und dem Bāṣkala; dieser wiederum gab Baudhya usw. seine eigene Saṃhitā, vierfach [geteilt].

Wort für Wort
indrapramataye prādāt
er gab dem Indrapramati
bāṣkalāya ca saṃhitām
und dem Bāṣkala die Saṃhitā
baudhya-ādibhyaḥ dadau
gab Baudhya usw.
caturdhā nija-saṃhitām
seine eigene Saṃhitā vierfach

indraḥ pramataye ist wohl als indrapramataye zu lesen; vāskala = bāṣkala.

yajurvedataroḥ śākhāḥ saptaviṃśanmahāmatiḥ / vaiśampāyananāmāsau vyāsaśiṣyaś cakāra vai //

Siebenundzwanzig Zweige des Yajurveda-Baumes schuf der hochverständige Vyāsa-Schüler namens Vaiśampāyana.

Wort für Wort
yajurveda-taroḥ śākhāḥ
die Zweige des Yajurveda-Baumes
saptaviṃśat
siebenundzwanzig
mahā-matiḥ
der Hochverständige
vaiśampāyana-nāmā
namens Vaiśampāyana

kāṇvā vājasaneyādyā yājñavalkyādibhiḥ smṛtāḥ / sāmavedataroḥ śākhā vyāsaśiṣyaḥ sajaiminiḥ //

Die Kāṇvas, Vājasaneyas usw. gelten als [von] Yājñavalkya usw. [begründet]. Die Zweige des Sāmaveda-Baumes [teilte] der Vyāsa-Schüler Jaimini;

Wort für Wort
kāṇvāḥ vājasaneya-ādyāḥ
die Kāṇvas, Vājasaneyas usw.
yājñavalkya-ādibhiḥ smṛtāḥ
gelten als von Yājñavalkya usw.
sāmaveda-taroḥ śākhāḥ
die Zweige des Sāmaveda-Baumes
sa-jaiminiḥ
(mit) Jaimini

sumantuś ca sukarmā ca ekaikāṃ saṃhitāṃ tataḥ / gṛhṇate ca sukarmākhyaḥ sahasraṃ saṃhitāṃ guruḥ //

Sumantu und Sukarman übernahmen dann je eine Saṃhitā; und der Lehrer namens Sukarman [übernahm] tausend Saṃhitās.

Wort für Wort
sumantuḥ ca sukarmā ca
Sumantu und Sukarman
ekaikām saṃhitām
je eine Saṃhitā
gṛhṇate
übernehmen
sahasram saṃhitām guruḥ
der Lehrer tausend Saṃhitās

Der Sinn von sahasraṃ saṃhitāṃ („tausend Saṃhitās“) ist unklar.

sumantuścātharvataruṃ vyāsaśiṣyo vibheda taṃ / śiṣyānadhyāpayāmāsa paipyalādān sahasraśaḥ //

Sumantu, der Vyāsa-Schüler, teilte den Atharva-Baum; er unterrichtete die Schüler, die Paippalādas, zu Tausenden.

Wort für Wort
atharva-tarum
den Atharva-Baum
vibheda tam
teilte ihn
śiṣyān adhyāpayām āsa
er unterrichtete die Schüler
paippalādān sahasraśaḥ
die Paippalādas zu Tausenden

purāṇasaṃhitāṃ cakre suto vyāsaprasādataḥ //31 //

Die Purāṇa-Saṃhitā schuf der Sūta durch die Gnade Vyāsas.

Wort für Wort
purāṇa-saṃhitām
die Purāṇa-Saṃhitā
cakre
schuf
sūtaḥ
der Sūta
vyāsa-prasādataḥ
durch Vyāsas Gnade

suto = sūto.

Interaktive Leseansicht des ganzen Werks